AQSh-ty sońǵy jarty, tipti, bir ǵasyrda bolmaǵan sýyq qyspaǵyna alyp tur. Aıazdy aýa raıy jaýǵan qalyń qar men qar aralas jańbyrǵa ulasyp, jer-kókti kóktaıǵaqqa aınaldyrýda. Montana, Soltústik jáne Ońtústik Dakota, Mınnesota, Aıova, Vıskonsın, Mıchıgan jáne Nebraska shtattarynda temperatýra normadan 20 gradýsqa deıin tómendep ketken.
Sharaına
AQSh-ty sońǵy jarty, tipti, bir ǵasyrda bolmaǵan sýyq qyspaǵyna alyp tur. Aıazdy aýa raıy jaýǵan qalyń qar men qar aralas jańbyrǵa ulasyp, jer-kókti kóktaıǵaqqa aınaldyrýda. Montana, Soltústik jáne Ońtústik Dakota, Mınnesota, Aıova, Vıskonsın, Mıchıgan jáne Nebraska shtattarynda temperatýra normadan 20 gradýsqa deıin tómendep ketken.
Keıbir qalalarda synap baǵanasy mınýs 40 gradýsty kórsetip tur. Nıý-Iork shtatynda tótenshe jaǵdaı jarııalanyp, bılik turǵyndardy asa bir qajettilik týyndamasa, úıden shyqpaýdy usynǵan. Aýa raıynyń kúrdeliligine baılanysty, kúni búginge deıin úsip ólgender sany 30-ǵa jýyqtaıdy. Áýejaılarda myńdaǵan reıster shegerilip otyr. AQSh-tyń áýe kompanııalary men jolaýshylar 1-6 qańtar aralyǵynda shamamen 1,5 mıllıard dollarǵa jýyq somaǵa zardap shekken.
Qosymsha áskerıler kirgizedi
AQSh Ońtústik Koreıaǵa qosymsha áskerı kontıngent kirgizetini týraly habarlady. Pentagondaǵylardyń aıtýlarynsha, Koreıa Respýblıkasyna 800 áskerı qyzmetker, sondaı-aq, brondy tehnıkalar men tankter jetkiziletin bolady. AQSh-tyń qorǵanys mınıstrligi bul josparyn aldaǵy aqpan aıynda júzege asyrmaq.
Áskerı kontıngent Soltústik Koreıamen shekaradaǵy bazalarǵa ornalastyrylatyn kórinedi. Pentagondaǵylardyń túsindirýlerinshe, AQSh-tyń Ońtústik Koreıadaǵy áskerı kontıngentin keńeıtý burynnan josparda tursa kerek. Al 1 qańtar kúni KHDR basshysy Kın Chen Yn AQSh ta ózin qaýipsizbin dep eseptemeýi kerektigin atap kórsetip, búginde dúnıejúzi álemdik soǵys pen ıadrolyq qater aldynda turǵanyn eskertken edi. Qazirgi kezde Ońtústik Koreıa aýmaǵynda 28 500 amerıkalyq áskerı qyzmetshi ornalastyrylǵan.
Qysqa qaıyryp aıtqanda:
* О́tken jyldyń sońynda qatty soqqyǵa jyǵylǵan «Ýkraınskaıa pravda» basylymynyń jýrnalısi Tatıana Chornovıl shabýyldy Ýkraına prezıdenti Vıktor Iаnýkovıch uıymdastyrdy dep esepteıdi.
* Latvııa úkimetin alǵash ret áıel basqaratyn boldy. El prezıdenti Andrıs Berzınsh Laımdota Straýıýmanyń kandıdatýrasyn maquldap, oǵan jańa úkimet jasaqtaýdy tapsyrdy. L.Straýıýma buǵan deıin jer isi mınıstri qyzmetin atqarǵan.
* Kanadada propan men shıki munaı áketip bara jatqan júk poıyzy relsten shyǵyp ketti. Oqıǵa Kanadanyń shyǵysyndaǵy Nıý-Bransýık provınsııasynda burnaǵy kúni keshkisin oryn alǵan. Zardap shekkender týraly aqparat joq.
* О́tken jyldyń 25 jeltoqsanynda Antarktıdadaǵy muzǵa keptelip qalǵan «Akademık Shokalskıı» kemesi búginde óz kúshimen soltústikke jyljyp barady. Kemeniń qursaýdan shyǵýyna aýa raıyndaǵy ózgeristerden muzdyń jarylýy sebep bolǵan sekildi.
Úndistanǵa kelgen avıanoses
«Vıkramadıtıa» avıanosesi (burynǵy «Keńes Odaǵy flotynyń admıraly Gorshkov») keshe Úndistannyń Karnataka shtatyndaǵy áskerı-teńiz kúshteriniń bazasyna kelip jetti. Endi korabl osy teńiz bazasynda oryn tebetin bolady. Aldaǵy aqpan aıynda atalǵan avıanoses Mýmbaıǵa saltanatty kezdesýge attandyrylady dep kútilýde.
