Premer-Mınıstr Serik Ahmetovtiń qatysýymen Densaýlyq saqtaý mınıstrliginde keńeıtilgen alqa májilisi ótti. О́tken jylǵy jumys qorytyndysy men bıylǵa josparlanǵan maqsat-mindetter týraly Densaýlyq saqtaý mınıstri Salıdat Qaıyrbekova baıandama jasady.
Premer-Mınıstr Serik Ahmetovtiń qatysýymen Densaýlyq saqtaý mınıstrliginde keńeıtilgen alqa májilisi ótti. О́tken jylǵy jumys qorytyndysy men bıylǵa josparlanǵan maqsat-mindetter týraly Densaýlyq saqtaý mınıstri Salıdat Qaıyrbekova baıandama jasady.
Baıandamashy eń aldymen, elimizde bala týý kórsetkishteriniń artýy jáne ólimniń turaqtanýy nátıjesinde halyqtyń tabıǵı ósimi 4,6 paıyzǵa ulǵaıǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, ótken jyly elimizde sábılerdiń ólimi 17 paıyzǵa tómendegen. 2008 jyldan beri onyń tómendep kele jatqanyn eskersek, 2018 jylǵa qaraı elimiz Eýroodaq elderiniń kórsetkishterine qaptaldasýy múmkin. Mınıstr alǵa qoıylǵan mindettiń qıyn ekenin, biraq ony oryndaýǵa bolatynyn baıandady. «Biz alǵa qoıǵan maqsattarǵa qol jetkizýimiz úshin balalardyń ólimi kórsetkishterin azaıtýǵa tyrysýymyz qajet. Ásirese, bul jumystar barynsha álsiz júrgizilip kele jatqan óńirlerde sharalardy kóptep qolǵa alýymyz kerek. Osy oraıda Aqmola, Almaty, Ońtústik Qazaqstan, Jambyl oblystaryn aıtýǵa bolady. О́zderińiz de baıqap otyrǵandaı, bul týý deńgeıi joǵary óńirler. О́kinishke qaraı, dál osy aımaqtarda jas nárestelerdiń shetineý deńgeıi de joǵary bolyp otyr», – dedi S.Qaıyrbekova. Mınıstr elimizdegi ortasha ómir súrý uzaqtyǵyna da toqtaldy. 2012 jyly elimizde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 69,61 jasty qurasa, byltyrǵy jyldyń qorytyndysynda Qazaqstan halqynyń ortasha ómir jasy 70,3 jasqa jetken.
О́tken jylǵy júıeli jumystardyń qatarynda Sanıtarlyq avıasııa respýblıkalyq úılestirý ortalyǵynyń 1355 ret ushyrylym jasap, 1813 medısınalyq kómek kórsetkeni, 16 tikushaq satyp alynǵany, «Densaýlyq», «Járdem», «Salamatty Qazaqstan» medısınalyq poıyzdarynyń 301 stansada bolyp, 64 myńnan asa adamdy dárigerlik tekserýden ótkizgeni, jalpy dárigerlik qaraýdyń sany 500 myńǵa jýyqtaǵany, trassalyq dárigerlik qutqarý tirekteriniń qyzmetkerleri 719 ret shaqyrtýǵa baryp, zardap shekken 2 myńnan asa adamǵa kómek kórsetkeni atap ótildi. Sondaı-aq, byltyr 60 myń kardıohırýrgııalyq ota jasalyp, respýblıka boıynsha 40 ınsýlt ortalyǵy ashylǵan, Memleket-jekemenshik seriktestigi sheńberinde 60 dıalızdik ortalyq jumys atqarýda.
Biryńǵaı ulttyq densaýlyq saqtaý júıesi aıasynda stasıonarlyq kómektiń qoljetimdiligi artqan. 2013 jyly erikti tańdaý quqyǵyn 800 myńnan asa adam paıdalanǵan. «Jalpy, elde respýblıkalyq ǵylymı-zertteý ınstıtýttaryna jańa tehnologııalar joǵary qarqynmen engizilýde, al, densaýlyq saqtaý uıymdarynda qazirgi tańda tehnologııanyń 32 túri qoldanylady. Sońǵy ýaqytta transplantologııany damytýda mańyzdy jumystar atqarylýda. Bul jyldan-jylǵa tinder men aǵzany almastyrýda jasalǵan otalar sanyn kóbeıtýge múmkindik berýde. Byltyr transplantasııa boıynsha 177 ota jasaldy. Onyń ishinde 130 búırek, 19 baýyr almastyryldy. Sırek kezdesetin tehnologııalardy engizý 2012 jylmen salystyrǵanda 2,5 esege kóbeıdi», – dedi mınıstr.
Byltyrǵy jyldyń qorytyndysy boıynsha respýblıkada dárigerler sany 63881-ge, al orta medısınalyq qyzmetkerler sany 151 178-ge jetken. Áıtse de maman jetispeýshiligi máselesi ózekti kúıinde ekenin jurtshylyq jaqsy biledi. Baıandamashy dárigerlerdi baspanamen qamtymaı bul problemany sheshý qıyn ekenin alǵa tartty. Respýblıkanyń 7 óńirinde, atap aıtqanda, Aqmola, Almaty, Qyzylorda, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan, Pavlodar jáne Qaraǵandy oblystarynda ǵana baspana satyp alýǵa nesıe qarastyrylǵan.
