Meıirban ájemiz máńgi júregimizde

Chaım­han apaı­y­myz 1923 jy­ly 5 qazanda Vernyı qala­synda dúnıege kelgen. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys bas­talǵan kezde 17 jasynda maıdanǵa kó­mektesý úshin qur­bylarymen birge aýyr ju­mysqa ketti, onda qyzdar ár­túrli jumys túrlerin jasady, jerdi soqamen jyrtyp, túnde 4-ke deıin sarbazdarǵa arnaıy qolǵap toqyp, tańerteń qaıtadan «sharshadym» demes­ten jumys jasaǵan bolatyn. Ol – taǵdyry qıyndyqqa toly adam, balalyq sha­ǵynda ashtyqty da kórdi. Soǵan qa­ramastan ol árqashan qamqor jáne súıikti ájemiz boldy. Qýǵyn-súrgin kezinde ájemizdiń ákesi Sibirge iri baı re­tinde jer aýda­ryldy, sodan keıin olar anasymen birge úıden alys týystaryna, Taranǵa qashyp ketti. Birneshe ret onyń ata-anasy úı sharýashylyǵyn taqyr jerden kóterýge májbúr boldy. Soǵystan keıingi jyl­dary týǵan aýylynda turyp, ju­mys is­teýdi jalǵastyrdy. Táýel­siz­dik alǵannan keıin Chaım­han Aqshaevany jergilikti má­ji­liske shaqyrdy, onda eńbek ar­dageri aýyldastary úshin ómir­di qalaı jaqsartýǵa bolatyny týraly jańa ıdeıalarymen bólisti. Sońǵy kúnderge deıin jańa­lyq­tarǵa qyzyǵýshylyq tanytyp, jastardy tánti etti. Eń bastysy, ózi aıtqandaı, bar­lyǵy eńbekqor jáne bir-birine mu­­qııat bolý kerek. Ájemizdiń ózi ár­­daıym muqııat bol­dy, jas urpaqqa sabaq berdi, jaqsy tilekter aıtatyn jáne batasyn be­rip otyratyn.

Chaım­­han Aq­shaeva ba­lala­ry­nyń, ne­mere­leri men shó­bereleriniń dás­­túrli qazaqy jáne rýhanı tár­bıesine erekshe kóńil bóldi. О́ıtkeni áje – otbasynyń altyn qazyǵy. Ba­lalarǵa Alpamys pen Qoby­landy syndy batyrlar jyryn, Taýsoǵar men Tolaǵaı týraly erteginiń maıyn tamyzyp aıtyp beretin osyndaı ájeler sırek. Otbasyndaǵy qarym-qatynasty rettep, balalardy meıirimdilikpen jáne aqylmen ómirge beıimdedi. Ájeler únemi adamgershilik sózderdi qaıtalaýdan sharshamaıtyn: «aryńdy aıaqasty etpe, úlkenniń jolyn kespe, bireýdi jamandama, bóten adamnyń ala jibin attama». Qazirgi ýaqytta mundaı ájeler saýsaqpen sa­narlyq. Búgingi urpaq aqsa­qaldarmen qarym-qatynasta burynǵydaı emes, oǵan ishinara áje tár­bıesiniń bolmaýy sebep. Ájeniń súıispenshiligi men qu­shaǵyna eshteńe jetpeıdi. Biraq qazir mundaı ájeler saýsaqpen sanarlyq.

Balalarymyzdy ájemizdiń meıi­rimdiliginen aıyrmaıyq! Eger biz bir-birimizge meıirimdi bolmasaq, biz kim bolamyz? Júrek-anamyz ben uly ájemiz ómirden ótti. Uzaq ýaqyt boıy biz ol týraly jar­qyn es­telikterdi jady­myzda saq­taı­myz.

Súıikti ne­me­releriniń estelikterinde Samat pen Botagóz Qasabek te bar