Úndistannyń jańa avıanosesin sapqa qoıý úshin shamamen 4 aı jumsalady delinip otyr. «Vıkramadıtıa» Úndistanǵa byltyrǵy jyldyń 26 qarashasynda baǵyt alsa, ony úndi flotyna saltanatty berý rásimi 16 qarashada ótken edi. Atalǵan avıanosesti Úndistanǵa berý týraly kelisimshartqa 2004 jyly qol qoıylǵan eken. Onyń quny áýelgide 1,5 mıllıard dollarǵa baǵalansa, júrgizilgen jumystardan keıingi somasy 2,3 mıllıard dollarǵa deıin ósip ketken. Úndistan tarapynyń josparynsha, «Vıkramadıtıa» el flotynda 30 jyl sapta turatyn bolady.
Áleýmettik alaıaqtyq anyqtaldy
AQSh-tyń quqyq qorǵaý organdary saqtandyrýmen jáne áleýmettik tólemdermen baılanysty jasalǵan asa iri alaıaqtyq áreketterdi anyqtady. Alaıaqtyqqa qatysy bar degen aıyppen burnaǵy kúni Nıý-Iorkte 106 adam, onyń ishinde 80 burynǵy polıseı men órt sóndirýshi qamaýǵa alyndy.
Tergeý derekterine súıensek, qylmystyq áreketterge qatysqandar qyzmettik mindetterin atqarý kezinde túrli júıke aýrýlaryna ushyrapty-mys. Nátıjesinde eńbekke jaramsyz dep tanylyp, áleýmettik tólemder alyp kelgen. Tólemder somasy jylyna 30-50 myń dollar aralyǵyn quraǵan. Onyń ústine qylmystyq júıege qatysýshylar ádettegideı turmys keshýlerin jalǵastyra bergen. Máselen, bireýi tikushaq basqarsa, ekinshisi turaqty túrde Las-Vegasta kazıno oınaǵan. Qylmystyq toptan kelgen jalpy shyǵyn 400 mıllıon dollardy quraǵan.
Saqtyq qatańdatylyp otyr
Reseıdiń keıbir áýejaılarynda ushaq bortyna jeke gıgıena kerek-jaraǵy men dári-dármekti qosa alǵanda, suıyqtyqtyń barlyq túrin alyp kirýge tyıym salyndy. Mundaı áýejaılardyń arasynda Máskeýdiń «Vnýkovo» jáne «Sheremetevo» áýejaılary da bar.
«Rosavıasııadaǵylardyń» sózderine qaraǵanda, mundaı tyıym salýlar birinshi kezekte Sochıde ótetin Qysqy Olımpııa oıyndaryna baılanysty qabyldanyp otyr. Sochıdegi Qysqy oıyndar 7-23 aqpan aralyǵynda ótedi. 2012 jyldyń tamyzynda Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın Olımpıada kezinde qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń kúsheıtilgen sharalary týraly zańǵa qol qoıǵan bolatyn. Budan bólek, Olımpıada ýaqytynda Reseıdiń Memlekettik Dýmasy Olımpıadaǵa qatysýshylarǵa arnalǵan jolaqtarmen júrgen júrgizýshilerge jańa aıyppuldar engizgen edi.
Reseılikti eline engizbedi
Senegal basshylyǵy Reseıdiń ustalǵan «Oleg Naıdenov» traýleriniń kapıtanyn medısınalyq tekserýden ótý úshin jaǵalaýǵa shyǵýǵa ruqsat bermeı qoıdy. Muny «Rosrybolovstvo» habarlady. Senegal bıligi áýelde keme kapıtany Vadım Mantorovqa klınıkada tekserilý úshin jaǵalaýǵa shyǵýǵa ruqsat berýge ýáde etken eken.
Mantorovty ertip júrý úshin Dakar portyna «Rosrybolovstvonyń» Senegaldaǵy ókili Aleksandr Bırıýkov kelgenimen, kapıtannyń portqa ótýine ruqsat qaǵazy berilmegen. Al keme kapıtanynyń búıregi aýyrsa kerek. Sondaı-aq, «Rosrybolovstvo» kemeni áskerıler tutqyndaǵan kezde zardap shekken basqa da ekıpaj músheleri úshin ruqsat qaǵazyn berýdi suraǵan bolatyn. Senegal tarapy áýelde bergen ýádelerin oryndamaı, taıqyp shyǵyp otyr. Traýler Senegal sýlarynda zańsyz balyq aýlady dep tutqyndalǵan edi.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi.
