Ábden tozyǵy jetken kópqabatty turǵyn úılerdi qaıtadan qalpyna keltirýge taptyrmas múmkindik osy baǵdarlama. Baǵdarlama kommýnaldyq ınfraqurylymdy jaqsartýǵa, turǵyndarǵa ásirese, qys kezinde qolaıly jaǵdaı jasaýǵa laıyqtalǵan. Semeıde naqty búginge deıin 12 turǵyn úı termojańǵyrtý baǵdarlamasyna qatysypty. Aıta ketý kerek, qazaqstandyq kóp páterli turǵyn úıler Eýropa elderine qaraǵanda ár sharshy metrge jylý energııasyn eki-úsh ese kóp jumsaıtyndyǵy anyqtalyp otyr. Sondyqtan da Úkimet pen oblystyq ákimdik turǵyn úılerdiń jyly bolýyn basty nazarǵa alǵan. Jóndelgen 12 turǵyn úıge 200 mıllıon teńge jumsalypty. Máselen, Glınka kóshesindegi segiz páterli úı 1954 jyly salynyp, paıdalanýǵa berilgen. Osy ýaqyt ishinde turǵyndar birde-bir ret úıdi jóndemegen. Olardyń aıtýynsha, jarty ǵasyrdan astam ýaqyt ishinde podezd, shatyr, ınjenerlik qurylymdar, sý jáne jylý qubyrlary jaramsyz bolyp ketken.
Ábden tozyǵy jetken kópqabatty turǵyn úılerdi qaıtadan qalpyna keltirýge taptyrmas múmkindik osy baǵdarlama. Baǵdarlama kommýnaldyq ınfraqurylymdy jaqsartýǵa, turǵyndarǵa ásirese, qys kezinde qolaıly jaǵdaı jasaýǵa laıyqtalǵan. Semeıde naqty búginge deıin 12 turǵyn úı termojańǵyrtý baǵdarlamasyna qatysypty. Aıta ketý kerek, qazaqstandyq kóp páterli turǵyn úıler Eýropa elderine qaraǵanda ár sharshy metrge jylý energııasyn eki-úsh ese kóp jumsaıtyndyǵy anyqtalyp otyr. Sondyqtan da Úkimet pen oblystyq ákimdik turǵyn úılerdiń jyly bolýyn basty nazarǵa alǵan. Jóndelgen 12 turǵyn úıge 200 mıllıon teńge jumsalypty. Máselen, Glınka kóshesindegi segiz páterli úı 1954 jyly salynyp, paıdalanýǵa berilgen. Osy ýaqyt ishinde turǵyndar birde-bir ret úıdi jóndemegen. Olardyń aıtýynsha, jarty ǵasyrdan astam ýaqyt ishinde podezd, shatyr, ınjenerlik qurylymdar, sý jáne jylý qubyrlary jaramsyz bolyp ketken.
– Sońǵy kezde bul úı apatty jaǵdaıda boldy, – deıdi «Rysqulova,33» PIK-iniń tóraıymy Ǵalııa Muqanova, – sodan turǵyndar abyrjyp ketken soń, bastamashy top quryp, termojańǵyrtýǵa qatysýdy jón kórdik. Sóıtip joǵaryda atalǵan dúnıelerden basqa esik aldy, aýla, qubyrlar, barlyǵy jańartylyp, jóndeldi. Bul baǵdarlama óte paıdaly.
Biz óz kúshimizben osyndaı aýqymdy sharýany atqara almas edik, dedi turǵyn Láıla Nurpeıisova, tórt mıllıon teńgege shatyr jóndelip, domofony bar esik qoıylǵanda qýanyshymyzda shek bolmady. Basqa kórshilerimiz kelip, qyzyǵyp júr. Sondyqtan da barlyǵyńyzǵa osy baǵdarlamanyń qyzyǵyn kórińizder, úılerińizdi jylylap alyńyzdar degim keledi.
Mamandardyń aıýynsha, Semeıde 1306 turǵyn úı bar. Onyń 20 paıyzy ǵana termojańǵyrtýdy paıdalanǵan. Qalǵandary árıne, ártúrli deńgeıde jóndeýdi talap etedi. Sondyqtan da termojańǵyrtýdyń ıgiligin kórip, úılerin jóndep alý turǵyndardyń óz qolynda. Aıta ketý kerek, osy baǵdarlamaǵa sáıkes turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq bólimi Qazaqstandyq damytý jáne jańǵyrtý ortalyǵymen birge turǵyn úıdi jóndeýdiń eki júıesin ázirlegen bolatyn. Bul eki júıe boıynsha da qalada birshama jumystar atqaryldy. Qazirgi ýaqytta osyǵan oraı TKSh bólimi, turǵyn úı ınspeksııasy mamandary men áleýmettik járdemaqy bólimi mamandary birigip júıeli jumys jasaýda. Tolyǵyraq aıtqanda, kondomınımým nysandaryn jóndeý jáne termojetildirý júrgizýdiń qajettiligin túsindirý jolynda kópqabatty páter ıelerimen kezdesýler uıymdastyrý basty másele. Osyndaı kezdesýlerdiń nátıjesinde termojańǵyrtý baǵdarlamasy boıynsha jóndeýdi júzege asyrýǵa qatysýǵa nıet bildirgender qatary birshama artyp otyr. Josparǵa sáıkes, qaıta jóndeýdi qajet etetin 40 turǵyn úıdiń tizimi jasaldy. Jalpy, Semeı qalasy boıynsha M.Áýezov dańǵylyndaǵy №27 úı termojańǵyrtý baǵdarlamasy boıynsha eń alǵash ret qolǵa alynǵan bolatyn. Tóbeden bastap jertólege deıin júrgizilgen keshendi jumystardyń nátıjesi búginde aıtarlyqtaı. «Garnızon KZ» PIK-niń tóraıymy Natalıa Sabýsova bolsa, turǵyndardyń merdiger kompanııaǵa rızalyqtary erekshe ekendigin aıtady. Jobalyq-smetalyq qujattarda kórsetilgen ınjenerlik kommýnıkasııaǵa kúrdeli jóndeý, sýyq jáne ystyq sý qubyrlaryn aýystyrý, podezderdi jylylaý men ár páterge plastık terezeler qoıýdy merdiger kompanııa múltiksiz oryndaǵan. Al, tóbe jabyndysyna keler bolsaq, merdigerler tóbeni úsh qabat etip qaptaǵan. Sondyqtan bolar turǵyn úıdiń sońǵy qabatynda turatyndar tóbeden sý tamshylaý degendi sońǵy bir jyl kóleminde umytqan. Qurylysshylar sonymen qatar ár balkondy plastıkpen qaptap, syrtqy kelbetin alystan kóz tartatyndaı etip syrlaǵan.
Raýshan NUǴMANBEKOVA.
SEMEI.
