Sochıde ótip jatqan XXII Qysqy Olımpıadanyń altynshy jarys kúni, 12 aqpan alty medal jıyntyǵy úshin jan alyp-jan berisken teketireske toly saıystarmen órnekteldi. Osy talastardyń sońy top basyndaǵylar tarapyna taǵy da ózgeris engizip, onyń tizginin Germanııa quramasyna ustatty. Buǵan nemister shańǵy qossaıysy men eki oryndyq shana jarysynda alǵan eki altyn medali arqyly qol jetkizdi. Sóıtip, joǵary nagrada sanyn altaýǵa toltyrǵan nemister birden tórt saty ilgeri shyǵyp, tórt altyndy Kanada, Norvegııa jáne Gollandııa komandalaryn shań qaptyryp ketti.
Mine, osynyń ózi top basyndaǵy talastyń qyzý júrip jatqanyn baıqatsa kerek. Al sportshylar bul kúni taý shańǵysy, konkı sporty, shana sporty, snoýbord jáne mánerlep syrǵanaý túrleri boıynsha shaıqasqa tústi. Osy kúni, sondaı-aq, erlerdiń hokkeı týrnıri de bastaldy. Bizdiń jigitter osylardyń ishinde konkı sporty jarysynyń dúrildep ótýine úles qosty.
Biz, álbette, Qazaqstan atletteriniń qatysýymen Máskeý ýaqyty boıynsha keshki saǵat 18:00-de konkı sporty saıysy bastalatyn «Adler-Arena» keshenin betke aldyq. Sebebi, keshe aıtqan «kón sadaqtyń kóbesin buzar jebe» qatarynda osy jerde birinshi ret sóre alyp, baǵyn synǵa salatyn Denıs Kýzın de bar edi. Munyń ústine, munda bolǵaly turǵan 1000 metrlik qashyqtyqqa júgirý onyń naǵyz oń jambasyna keletin qashyqtyq-tyn. Buǵan qosa, ol budan bir jyldaı ýaqyt buryn, dáliregi 2013 jylǵy 27 naýryz kúni tap osy «Adler-Arena» muz aıdynynda álem chempıony atanǵan edi. Jáne onymen juptasyp shyqqan Nıderland ókili Stefan Grotheıs bolatyn. Aldyn ala aıtyp qoıaıyq, tap osy «ushqyr gollandııalyq» burnaǵy kúngi talastyń qorytyndysynda Sochı Olımpıadasynyń chempıony atandy.
Al arenaǵa kelip kirgen kezde biz munyń osylaı bitetinin bilmeýshi edik. Kezinde bir ret qoltyǵynan demep jibergen Adler muz aıdyny Denısti taǵy da jerge qaratpas degen oıda boldyq. Onyń basty qarsylastary osynda ózinen keıingi oryndarǵa jaıǵasqan koreı The Bým Mo men amerıkalyq Shanı Devıs bolatyn shyǵar degen boljamnyń bodanyna shyrmaldyq. Buǵan bıylǵy 18 qańtarda japonnyń Nagano qalasynda ótken kópkúndik álem chempıonatynyń 1000 metrlik qashyqtyqtaǵy bóliginde Shanı Devıspen bir jupta júgirgen Denıstiń qarsylasynan sóre syzyǵyn 0,7 sekýnd buryn qıyp ótip, birinshi oryndy jeńip alǵany taǵy sebep boldy. Budan bólek, bizdiń baǵlan osy Olımpıadanyń aldynda óziniń jeke jattyqtyrýshysy Petr Pastýshenkodan ýaqytsha ketip, reseılik mamandar Vadım Saıýtın men Sergeı Klevchenıanyń qaraýynda Oıyndar úshin arnaıy daıyndyqtan da ótip kelgen. Ádette kóp sportshynyń tilegine qyryn kelip qalyp jatatyn jerebe de bul kúni oǵan kúlimdep qolyn sozǵandaı bolyp kórindi. Ol 40 konkıshi qyrman sapyratyn jarystyń eń sońǵy jıyrmasynshy jubynda júgirýge tıisti eken. Munyń qandaı artyqshylyǵy baryn jarys jolyna shyǵyp júrgender ǵana emes, solardyń quıynperen bolyp aqqan qyzdyrma saıystaryn udaıy kórip júrgender de jaqsy biledi.