Orta býyn medısına mamandaryn daıarlaıtyn kolledjderdiń medısınalyq talaptar men standarttarǵa sáıkes kelmeıtini de alqa májilisinde ózekti máselelerdiń biri retinde kóterildi. «Medısına qyzmetkerleriniń orta býynynyń daıyndyq sapasyna erekshe nazar aýdarý qajet. Búginde respýblıkada 68 medısınalyq kolledj jumys isteýde. Degenmen, olardyń birazy kadrlar daıyndaýda salǵyrttyq tanytyp otyr. Máselen, atalǵan kolledjderdiń shaǵyn bóligine ǵana júrgizilgen tekserý medbıkelerdi daıyndaýdaǵy kemshilikterdi anyqtady. Tekserilgen 6 kolledjdiń barlyǵy da standarttarǵa saı kelmeıdi, al olardaǵy daıyndyq sapasy eshqandaı syn kótermeıdi. Sondyqtan da Bilim jáne ǵylym mınıstrligimen birlesip, aǵymdaǵy jyly barlyq medısınalyq kolledjderge josparly tekserýdi aıaqtaýdy, standarttar men talaptarǵa saı kelmeıtinderine qatań shara qoldanýdy usynamyz. Bilim jáne ǵylym mınıstrligine bizdiń usynysymyzdy qabyl alyp, belsendi qatysýlaryn ótinemin», – dedi S.Qaıyrbekova.
Mınıstr kemshilikter qatarynda medısına uıymdarynyń birinshi basshylarynyń menedjmenti álsizdigin de alǵa tartty. «Barlyq jaǵdaı jasalyp otyrsa da, birinshi basshylar basqarý júıesin durys meńgermegeni sebepti qaramaǵyndaǵy qyzmetkerlerin yntalandyra almaıdy, al bul halyqtyń medısınalyq kómekke qanaǵattaný deńgeıin tómendetedi. Sondyqtan, densaýlyq saqtaý salasynda júrgizilip otyrǵan reformalar talaptaryna sáıkes, uıymdardyń birinshi basshylary men olardyń orynbasarlaryn kezeń-kezeńimen attestasııadan ótkizýdi usynamyn», dedi S.Qaıyrbekova.
Alqa májilisin qorytyndylaǵan Úkimet basshysy Serik Ahmetov elimizdegi densaýlyq saqtaý júıesiniń qarqyny jaman emes ekenin, jańa medısınalyq mekemeler ashylyp, sońǵy bes jylda ana ólimin 3 ese, bala ólimin 1,5 ese tómendetýdiń sáti túskenin aıta kelip, salaǵa birqatar naqty tapsyrmalar júktedi. Onyń ishinde árbir oblys ortalyǵynda joǵary sapaly kardıohırýrgııalyq otalardyń jasalýy, alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómektiń damýyna jaǵdaı jasaý, 2020 jylǵa qaraı halyqtyń 30 paıyzy sportpen aınalysýy úshin bıyldan bastap, ásirese, mektep oqýshylary men stýdentterge qatysty sharalar boıynsha mınıstrliktiń tıisti is-sharalar atqarýy kerektigi aıtyldy. Elbasynyń halyqqa Joldaýynda mindetti medısınalyq saqtandyrý máselesi qozǵaldy. Bul ondaǵan jyldar boıy zertteletin másele. Ony engizý Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń qazirgi jumys istep turǵan júıesin túbirimen ózgertýge alyp keledi. Sondyqtan Úkimet pen mınıstrlik, basqa da qyzyǵýshy organdar tarapynan ony engizý týraly erejeni jasamas buryn mindetti túrde muqııat zertteý kerek. Depýtattar men medısınalyq uıymdar, basqa da azamattar belsendi túrde qoǵamdyq talqylaýǵa qatysýy qajet. Memleket-jekemenshik seriktestigin damytyp, medısınalyq saqtandyrý jóninen usynystar engizý jáne adamdy eńbek qabiletinen aıyryp, ólimge soqtyratyn aýrýlardy azaıtý úshin sharalar qabyldaý kerek», – degen Úkimet basshysy eldegi týberkýlez indetine tosqaýyl qoıý máselesine toqtaldy. DDSU málimeti boıynsha, 100 myń adamǵa shaqqanda týberkýlezdiń 50 oqıǵasy epıdemııa bolyp sanalatynyn aıtqan S.Ahmetov bizdegi jaǵdaı 100 myń adamǵa shaqqanda 73 ekenin, aldaǵy besjyldyqqa tek 63-ke deıin ǵana tómendetý mejesi qoıylyp otyrǵanyn synady. «Osy dert boıynsha ahýaldy ózgertýge bizde barlyq múmkindikter bar. Týberkýlezge qarsy kúres mekemelerinde em alyp jatqan naýqastardyń syrtqa shyǵyp, bóten adamdarǵa juqtyrýyna tosqaýyl qoıylýy qajet. Sol mekemelerdiń jaǵdaıyna nazar aýdarylýy tıis», – dedi ol. Úkimet basshysy tegin usynylatyn medısınalyq qyzmetterge aqy alý faktileri bar ekenin de atap ótti. Bunyń barlyǵy mınıstrlikke qarasty qadaǵalaý komıteti jumysynyń tııanaqsyzdyǵynan ekenin qadap aıtty.
«Eger qatań ári naqty qadaǵalaý bolmasa, biz bul máseleni tyńǵylyqty qarastyramyz. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men jergilikti atqarý organdaryna sapaly medısınalyq qyzmet pen qadaǵalaýdy jáne monıtorıngti qamtamasyz etý boıynsha tıisti sharalardy qabyldaýdy tapsyramyn», – dep túıdi Premer-Mınıstr óz sózin.
Aıgúl SEIILOVA,
«Egemen Qazaqstan».
