Pikir • 05 Sáýir, 2021

Beıbit ómirdiń tiregi

618 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń búkil álem halqy men kósh­bas­shylaryna arnalǵan tarıhı manıfesti osydan bes jyl buryn, 2016 jylǵy 31 naýryzda Vashıngton qalasynda ótken Iаdrolyq qaýipsizdik jónindegi Sammıtte jarııalanǵan edi.

Beıbit ómirdiń tiregi

Bul manıfest jańa ǵasyrda Birikken Ulttar Uıymynyń Bas Assambleıasy men Qaýipsizdik Keńesi sııaqty negizgi organdarda joǵary resmı deńgeıge ıe bolǵan birinshi qujat retinde tirkelip, álemniń barlyq memleketine taratyldy. Bul qujatta N.Nazarbaev álemge tónip turǵan syn-qaterdi, jahanda bolyp jatqan keleńsiz oqıǵalardy aıta kele, ıadrolyq qarýsyz álem qurý búkil adamzattyń jáne dúnıe júzi úshin ózekti másele ekendigin aıqyndap berdi.

Elbasy Qazaqstannyń kóp etnostyń basyn qosqan, beıbitshiligi jarasqan, birligi men tirligi tutasqan el ekenin kórsetip qana qoımaı, memleketimizdiń jarqyn bolashaǵy úshin óziniń erkimen Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn japqanyn aıtyp, adamzatqa «HHI ǵasyr. Soǵyssyz Álem» atty baǵdarlamanyń qajettigin ortaǵa saldy. Elbasynyń «Qazirgi kezdegi birde-bir soǵysta jeńimpaz bolmaıdy jáne bola da almaıdy, onda bári de jeńiledi» dep aıtqan tujyrymy álem jurtshylyǵyn jáne memleket basshylaryn úlken jaýapkershilikke shaqyratyny sózsiz. О́ıtkeni búgingi tańda dúnıe júziniń 40-tan astam memleketinde ıadrolyq qarý bar jáne onyń sany 13 myńnan asady. Olardyń bári bir mezgilde qoldanylǵan jaǵdaıda Jer sharynyń bolashaǵyna adamzattyń qaperine de kirip shyqpaıtyn qater tónetini belgili. Bizdiń memleketimiz polıgon jabýdan bastap, óziniń beıbitsúıgish el ekenin tanyta otyryp, Ortalyq Azııa elderiniń aýmaǵynda ıadrosyz aımaq qurýǵa qol jetkizdi. Qazirgi tańda Qazaqstan ıadrolyq nysandary men materıaldary eń joǵary qaýipsizdik jaǵdaıyna jetkizilgen 20 eldiń qataryna kirip otyr. Ony Shyǵys Qazaqstan oblysynda issaparda bolǵanda kózimmen kórdim.

Nursultan Nazarbaevtyń dúnıe júzine ıadrolyq qarýdy taratpaýdyń birden-bir joly retinde tómen baıytylǵan ýran bankin qurý jobasy qoldaý taýyp, iske asyryldy. Bul jerde aıta ketetin bir kórsetkish – qazirgi kezde elimiz Dúnıezúzilik ıadrolyq qaýymdastyqtyń (WNA) saraptamasyna sáıkes ýran kenin óndirýde álemde birinshi oryndy ıelense, onyń jerasty qory boıynsha ekinshi orynda tur.

Jalpy, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Nazar­baev­tyń jahandyq soǵysty boldyrmaý, memleket­ara­­lyq qaqtyǵystardy dıplomatııalyq joldarmen sheshý, ıadrolyq qarýdan bas tartý, beıbitshilik pen tatý­lyq bastamalary men usynystary jáne memleketter ara­syn­daǵy kelispeýshilikterdiń oryndy sheshimderi men ke­ńes­terin qabyldaýy álem kóshbasshylarynyń tarapynan árdaıym qoldaý taýyp keledi. Nursultan Nazarbaevqa ıadrolyq qarýsyz álem salasyndaǵy sińirgen eńbegi úshin halyqaralyq úılesimdilik pen tózimdilik bastamashylyǵy men basqa da eńbekteri joǵary baǵalanyp, jıyrmaǵa jýyq halyqaralyq marapattyń berilýi – elimiz úshin úlken maqtanysh. Olardyń ishinde Ulybrıtanııanyń «Áýlıe Mıhaıl men Áýlıe Georgıı Ordeniniń Úlken Kresi», Japonııanyń «Úlken taspadaǵy Hrızantema» ordeni, Amerıka Qurama Shtattarynyń «Iаdrolyq qaýipti boldyrmaý bastamashylyǵyndaǵy sińirgen eńbegin qadirleý» syılyǵy, «Hırosıma qalasynyń Erekshe Qurmetti Azamaty» ataqtary men kóptegen marapat bar.

Joǵaryda atalǵan manıfeste Elbasy HHI ǵasyrda bolashaq urpaqtyń taǵdyry men jarqyn keleshegine alańdaýshylyq bildiredi. Tuńǵysh Prezıdent Qazaqstannyń órkendeýi, dúnıejúzindegi aldyńǵy qatarly 30 memlekettiń tizimine enýi keleshektegi jastardyń qolynda ekenin aıtady. Ol úshin elimizde jastardyń tereń bilim alýlaryna barlyq múmkinshilik pen jaǵdaı jasalǵan. Bizdiń jastarymyz erteńgi kúngi memleket basshylary, qorǵanys kemeńgerleri jáne túrli ınnovasııalyq tehnologııalyq salalardyń tutqasyn ustaıtyn azamattar bolatyny sóz­siz. Tuńǵysh Prezıdentimizdiń dúnıe júzine arnalǵan manıfestin tereńinen túsinip, bereke birlik pen beıbit ómir súrý jolynda, ony júzege asyrýǵa óskeleń urpaq bar kúsh-jigerin salýy kerek dep oılaımyn.

Elimiz aman, irgemiz tynysh bolyp, shańyraǵymyz shattyqqa bólensin!

 

Ersultan Bekturǵanov,

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Kitaphanasynyń arnaıy jobalar qyzmetiniń jetekshisi