Biraq muzdy alań ústindegi arpalys bárin óziniń qalaýynsha sheshti. Ol eshkimniń bedeline de, belgisine de qaraǵan joq. Mamandar sprınterlik jarystyń mekeni bolmaǵandyqtan, buralańy men buqpantaılary kóp, sondyqtan kútpegen jaılary jıi kezdesedi, dep eseptep kelgen arena sol baǵanyń baǵamynan tolyq shyqty. Onyń ózgerýine tipti sońǵy kezderi álemde «Mıster Sıýrprız» dep at qoıyp, aıdar taqqan, sol sebepti ózderinen neshe túrli tosyn jaıttardy kútýge bolady dep sanalyp júrgen gollandııalyq Mark Tıoıtert pen álemniń qazirgi chempıony Denıs Kýzınniń jarysqa qatysýy da áser ete almady. Mundaı jańalyqty jasaýǵa Vankýver Olımpıadasynyń chempıony, álemniń qazirgi rekordynyń ıesi Shanı Devıstiń de shamasy kelmedi.
Nátıjesinde birinshi oryndy 1:08.39 mınýt kórsetkishimen Stefan Grotheıs jeńip aldy. Ekinshi orynǵa kanadalyq Dennı Morrıson jaıǵasty. Al úshtikti osynyń aldynda 500 metrlik qashyqtyqta Olımpıada chempıony bolyp úlgergen taǵy bir gollandııalyq Mıhel Mıýlder tııanaqtady. Al chempıonnan bar-joǵy 0,71 sekýnd qana utylǵan Denıs Kýzın 7-orynnan bir-aq shyqty. Jalpy, ol qolynan kelgeniniń bárin jasady. Bizdi tek ony sóreden shyǵar kezdegi sál kidirip qalǵany ǵana alańdata beredi. Eger osy múdiris bolmaǵanda, ol joǵarydaǵy 0,71 sekýndqa utylmas pa edi, kim bilsin!
Bizden bul jarysqa qatysqan jalǵyz Denıs bolǵan joq. Roman Krech márege 13-shi bolyp kelse, Fedor Mezensev 33-shi orynda qaldy.
Endi tuǵyrdyń eki tepkishegin jaılaǵan gollandtyqtar týraly birer sóz. Tańǵalarlyq nárse, bul eldiń atletteri osy kezge deıin Olımpıadada 10 medal jeńip alsa, olar sonyń bárin bir ǵana sport túri – konkıden keltirdi. Sonyń ishinde erlerdiń 500 jáne 5000 metrge júgirý saıystarynda tuǵyrdy túgel jaýlap alyp, eshkimge medal ustatpaı qoısa, bul kúngi 1000 metrge júgirýde kúmis medaldi ǵana «shyǵyndady». Budan bólek, qyzdar bir altyn jáne 1 qola medaldi qorjynǵa qosty.
Olımpıada rýhy bárinen joǵary
Olımpııa oıyndarynyń kúni búginge deıin qasıetin joǵaltpaı kele jatqan basty qaǵıdattarynyń biri Jer betin meken etken adamzat urpaǵyn tatýlyq pen beıbit qatar ómir súrýge úndeý bolyp tabylady. Bul bir zamandarda Oıyndardyń negizin qalaýshylardyń biri Per Kýberten aqsaqaldyń qalamynan osy qozǵalysqa arnalyp týǵan uzaq jyrdyń: «O, sport! Sen – beıbitshiliksiń!», dep keletin bas jaǵyndaǵy joldary álemde Olımpııa oıyndary óter kezde jıi eske alynady. Kóp jaǵdaıda osyǵan oraılas tirlikter de jasalyp jatady. Onyń úzdik úlgisin Sochı Olımpıadasy kúnderi de kórsetip berdi.
