Tarıh • 10 Maýsym, 2021

Abaı dástúrine adaldyq

475 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Abaıdyń «Jıdebaı-Bórili» memlekettik qoryq-mýzeıinde halyq jazýshysy Kámen Orazalınniń 101 jyldyǵyna arnalǵan «Abaı dástúrine adaldyq» atty jıyn ótkizildi.

Abaı dástúrine adaldyq

Jıynǵa Semeı qalasy men Abaı aýdanynyń zııaly qaýymókilderi, ǵalymdar men ardager-aqsaqaldar qatysty. Keleli kezdesýde sóz alǵan professor, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Arap Espenbetov, professor Zeınolla Toqaev, Abaı aýdanynyń qurmetti azamaty Jaqsybek Ekibaev jáne Abaı mýzeıiniń dırektory Turdyqul Shańbaı Kámen Orazalınniń ómiri men shyǵarmashylyq jolyna keńinen toqtalyp ótti.

– Kámen Orazalın Abaı  aýdanyndaǵy,  Qundyzdy  aýylynyń  Qylyshbek  jaılaýynda  dúnıege  kelgen, -dedi professor, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Arap Espenbetov, -keıinirek bilimin jetildire túsý  úshin  Semeı  qalasyna  aýysyp,  1936 jyly  Jańa Semeıden  7 jyldyq  mektepti  aıaqtaıdy, odan keıin  1939 jyly  Semeı  qalasyndaǵy 11 mekteptiń  10-shy synybyn  támámdap, orta  bilim  alyp  shyǵady. Kámen aǵa mektepte  oqyp  júrgende-aq, baspa betterinde óleńderi shyǵa bastaıdy. Semeı  oblystyq  «Ekpindi»  gazetinde  1938 jyly «Kúzette»  degen  alǵashqy  óleńi, 1939 jyly  Abaıdyń dúnıeden ótkenine 35 jyl tolýyna oraı uly aqynǵa arnaǵan «Danyshpan aqyn» atty óleńi basylady. 1939 jyly  Kámen Orazalın  ásker  qataryna  shaqyrylyp, Krasnoıarsk qalasyndaǵy  nómiri 345-shi  atqyshtar  polkinin  jaýyngeri  qataryna  alynady. Aryǵaraı 1941 jyly soǵys bastalyp, qan maıdanǵa attanady. Jastaıynan  Abaı óleńderiń  jattap  ósip,  onyń ósıetterinen úlgi-ónege,  tálim  alǵan  Kámen Orazalınniń  negizgi basty  eńbegi - zamanymyzdyń  zańǵar  jazýshysy  Muhtar Áýezovtyń  ǵumyrnamasyna,  jazýshylyq  jolyna  arnaǵan epıkalyq shyǵarmasy- «Abaıdan soń» atty   IV tomdyq  romandar  (1972, 1987, 1989, 1995j.) tetrologııasy jáne 1976 jyly shyqqan «Abaı aýylyna  saıahat» atty kitaby shyqty.

– Muhtar Áýezovke «Abaı joly» tarıhı roman-epopeıasyn jazýy barysynda kóptegen derekterdi Abaı elinen arnaıy jınaqtap bergen da eńbegi bar, -dedi jıyndy uıymdastyrýshy jýrnalıst, tarıhshy-ǵalym Raýshan Nuǵmanbekova,-al «Abaıdan sońǵy arystar» kitabynda Shákárimmen kezdesýi jaıly tereń  baıandalǵan. Ulylardyń kózin kórgen  Kámen Orazalınniń ómiri Semeı qalasymen tyǵyz baılanysty bolǵandyqtan, mereıtoı aıasynda biz Semeı qalasynan Abaı aýdanyna shyǵa beris joldaǵy Selevın kóshesin Kámen Orazalınniń esimine berý týraly usynysymyzdy aıtyp, qala basshylyǵyna hat joldadyq.

«Abaı dástúrine adaldyq» jıynyna kelgen zııaly qaýym men mýzeı ujymy atalǵan usynysty biraýyzdan qoldaıtyndyqtaryn jetkizdi.