Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń jetekshiligimen keshe palatanyń jańa jyldaǵy alǵashqy jalpy otyrysy bolyp ótti. Bul joly depýtattar nazaryna Shveısarııamen aradaǵy qosarlanǵan salyqty boldyrmaý, Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń elimizdegi qyzmeti jáne turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qımyl máselelerine qatysty zań jobalary usynyldy.
Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń jetekshiligimen keshe palatanyń jańa jyldaǵy alǵashqy jalpy otyrysy bolyp ótti. Bul joly depýtattar nazaryna Shveısarııamen aradaǵy qosarlanǵan salyqty boldyrmaý, Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń elimizdegi qyzmeti jáne turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qımyl máselelerine qatysty zań jobalary usynyldy.
Qazaqstan Úkimeti men Shveısarııa Federaldyq Keńesi arasyndaǵy Tabys pen kapıtalǵa salynatyn salyqtarǵa qatysty qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý týraly konvensııaǵa jáne Hattamaǵa ózgerister men tolyqtyrýlardy kózdeıtin Hattamany ratıfıkasııalaý týraly zań jobasy qaralyp, maquldandy. Hattamanyń maqsaty – salyqtyq jaltarýlardyń aldyn alý, aqparat almasý arqyly eki memlekettiń salyqtyq qyzmet organdarynyń yntymaqtastyǵyn keńeıtý. Zeınetaqy qory men Ulttyq bank alatyn dıvıdendter kiris paıda bolǵan memlekette salyq salýǵa jatpaıtyny da atap kórsetilgen.
Eki el arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyqqa qatysty depýtat Maıra Aısınanyń suraǵyna jaýap bergen Qarjy vıse-mınıstri Rýslan Dálenovtiń sózine qaraǵanda, Qazaqstan men Shveısarııa arasyndaǵy taýar aınalymy 5 mıllıard 181 mıllıon AQSh dollaryn, sonyń ishinde eksport 4 mıllıard 900 mıllıon dollardy quraǵan. Qazaqstan negizinen mıneraldyq shıkizat jóneltip tursa, ol jaqtan hımııa, mashına men jabdyqtar keledi eken. 2013 jyly elimizde shveısarııalyq kapıtaldyń qatysýymen 163 kásiporyn men 60 kompanııanyń fılıaly tirkelipti.
Elimiz ben Eýropa Qaıta qurý jáne damý banki arasyndaǵy yntymaqtastyq pen atalǵan banktiń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy qyzmetine qatysty kelisimdi ratıfıkasııalaý máselesi de keshe depýtattar qoldaýyna ıe boldy. Qazirgi tańda atalǵan banktiń turaqty ókildikteri Astana jáne Almaty qalalarynda qurylǵan. Bul rette bank úshin quqyqtyq tártipti qamtamasyz etý, talap boıynsha repatrasııalaý, ákelý kezinde bajdar men alymdar tóleýden bosatý jáne ózge de artyqshylyqtar qarastyrylǵandyǵyn aıta ketken jón. Osyǵan uqsas óńirlik kelisimder banktiń operasııalary júrgiziletin 34 eldiń 22-sinde jasalypty.
Depýtat Rozaqul Halmuradovtyń Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń Qazaqstan aýmaǵynda paıdalanatyn artyqshylyqtary men ımmýnıtetteri shamadan tys emes pe, degen suraǵyna jaýap qatqan R.Dálenov bul jeńildikterdiń barlyǵy da zań aıasynda rettelgendigin alǵa tartty. Ásirese, artyqshylyqtar men ımmýnıtetterdiń banktiń muraǵaty men barlyq qujattaryna, sondaı-aq, onyń ornalasqan jeri men qalybyna qaramaı, ol ıesi bolyp tabylatyn qujattarǵa da qatysty ekendigi kóldeneń tartyldy. Al zań jobasy boıynsha qosymsha baıandama jasaǵan depýtat Úsengeldi Medeýov «zeınetaqy qory nemese zeınetaqy júıesi» jáne «zeınetaqy» termınderi elimizdiń ulttyq zańnamasyna sáıkestendirilgenin erekshe atap ketti.
Jalpy otyrysta Turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy máseleler boıynsha keıbir zańnamalyq aktilerge ózgeristerdi qarastyratyn zań jobasy ekinshi oqylymda qaralyp, maquldandy. Zańdyq qujatta balalardyń quqyqtaryn qorǵaý maqsatynda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy balanyń quqyqtary týraly» Zańǵa kómek kórsetý jónindegi uıymdarǵa qatygezdikpen qaraýdyń saldarynan ómirlik qıyn jaǵdaıdaǵy balalardy qabyldaýǵa múmkindik beretin túzetý engizilip otyr. Jáne de «Turmystyq zorlyq-zombylyq profılaktıkasy týraly» Zańǵa jábirlenýshilerge tıisti kómekti turatyn jerine qaramaı alýǵa múmkindik beretin túzetýler usynylǵan.
Budan basqa, palata Túrkitildes memleketterdiń yntymaqtastyq keńesi (TMYK) Hatshylyǵynyń qarjylyq qaǵıdalary týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly zań jobasy boıynsha qorytyndy ázirleý jónindegi qujatty jumysqa aldy. Kelisim TMYK Hatshylyǵynyń qarjylyq-sharýashylyq qyzmetin júrgizý úshin negiz bolady dep kútilýde. Ásirese, saıası, ekonomıkalyq, gýmanıtarlyq, mádenı jáne basqa salalardaǵy Qazaqstannyń TMYK-ǵa múshe memlekettermen kópjaqty yntymaqtastyǵyna jańa sıpat berýge baǵyttalǵan.
Májilis, sonymen qatar, Keden odaǵynyń kedendik shekarasy arqyly avtomobıl ótkizý pýnktterinde veterınarııalyq-sanıtarlyq baqylaý jáne ósimdikter karantıni boıynsha baqylaý fýnksııalaryn keden organdaryna berý máselesi boıynsha zańnamalyq túzetýlerdi jumysqa aldy.
Sondaı-aq, keshegi otyrysta depýtattar birqatar saýaldar joldady. Sonyń birin depýtat Baqytbek Smaǵul jarııa etti. Depýtat bylaı dedi: «Qoǵamda ǵasyrlar boıy qalyptasqan dinimizdi ıslamǵa jat dúnıetanymdaǵy aǵym retinde kórsetý beleń alyp barady. Búgin ýahhabtyq aǵymdaǵy mıssıonerler qazaqtyń musylmandyq túsinigin, onyń tarıh boıy jınaqtalǵan bolmysyna aınalǵan túsinik-tanymyn joqqa shyǵaryp baǵýda». Depýtattyń paıymynsha, munyń zardaby keshegi kommýnıstik ıdeologııa júrgizgen ultsyzdandyrý saıasatynan da asyp túsýi yqtımal. «Bular qazaqty búgin ǵana musylmandyqty qabyldaǵan el sekildi kórsetip, ózderin taza ıslam atynan, keı jerlerde Allanyń atynan sóılep, halyqty dinı senimi men tanymynan bezdirýge jumys isteýde», dedi B.Smaǵul. Depýtat Úkimet basshysy men Bas prokýratýra aldyna máseleni ótkir qoıdy.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».