Ajyrasqandy qosyp, arazdasqandy tatýlastyryp júrýge kóbirek júginetin kezekti Olımpıada qarsańynda Reseı men Grýzııa arasyndaǵy qyrǵıqabaq saıasattyń saldarynan bir kezderi jabylyp qalǵan áýe joly qaıta qalpyna keltirildi. Ol 6 aqpan kúni júzege asyp, Tbılısıden ushyp shyqqan aqshańqan laıner Sochıge kelip qondy. Osylaısha 2008 jylǵy belgili oqıǵalarǵa baılanysty jabylyp qalǵan eki qalanyń arasyndaǵy áýe qatynasy qaıta ashyldy.
Osy reıspen Adler aýmaǵyna Grýzııa olımpııalyq quramasynyń úsh múshesi ushyp keldi. Onyń quramynda taý shańǵyshylary Nıno Sıklaýrı, Iаson Abramıshvılı jáne Alekseı Benıanıdze syndy úsh olımpıadashy ǵana boldy. Bulardyń arasyndaǵy jalǵyz qyz ertesine Oıyndardyń saltanatty ashylý rásiminde Grýzııanyń memlekettik týyn alyp shyqty. Sál keıinirek bulardyń qataryna quramanyń tórtinshi múshesi – mánerlep syrǵanaýshy Elena Gedevanıshvılı qosyldy.
Grýzın sportshylarynyń bul Olımpıadaǵa qatysýy basynda kúmándi edi. О́ıtkeni, olar Sochıdegi oıyndarǵa boıkot jarııalamaq boldy. Buǵan 2008 jyly Ońtústik Osetııada oryn alǵan qarýly qaqtyǵys sebep-tuǵyn. Biraq nátıjesinde tórt jyldyqtyń basty jarysynan shet qalyp qoımaý jóninde uıǵarym jasaldy. Osylaısha olımpııalyq rýh bas dúrdarazdyqty jeńip, beıbit qatar ómir súrý qaǵıdaty ústemdik qurdy.
Sochıde osy kúnderde dostyq ráýishtegi shynaıy qarym-qatynasqa shaqyrǵan taǵy bir nyshan – Olımpııalyq tatýlyq qabyrǵasy ashyldy. «Qysqy Olımpııa oıyndary-2014 uıymdastyrýshy-qalasynda Olımpııalyq bitimgershilik qabyrǵasy ashyldy. Ol sımvolıkalyq qurylys planetanyń ár túkpirindegi sportshylar men fýnksıonerlerdi beıbitshilikti qalyptastyrý qozǵalysy maqsatynda biriktirýge baǵyttalǵan», deıdi ony uıymdastyrýshylar.
Atalmysh qabyrǵaǵa Jer betinde beıbitshilikti saqtaý maqsatynda olımpııalyq tatýlyq ıdeıasyn qoldaıtyndardyń bári óz qoltańbalaryn qaldyra alady. Jalpy, Olımpııalyq oıyndardyń qarsańynda Olımpııalyq qalashyqtarda osyndaı sharany ótkizip, Olımpııalyq tatýlyq qabyrǵasyn ashý kóp jyldardan beri qalyptasqan dástúr bolyp keledi.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan» –
Sochıden.
__________________
Derek pen dáıek
● Olımpıadadaǵy eń bıik jáne eń salmaǵy aýyr qatysýshy – hokkeıden «Boston Brıýns» komandasy men Slovakııa quramasynyń kapıtany Zdeno Hara. Onyń boıy 206 sm bolsa, salmaǵy 117 kg tartady.
● Eń alasa boıly sportshy japon mánerlep syrǵanaýshy qyzy Narýmı Takahası eken. Onyń boıy 146 sm ǵana.
● Al salmaqtary eń jeńilder qatarynda úsh olımpıadashy bar. Olar – ýkraın frıstaılshysy Aleksandr Okıpnıýk, avstrııalyq tramplınnen sekirýshi Kıara Helsl jáne 9-synypta oqıtyn germanııalyq short-trekshi Anna Zaıdel. Bulardyń árbiriniń jeke salmaǵy – 43 kg.
