Aýylǵa aqsha baratyn boldy

Ulttyq valıýtanyń 20 paıyz mólsherindegi baǵam ózgerisi jónindegi sheshimge árkim ártúrli pikir aıtyp jatyr. Bir top halyqtyń qaltasy ortaıatyn boldy dese, ekinshi top ónimin eksporttaýshylardyń baǵy jandy dep jatyr. Ol sózderdiń qaı-qaısysy da qısyndy. Desek te bul joly aýyldarymyzdaǵy azyq-túlik óndirip, eksporttaýshylarǵa aqsha túsedi degen úmittemiz. Eskerte keteıik, budan bir-eki jyl buryn Elbasymyz Qazaqstannyń et eksporttaý múmkindigin arttyrý jóninde sala qyzmetkerleriniń aldyna úlken mindet júktegen. Mine, sol mindetti oryndaý jolynda bıyl naqty qadam jasalatyndyǵyn Úkimettiń sońǵy málimdemelerinen estip-bildik. Bıylǵy jyly shamamen 60 myń tonnadaı et eksporttaıdy ekenbiz. Mine, osy et elge valıýta túsiredi emes pe? Árıne, ol dollar kúıinde bolmaq. Endi sol syrtqa et satqannan túsetin ár 100 dollardan aýyldarymyzdaǵy et óndirýshi aǵaıynnyń qaltasyna 3000 teńge túsedi eken. Ár taıynshadan 30 myń teńge artyq túsedi. Bul az aqsha emes. Eger Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men jergilikti ákimdikter birlesip jumys istese, onda elimizdiń astyq emes et eksporttaý múmkindigin arttyra otyryp, aýyldarymyzdy jaqsartyp alamyz. Keıde isti áp-ádemi bastap, onyń nátıjesin esepteı kelgende jer shuqylap qalatynymyz bar. Baıqaýymsha, bul joly buǵan deıin bolǵan sondaı kemshilik oryn almaıtyn sekildi. Olaı deıtin sebebim, Úkimet basshysynyń ózi aımaq ákimderimen selektorlyq jınalys ótkizgende janar-jaǵarmaı baǵasynyń óspeýin talap etti. Ol – ol ma, Serik Ahmetov baǵam ózgerisi engen alǵashqy kúnde «kúdikti» nysandarda bolyp, jaǵdaıdy ózi baqylap shyqty. Bul endi naǵyz sharýaqorlyq pen memleketshildiktiń kórinisi. Mine, osyndaı qyraǵylyq naýqandyq is bolyp qalmaýy kerek. Eger biz janar-jaǵarmaıdyń baǵasy keshege deıingi deńgeıinen óspeýin qamtamasyz ete alsaq, onda sóz joq, 11 aqpan kúngi baǵam ózgerisi Qazaqstannyń ekonomıkasyn alǵa jyljytatyn ıgilik bolyp shyǵady. Al eger munaı ónimderiniń baǵasyn kúrt ósirýge jol bersek, onda eńbektiń zaıa ketkeni. О́ıtkeni baǵam ózgerisi ónimniń ózindik qunyn syrtqy básekege qabiletti etý úshin jasaldy emes pe?! Al janarmaı baǵasy ósse sol úmitimiz shaıqalady. Atqarýshy bıliktiń aımaqtaǵy ókilderi osy máselege qyraǵy bolǵany jón. Bálkim, Úkimet munaı óndirip, eksporttaýdan mol paıdaǵa keneletin otandyq jáne sheteldik ınves­torlardy ishki rynokty arzan munaımen qamtamasyz etetindeı bir qaýly qabyldar? Qaıtken kúnde de energııa kóziniń baǵasy óspeýi tıis. Saǵyndyq SATYBALDIN, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, UǴA akademıgi, ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ professory.