Baıaǵyda-a-a, bala kezim ǵoı, Tamabaı kókemniń úlken uly Tımýr úılendi. Kóp uzamaı sol úıge kelin bop túsken Pernesh atty jińishkeleý kelgen, uzyn boıly, qara tory kelinshek mektepke qyzmetke ornalasyp, oqýshylarǵa sabaq bere bastady. Sabaqtan soń oqýshylardyń dúkenge bir soǵyp ketetin ádeti bar. Al Tamabaı kókemniń úıi dúkenniń dál túbinde.
Baıaǵyda-a-a, bala kezim ǵoı, Tamabaı kókemniń úlken uly Tımýr úılendi. Kóp uzamaı sol úıge kelin bop túsken Pernesh atty jińishkeleý kelgen, uzyn boıly, qara tory kelinshek mektepke qyzmetke ornalasyp, oqýshylarǵa sabaq bere bastady. Sabaqtan soń oqýshylardyń dúkenge bir soǵyp ketetin ádeti bar. Al Tamabaı kókemniń úıi dúkenniń dál túbinde.
Bir kúni dúkennen tátti-pátti ap, taldyń kóleńkesinde solardy al kep jáýkemdep jatyr ek, kósheniń boıymen jaılap basyp kelip, úıine qaraı buryla bergen Tamabaı kókemniń kelini kilt toqtaı qaldy. «Ne bop qaldy?» degendeı biz de jeńgemizge osharyla qarap qalyppyz. Jas kelin bolsa tómen qaraǵan kúıi áli tur. Al ýaqyt ótip jatyr. «Kenet júregi shanshyp, aýyryp qalǵan joq pa eken?» dep qaýip te oılap úlgerdik. Joq, sóıtsek jeńgemizdi kilt toqtatqan kúsh júrek te, shanshý da emes eken. Onyń syryn anadaı jerde gazet-jýrnal toly qorjynyn qara esegine teńdep ap, «shúý-shýlep» kele jatqanyn poshtashy kókem Mahambetti kórgende túsindik. Tamabaıdyń kelini bolsa mamyr men maýsymnyń toǵysar tusyndaǵy mı qaınatar ystyqtyń astynda poshtashy atasynyń alysta kele jatqanyna qaramastan jol berip, izet saqtap tur. Jáne sol turǵannan ógiz aıańdary bizge bir ǵasyrǵa sozylǵandaı kóringen poshtashy men qara esek aldynan qashan ótip ketkenshe kútip turdy.
Úıge kelgen soń «jańalyǵymdy» birden dastarqan basynda otyrǵandarǵa jetkizdim. Biraq meniń «sensasııama» eshkim tańǵalǵan joq. Atam ǵana:
– Tárbıeli shańyraqtyń qyzy eken ǵoı, aınalaıyn. Kórgendi bala úlken kisiniń aldyn eshqashan kesip ótpeıdi, – dedi súısinip.
Búginde biz de sol poshtashy kókemizdiń jasyna jetpesek te, ókshelep qaldyq. Kóńilimizde jastardan sálem dámetetin, izet kútetin, júzderine úńile qarap ıman men ınabat izdeıtin sezim paıda bola bastaǵan. Biraq qalalyq jastardyń kóbisi sizdiń kóńil-kúıińizge, sezim-pezimińizge pysqyrmaıdy da eken. Kóshe boıyndaǵy taspadaı jolmen kele jatsań da, mekemege kirip nemese shyǵyp bara jatsań da qarsy jolyqqan qyzy bolsyn, uly bolsyn úlken eken demeı jolyńdy kesip ótip, tipti, ıyǵymen qaǵyp-soǵyp ótip kete barady. О́kinishke qaraı, onysyna qysylyp, keshirim de suramaıdy. Sol kezde Tamabaı kókemniń tuńǵyshy Tımýr aǵaıymnyń úıindegi jeńgemniń úlkenge degen baıaǵy qaıran da qaıran izetin izdeımin. Ibasyn saǵynamyn. Myna básekege toly ómir jastardyń júregin qaraıtyp, sezimin muzdaı ǵyp jiberdi me dep áldeneden seskenip, birdeńege alańdaǵandaı bolamyn.
Búginde bir qolyn soǵysqa berip kelse de qara esegine minip alyp, aýylǵa dúnıeniń jańalyǵyn jetkizip júretin Mahambet kókem de joq, aýyl-aımaqqa ıbaly kelin atanǵan Pernesh te joq ómirde. Aıtyńyzdarshy, poshtashy kókemniń jolyn kesip ótpeı ımenip turǵan Uly mártebeli izet qaıda ketti? Izdeıik te. Birjola joǵalmaǵan shyǵar. Siz bop, biz bop jabyla izdesek, muzǵa aınalǵan júrek ataýly jibip, tas bop qatyp qalǵan uıat-aıat, izet, ıba degen sezimder adamdardyń qanyna nur bolyp, júzderine shýaq bolyp qaıta oralar...
Kósemáli SÁTTIBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».
Jambyl oblysy.