● Olımpıadaǵa qatysýshylar arasynda eń jasy – tramplınnen sekirýshi nemis qyzy Djanını Ernst. Ol 1998 jylǵy 31 jeltoqsanda týǵan. Budan keıingi orynda 1998 jylǵy 29 qarashada týǵan japon snoýbordshy jasóspirimi Aıýmý Hırano tur.
● Jastary eń úlken sportshylar qatarynda da eki adam bar. Olardyń eń «kárisi» tegi meksıkalyq nemis hanzadasy, taý shańǵysymen aınalysýshy Hýbertýs fon Hohenlohe 1959 jyly 2 aqpanda dúnııege kelse, kelesisi – Domınıka aralynyń ókili, shańǵyshy Anjelıka Morron dı Sılvestrı 1965 jyly 25 qarashada týǵan.
Aqtaýdan shyqqan Elena Ilınyh Olımpıadanyń altyn medalin aldy
Olımpıadada Reseı quramasyna alǵashqy jáne ázirge jalǵyz altyn medaldi osy joly Oıyndardyń baǵdarlamasyna birinshi ret enip otyrǵan mánerlep syrǵanaýdyń komandalyq jarysy alyp berdi. Osy sapta óner kórsetken Elena Ilınyh pen Nıkıta Kasalapovtyń bıshiler juby óziniń qola medali arqyly komandaǵa mańyzdy upaı qoryn qosty. Sóıtip, qurama múshelerimen birge olar da Olımpıada chempıony atandy.
Al Oıyndardyń jańa chempıony E.Ilınyh – bizdiń jerlesimiz. Ol 1994 jylǵy 25 sáýirde Aqtaý qalasynda týǵan. Elena Rýslanovnaǵa kezdeısoq kezdesip qalǵanda, sony bilgendikten, ony birer mınýtqa kidirtip, eki-úsh saýalǵa jaýap alyp úlgergen edik.
– Elena, jeńis qutty bolsyn! Aqtaýda týyp, qalaı mánerlep syrǵanaýshy bolyp júrsiń?
– Rahmet. Meniń burynǵy Shevchenko, qazirgi Aqtaý qalasynda týǵanym ras. Týǵan-týystarymyzdyń birazy áli sol qalada turady. Al meni 1998 jyly 4 jasymda Máskeýde turatyn ájem áketip, úıdiń janyndaǵy densaýlyq tobyna jazdyrǵan. Konkıge turǵannan bastap oǵan qumarlyǵym qatty artyp ketse kerek, alǵashqy bapkerim Ekaterına Volkova ájemnen kóp uzamaı meni mánerlep syrǵanaýmen dendep aınalysatyn basqa topqa berýdi ótindi. Osylaısha «Sokolnıkıdegi» mektepke tap keldim. Bul meniń keleshek taǵdyrymdy sheship berdi.
– Aqtaýǵa baryp turmaısyń ba?
– Shynymdy aıtsam, bara almaı júrgenime biraz ýaqyt bolyp qaldy. Biraq barǵym keledi. Týǵan jerimdi taǵy da kórgim keledi. Onyń ústine, ol qalada turyp jatqan týystarymyz da kóp. Múmkindik bolyp jatsa, Olımpıada aıaqtalǵannan keıin baryp qaıtsam deımin.
– Aqtaýlyqtar seniń chempıon bolǵanyńa alabóten qýanyp jatyr.
– Ony bilemin. Olımpııa oıyndary bastalmaı turǵanda-aq biraz jerlesterim anammen habarlasyp, maǵan sálem joldapty. Jerlesterimniń syrttaı qoldap, jankúıerlik jasap jatqany meni erekshe qýantady. Qoldan kelgeninshe olardyń úmitterin aqtap, senimderinen shyqsam deımin. Aqtaýlyqtarǵa meniń atymnan da sálem aıtyńyzdar!
