16 Qańtar, 2014

«Folkloryn júz tomǵa jınap, bastyryp shyǵarǵan álemdegi jalǵyz ult – qazaq»

261 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazaq folklorynyń 100 tomdyǵynyń jarııalanýy – eldigimizdi eńselenter eren oqıǵa. Parlament Májilisiniń keshegi otyrysynda depýtat Aldan Smaıyldyń Úkimet basshysy Serik Ahmetovtiń atyna joldaǵan saýalynyń mánin bir sóılemmen osylaısha túıip aıtýǵa bolady. Saýalda bylaı delingen:

* Memleket mereıi

Qazaq folklorynyń 100 tomdyǵynyń jarııalanýy – eldigimizdi eńselenter eren oqıǵa. Parlament Májilisiniń keshegi otyrysynda depýtat Aldan Smaıyldyń Úkimet basshysy Serik Ahmetovtiń atyna joldaǵan saýalynyń mánin bir sóılemmen osylaısha túıip aıtýǵa bolady. Saýalda bylaı delingen:

Qurmetti Serik Nyǵmetuly!

Ultymyzdyń dáýirlerdi sóıletken baı folklory – qazaq ádebıeti men mádenıetiniń qaınar kózi, halyqtyń teńdesi joq rýhanı qundylyǵy.

«Egemen Qazaqstan» respýblı­kalyq gazeti» aksıonerlik qo­ǵamynyń prezıdenti Saýytbek Abdrahmanov osy aýyz áde­bıe­tine qatysty myna bir oqıǵany atalǵan basylym betinde (7.HII.2013 j.)  bylaı dep eske alady: «2004 jyly «Mádenı mura» baǵdarlamasyn jańa qolǵa alyp jatqan shaqta Aqparat mınıstri retinde AQSh-tyń sol kezdegi elshisi Elızavet Djons hanymmen kezdesýim kezinde mınıstrlik jumysyn áńgimeleı kelip, Elbasy Nursultan Nazar­baevtyń bastamasymen qolǵa alynǵan «Mádenı mura» baǵdarlamasynyń aıasynda 100 tomdyq qazaq folklory shyǵarylatynyn aıtqan edim. Sózimdi elshilik qyzmetkeri aýdaryp bolysymen mınıstrliktiń adamy: «Durys aýdarǵan joq», dep qaldy. Sóıtti de, ózi bir tusyn qaıta aýdaryp berdi. Sóıtsek, elshilik qyzmetkeri meniń «júz tomdyq» degenimdi mınıstr jańylys ketken bolar dep, ózinshe «túzetip» «on tomdyq» dep aýdarǵan eken... Sonda Batys adamynyń uǵymynda bizde júz tomdyq folklor bolýy múmkin, onyń báriniń basy qosylyp, sondaı kólemde shyǵarylýy múmkin degen oıdyń ózi bolmaı turǵany ǵoı». 

Jaqynda Prezıdent bastamashy bolǵan osy «Mádenı mura» baǵdarlamasynyń eń bir iri jobasy – qazaq folklorynyń 100 tomdyq «Babalar sózi» jınaǵyn shyǵarý jumysy aıaqtaldy. Mundaı basylym álem mádenıetiniń tarıhynda buryn-sońdy bolǵan emes. Dúnıe dıdarynda folklory júz tomdy quraıtyn basqa ult bar bolsa, bar da shyǵar, biraq folkloryn júz tomǵa jınap, bastyryp shyǵarǵan álemdegi jalǵyz ult  – qazaq ekeni anyq. Bul – álemdik máni bar oqıǵa, ult retinde maqtanysh etetin rýhanı jetistigimiz. Sondyqtan, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda álemdik deńgeıdegi folklorshymyz, akademık Seıit Qasqabasovtyń jetekshiligimen bastalyp, jerine jetkizilgen, Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qamqorlyǵymen Astanadaǵy «Folıant» baspasynda kórkem bezendirilip, sapaly qaǵazǵa basylǵan  «Babalar sózi» serııasynyń aıaqtalýy memleket ómirindegi eleýli rýhanı-mádenı beles retinde qaralýy kerek. Osy oqıǵaǵa tıisinshe mán berilip, úkimet deńgeıinde kóńil bólinýi, eldiń ishinde de, syrtynda da laıyqty nasıhattalýy qajet dep sanaımyz. Atap aıtqanda, 100 tomdyqtyń IýNESKO-nyń Shtab-páterinde, Maındaǵy Frank­fýrt qalasyndaǵy kitap kór­mesinde tusaýkeserin ótki­zý, álemdik tilderdegi sal­maq­ty jýrnaldarda ǵylymı maqa­lalar jarııalaý, osy oqıǵa­ǵa oraılastyrylǵan halyq­aralyq ǵylymı konferen­sııa­lar uıymdastyrý, dúnıejúzindegi eń tanymal kitapha­na­lardyń qorynda osy  qun­dy basylymnyń bolýyn qamta­ma­syz etý qajet. Osyndaı aýqym­dy da ózekti sharalardy atqarý jó­ninde Bilim jáne ǵylym, Máde­nıet jáne aqparat, Syrtqy ister  mınıstrlikterine tıisti tapsyrmalar berýińizdi suraımyz. Biz osylaı eldik rýhymyzdy asqaqtata túseıik.

Aldan SMAIYL,

Qazaqstan Respýblıkasy

Parlamenti Májilisiniń depýtaty.