Rektorlar konsorsıýmy elimizde joǵary bilim júıesiniń sapasyn jaqsartýdy kózdeıdi

Elimizdiń segiz jetekshi joǵary oqý orny Rektorlar konsorsıýmyn qurdy. Jýyrda Almatyda QMEBI (KIMEP) ýnıversıtetinde Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri T.O.Balyqbaevtyń qatysýymen alǵashqy uıymdastyrý máselelerine arnalǵan quryltaı otyrysy ótti. Ázirshe konsorsıým quramyna Nazarbaev Ýnıversıteti, ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti, Qazaq-Brıtan teh­nı­kalyq ýnıversıteti, L.N.Gý­mılev atyndaǵy Eýrazııa ult­tyq ýnıversıteti, Qazaq ult­tyq agrarlyq ýnıversıteti, QMEBI ýnıversıteti, Qazaq gýmanı­tarlyq-zań ýnıversıteti men Halyqaralyq bıznes akademııasy engen. Konsorsıým qyzmetteri úsh negizgi baǵytta qarastyrylǵan. Birinshiden, Bilim men ǵylym mınıstrligine akademııalyq avtonomııany jáne erkindik engizý, ǵylymı zertteýlerdi jetildirý, joǵary bilimdi jańartý já­ne ınternasıonaldandyrý, so­nymen qatar Qazaqstan JOO-laryn úzdik álemdik tájirı­belermen sáıkestendirý jáne Bolon prosesin iske asyrý jóninde keńester men usy­nys­tar berý. Ekinshiden, halyq­aralyq deńgeıde tanylǵan joǵa­ry bilim salasyndaǵy Or­taazııalyq akkredıtasııalaý agent­tigin uıymdastyryp, damy­týdy basqarady. Úshinshiden, joǵary bilimniń damýyna kómek kórsetý maqsatynda Qazaqstan JOO-lary úshin trenıngter men saraptamalyq qoldaýdy uıym­dastyrady. – Jaqynda Elbasy óziniń kezekti Joldaýynda «Jetekshi joǵary oqý oryndary birtindep avtonomııalyq erkindik alýy kerek» degen maqsat qoıdy, – dedi L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń rektory, professor E.B.Sydyqov. – Árıne, bul bir kúndik úderis emes. Ol maqsatty oryndaýdyń qajetti qadamdaryn búginnen qolǵa alyp otyrmyz. Buǵan deıin JOO-lary memleket, Úkimet tarapynan qatań baqylaýda boldy. Al eger biz avtonomııalyq erkindikti qajet etetin bolsaq, oǵan qoǵamdyq baqylaýdy da qosýymyz kerek. Mine, osy turǵyda bastamashyl top konsorsıým quryp, Joldaýda kórsetilgen tapsyr­many mınıstrlik aldyna qo­ıyp otyrmyz. Qazaqstannyń kóp­tegen JOO-lary Bolon prose­sindegi hartııaǵa qol qo­ıyp, ony moıyndaǵan. Ondaǵy talap­tyń biri – akademııalyq erkindik. Demek, biz osy hartııaǵa engendikten onyń talaptaryn da is júzine asyrýymyz kerek. Qarap otyrsaq, álemdik tájirıbede jetistigi mol JOO-nyń deni erkin, qoǵamdyq baqylaýdaǵy ýnıversıtetter. Olaı bolsa ýnıversıtetterde baqylaý keńesteri, qamqorlyq keńesteri qurylady. Keıin menedjmentter, ýnıversıtetter basshylaryn mınıstrlik emes, sol keńesterdiń basshylary taǵaıyndaýy tıis. Iаǵnı, ýnıversıtet basshylary men ǵalymdary mınıstrlik aldynda ǵana emes, qoǵam aldyndaǵy da jaýapkershilikti sezinedi. Ári tıimdilik artady. Atalmysh basqosýdyń QMEBI-de ótýiniń ózindik máni bar. Bul oqý orny Táýelsiz­digimizdiń alǵashqy jyldarynda Elbasynyń pármenimen dúnıege kelip, qazirgi tańda dúnıejúzilik standarttarǵa saı sapaly bilim berýde. Sondaı-aq, konsorsıým Nazarbaev Ýnıversıtetiniń de is-tájirıbesin, qurylymyn, ıdeologııasyn basqa JOO-larǵa taratýdy kózdep otyr. Halyqaralyq bıznes akade­mııasynyń prezıdenti, professor A.B.Qojahmetovtiń aıtýynsha, konsorsıýmge múshe JOO-lary burynnan kele jatqan jáne de jańadan qurylǵan ýnıversıtetter. Munda elimizdiń barlyq aımaǵyndaǵy JOO-larǵa esik ashyq. Árıne, konsorsıýmnyń óz maqsaty, óz qaǵıdalary, óz erejeleri bolmaq. Konsorsıým tek ózderi qurǵan ýnıversıtetter úshin ǵana jumys jasamaıdy, ol qoǵamdyq qundylyqtar úshin, jalpy qazaqstandyq bilim berý júıesiniń sapasyn kóterýge de qyzmet kórsetpek. Búgingi kóterilip otyrǵan máseleniń mańyzdylyǵyn jaqsy túsinemiz, bul aıtýly oqıǵa, dep oı túıgen Nazarbaev Ýnıversıtetiniń prezıdenti, professor Shıgeo Katsý JOO-daǵy júıeli reformany qoldaıtynyn alǵa artty. – Reformanyń jumys isteýi úshin aldymen qoǵamdastyq aldynda onyń mańyzyn, mindetin túsindirýimiz kerek, – dedi Shıgeo Katsý myrza. – Búginde Nazarbaev Ýnıversıtetinde akademııalyq erkindik joǵary deńgeıde ju­mys isteýde. Sondyqtan da biz­der memlekettik bilim berý júıe­sinde avtonomııany engizgisi keletin kez kelgen bastamany qoldaımyz. Sondaı-aq, mundaı JOO-nyń qatary kóbeıip, bul máseleniń jalpy memlekettiń bilim berý júıesine oń yqpal etýin shynaıy túrde qoldaımyz. Bizdegi tájirıbege súıensek, avto­nomııanyń artynda úlken jaýapkershilik pen tyńǵylyqty eńbek jatyr. Ol degenińiz – kúndelikti kúres, ári adamdardyń mentalıtetiniń ózgerýine baılanysty. О́ıtkeni, burynǵy eski kózqaraspen ony jolǵa qoıý múmkin emes. Gúlzeınep SÁDIRQYZY, «Egemen Qazaqstan».