Qysqa áńgimemiz osymen tuıyqtaldy. Asyǵys Lenany budan artyq ustap tura almadyq. Al óz tarapymyzdan qosatynymyz: Elena Ilınyh bul kezge deıin Eýropanyń 2012 jylǵy qola, 2013 jáne 2014 jyldarǵy kúmis júldegeri, Reseıdiń 2012, 2013 jáne 2014 jyldarǵy kúmis júldegeri, álemniń 2010 jylǵy jasóspirimder arasyndaǵy chempıony bolyp úlgergen.
«Mıster Sıýrprızdiń» meseli qaıtty
Biz, álbette, Qazaqstan atletteriniń qatysýymen Máskeý ýaqyty boıynsha keshki saǵat 18:00-de konkı sporty saıysy bastalatyn «Adler-Arena» keshenin betke aldyq. Sebebi, keshe aıtqan «kón sadaqtyń kóbesin buzar jebe» qatarynda osy jerde birinshi ret sóre alyp, baǵyn synǵa salatyn Denıs Kýzın de bar edi. Munyń ústine, munda bolǵaly turǵan 1000 metrlik qashyqtyqqa júgirý onyń naǵyz oń jambasyna keletin qashyqtyq-tyn. Buǵan qosa, ol budan bir jyldaı ýaqyt buryn, dáliregi 2013 jylǵy 27 naýryz kúni tap osy «Adler-Arena» muz aıdynynda álem chempıony atanǵan edi. Jáne onymen juptasyp shyqqan Nıderland ókili Stefan Grotheıs bolatyn. Aldyn ala aıtyp qoıaıyq, tap osy «ushqyr gollandııalyq» burnaǵy kúngi talastyń qorytyndysynda Sochı Olımpıadasynyń chempıony atandy.
Al arenaǵa kelip kirgen kezde biz munyń osylaı bitetinin bilmeýshi edik. Kezinde bir ret qoltyǵynan demep jibergen Adler muz aıdyny Denısti taǵy da jerge qaratpas degen oıda boldyq. Onyń basty qarsylastary osynda ózinen keıingi oryndarǵa jaıǵasqan koreı The Bým Mo men amerıkalyq Shanı Devıs bolatyn shyǵar degen boljamnyń bodanyna shyrmaldyq. Buǵan bıylǵy 18 qańtarda japonnyń Nagano qalasynda ótken kópkúndik álem chempıonatynyń 1000 metrlik qashyqtyqtaǵy bóliginde Shanı Devıspen bir jupta júgirgen Denıstiń qarsylasynan sóre syzyǵyn 0,7 sekýnd buryn qıyp ótip, birinshi oryndy jeńip alǵany taǵy sebep boldy. Budan bólek, bizdiń baǵlan osy Olımpıadanyń aldynda óziniń jeke jattyqtyrýshysy Petr Pastýshenkodan ýaqytsha ketip, reseılik mamandar Vadım Saıýtın men Sergeı Klevchenıanyń qaraýynda Oıyndar úshin arnaıy daıyndyqtan da ótip kelgen. Ádette kóp sportshynyń tilegine qyryn kelip qalyp jatatyn jerebe de bul kúni oǵan kúlimdep qolyn sozǵandaı bolyp kórindi. Ol 40 konkıshi qyrman sapyratyn jarystyń eń sońǵy jıyrmasynshy jubynda júgirýge tıisti eken. Munyń qandaı artyqshylyǵy baryn jarys jolyna shyǵyp júrgender ǵana emes, solardyń quıynperen bolyp aqqan qyzdyrma saıystaryn udaıy kórip júrgender de jaqsy biledi.
Biraq muzdy alań ústindegi arpalys bárin óziniń qalaýynsha sheshti. Ol eshkimniń bedeline de, belgisine de qaraǵan joq. Mamandar sprınterlik jarystyń mekeni bolmaǵandyqtan, buralańy men buqpantaılary kóp, sondyqtan kútpegen jaılary jıi kezdesedi, dep eseptep kelgen arena sol baǵanyń baǵamynan tolyq shyqty. Onyń ózgerýine tipti sońǵy kezderi álemde «Mıster Sıýrprız» dep at qoıyp, aıdar taqqan, sol sebepti ózderinen neshe túrli tosyn jaıttardy kútýge bolady dep sanalyp júrgen gollandııalyq Mark Tıoıtert pen álemniń qazirgi chempıony Denıs Kýzınniń jarysqa qatysýy da áser ete almady. Mundaı jańalyqty jasaýǵa Vankýver Olımpıadasynyń chempıony, álemniń qazirgi rekordynyń ıesi Shanı Devıstiń de shamasy kelmedi.
Nátıjesinde birinshi oryndy 1:08.39 mınýt kórsetkishimen Stefan Grotheıs jeńip aldy. Ekinshi orynǵa kanadalyq Dennı Morrıson jaıǵasty. Al úshtikti osynyń aldynda 500 metrlik qashyqtyqta Olımpıada chempıony bolyp úlgergen taǵy bir gollandııalyq Mıhel Mıýlder tııanaqtady. Al chempıonnan bar-joǵy 0,71 sekýnd qana utylǵan Denıs Kýzın 7-orynnan bir-aq shyqty. Jalpy, ol qolynan kelgeniniń bárin jasady. Bizdi tek ony sóreden shyǵar kezdegi sál kidirip qalǵany ǵana alańdata beredi. Eger osy múdiris bolmaǵanda, ol joǵarydaǵy 0,71 sekýndqa utylmas pa edi, kim bilsin!
Bizden bul jarysqa qatysqan jalǵyz Denıs bolǵan joq. Roman Krech márege 13-shi bolyp kelse, Fedor Mezensev 33-shi orynda qaldy.
Endi tuǵyrdyń eki tepkishegin jaılaǵan gollandtyqtar týraly birer sóz. Tańǵalarlyq nárse, bul eldiń atletteri osy kezge deıin Olımpıadada 10 medal jeńip alsa, olar sonyń bárin bir ǵana sport túri – konkıden keltirdi. Sonyń ishinde erlerdiń 500 jáne 5000 metrge júgirý saıystarynda tuǵyrdy túgel jaýlap alyp, eshkimge medal ustatpaı qoısa, bul kúngi 1000 metrge júgirýde kúmis medaldi ǵana «shyǵyndady». Budan bólek, qyzdar bir altyn jáne 1 qola medaldi qorjynǵa qosty.
Olımpıada rýhy bárinen joǵary
Olımpııa oıyndarynyń kúni búginge deıin qasıetin joǵaltpaı kele jatqan basty qaǵıdattarynyń biri Jer betin meken etken adamzat urpaǵyn tatýlyq pen beıbit qatar ómir súrýge úndeý bolyp tabylady. Bul bir zamandarda Oıyndardyń negizin qalaýshylardyń biri Per Kýberten aqsaqaldyń qalamynan osy qozǵalysqa arnalyp týǵan uzaq jyrdyń: «O, sport! Sen – beıbitshiliksiń!», dep keletin bas jaǵyndaǵy joldary álemde Olımpııa oıyndary óter kezde jıi eske alynady. Kóp jaǵdaıda osyǵan oraılas tirlikter de jasalyp jatady. Onyń úzdik úlgisin Sochı Olımpıadasy kúnderi de kórsetip berdi.
Ajyrasqandy qosyp, arazdasqandy tatýlastyryp júrýge kóbirek júginetin kezekti Olımpıada qarsańynda Reseı men Grýzııa arasyndaǵy qyrǵıqabaq saıasattyń saldarynan bir kezderi jabylyp qalǵan áýe joly qaıta qalpyna keltirildi. Ol 6 aqpan kúni júzege asyp, Tbılısıden ushyp shyqqan aqshańqan laıner Sochıge kelip qondy. Osylaısha 2008 jylǵy belgili oqıǵalarǵa baılanysty jabylyp qalǵan eki qalanyń arasyndaǵy áýe qatynasy qaıta ashyldy.
Osy reıspen Adler aýmaǵyna Grýzııa olımpııalyq quramasynyń úsh múshesi ushyp keldi. Onyń quramynda taý shańǵyshylary Nıno Sıklaýrı, Iаson Abramıshvılı jáne Alekseı Benıanıdze syndy úsh olımpıadashy ǵana boldy. Bulardyń arasyndaǵy jalǵyz qyz ertesine Oıyndardyń saltanatty ashylý rásiminde Grýzııanyń memlekettik týyn alyp shyqty. Sál keıinirek bulardyń qataryna quramanyń tórtinshi múshesi – mánerlep syrǵanaýshy Elena Gedevanıshvılı qosyldy.
Grýzın sportshylarynyń bul Olımpıadaǵa qatysýy basynda kúmándi edi. О́ıtkeni, olar Sochıdegi oıyndarǵa boıkot jarııalamaq boldy. Buǵan 2008 jyly Ońtústik Osetııada oryn alǵan qarýly qaqtyǵys sebep-tuǵyn. Biraq nátıjesinde tórt jyldyqtyń basty jarysynan shet qalyp qoımaý jóninde uıǵarym jasaldy. Osylaısha olımpııalyq rýh bas dúrdarazdyqty jeńip, beıbit qatar ómir súrý qaǵıdaty ústemdik qurdy.
Sochıde osy kúnderde dostyq ráýishtegi shynaıy qarym-qatynasqa shaqyrǵan taǵy bir nyshan – Olımpııalyq tatýlyq qabyrǵasy ashyldy. «Qysqy Olımpııa oıyndary-2014 uıymdastyrýshy-qalasynda Olımpııalyq bitimgershilik qabyrǵasy ashyldy. Ol sımvolıkalyq qurylys planetanyń ár túkpirindegi sportshylar men fýnksıonerlerdi beıbitshilikti qalyptastyrý qozǵalysy maqsatynda biriktirýge baǵyttalǵan», deıdi ony uıymdastyrýshylar.
Atalmysh qabyrǵaǵa Jer betinde beıbitshilikti saqtaý maqsatynda olımpııalyq tatýlyq ıdeıasyn qoldaıtyndardyń bári óz qoltańbalaryn qaldyra alady. Jalpy, Olımpııalyq oıyndardyń qarsańynda Olımpııalyq qalashyqtarda osyndaı sharany ótkizip, Olımpııalyq tatýlyq qabyrǵasyn ashý kóp jyldardan beri qalyptasqan dástúr bolyp keledi.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan» –
Sochıden.
__________________
Derek pen dáıek
● Olımpıadadaǵy eń bıik jáne eń salmaǵy aýyr qatysýshy – hokkeıden «Boston Brıýns» komandasy men Slovakııa quramasynyń kapıtany Zdeno Hara. Onyń boıy 206 sm bolsa, salmaǵy 117 kg tartady.
● Eń alasa boıly sportshy japon mánerlep syrǵanaýshy qyzy Narýmı Takahası eken. Onyń boıy 146 sm ǵana.
● Al salmaqtary eń jeńilder qatarynda úsh olımpıadashy bar. Olar – ýkraın frıstaılshysy Aleksandr Okıpnıýk, avstrııalyq tramplınnen sekirýshi Kıara Helsl jáne 9-synypta oqıtyn germanııalyq short-trekshi Anna Zaıdel. Bulardyń árbiriniń jeke salmaǵy – 43 kg.
● Olımpıadaǵa qatysýshylar arasynda eń jasy – tramplınnen sekirýshi nemis qyzy Djanını Ernst. Ol 1998 jylǵy 31 jeltoqsanda týǵan. Budan keıingi orynda 1998 jylǵy 29 qarashada týǵan japon snoýbordshy jasóspirimi Aıýmý Hırano tur.
● Jastary eń úlken sportshylar qatarynda da eki adam bar. Olardyń eń «kárisi» tegi meksıkalyq nemis hanzadasy, taý shańǵysymen aınalysýshy Hýbertýs fon Hohenlohe 1959 jyly 2 aqpanda dúnııege kelse, kelesisi – Domınıka aralynyń ókili, shańǵyshy Anjelıka Morron dı Sılvestrı 1965 jyly 25 qarashada týǵan.
Lıpnıskaıa – Oıyndardaǵy eń jas chempıon
Reseı quramasy sapynda mánerlep syrǵanaýdan komandalyq jarysta Olımpııalyq oıyndardyń chempıony ataǵyna qol jetkizgen Iýlııa Lıpnıskaıa Oıyndardyń KSRO-TMD/Reseı tarıhyndaǵy eń jas chempıony atanyp otyr. Erkin baǵdarlama boıynsha saıys ótken saǵatta Iýlııanyń týǵanyna 15 jyl jáne 249 kún tolypty. Al Aq Olımpıadanyń tarıhyndaǵy eń jas chempıon degen mártebe Koreıa ókili Kım Iýn Mıge tıesili kórinedi. Ol 1994 jyly Lıllehammerde óz eliniń quramasy sapynda short-trektiń estafeta jarysynda altyn medal jeńip alǵanda, týǵanyna 13 jyl, 85 kún tolǵan eken.
Aqtaýdan shyqqan Elena Ilınyh Olımpıadanyń altyn medalin aldy
Olımpıadada Reseı quramasyna alǵashqy jáne ázirge jalǵyz altyn medaldi osy joly Oıyndardyń baǵdarlamasyna birinshi ret enip otyrǵan mánerlep syrǵanaýdyń komandalyq jarysy alyp berdi. Osy sapta óner kórsetken Elena Ilınyh pen Nıkıta Kasalapovtyń bıshiler juby óziniń qola medali arqyly komandaǵa mańyzdy upaı qoryn qosty. Sóıtip, qurama múshelerimen birge olar da Olımpıada chempıony atandy.
Al Oıyndardyń jańa chempıony E.Ilınyh – bizdiń jerlesimiz. Ol 1994 jylǵy 25 sáýirde Aqtaý qalasynda týǵan. Elena Rýslanovnaǵa kezdeısoq kezdesip qalǵanda, sony bilgendikten, ony birer mınýtqa kidirtip, eki-úsh saýalǵa jaýap alyp úlgergen edik.
– Elena, jeńis qutty bolsyn! Aqtaýda týyp, qalaı mánerlep syrǵanaýshy bolyp júrsiń?
– Rahmet. Meniń burynǵy Shevchenko, qazirgi Aqtaý qalasynda týǵanym ras. Týǵan-týystarymyzdyń birazy áli sol qalada turady. Al meni 1998 jyly 4 jasymda Máskeýde turatyn ájem áketip, úıdiń janyndaǵy densaýlyq tobyna jazdyrǵan. Konkıge turǵannan bastap oǵan qumarlyǵym qatty artyp ketse kerek, alǵashqy bapkerim Ekaterına Volkova ájemnen kóp uzamaı meni mánerlep syrǵanaýmen dendep aınalysatyn basqa topqa berýdi ótindi. Osylaısha «Sokolnıkıdegi» mektepke tap keldim. Bul meniń keleshek taǵdyrymdy sheship berdi.
– Aqtaýǵa baryp turmaısyń ba?
– Shynymdy aıtsam, bara almaı júrgenime biraz ýaqyt bolyp qaldy. Biraq barǵym keledi. Týǵan jerimdi taǵy da kórgim keledi. Onyń ústine, ol qalada turyp jatqan týystarymyz da kóp. Múmkindik bolyp jatsa, Olımpıada aıaqtalǵannan keıin baryp qaıtsam deımin.
– Aqtaýlyqtar seniń chempıon bolǵanyńa alabóten qýanyp jatyr.
– Ony bilemin. Olımpııa oıyndary bastalmaı turǵanda-aq biraz jerlesterim anammen habarlasyp, maǵan sálem joldapty. Jerlesterimniń syrttaı qoldap, jankúıerlik jasap jatqany meni erekshe qýantady. Qoldan kelgeninshe olardyń úmitterin aqtap, senimderinen shyqsam deımin. Aqtaýlyqtarǵa meniń atymnan da sálem aıtyńyzdar!
Qysqa áńgimemiz osymen tuıyqtaldy. Asyǵys Lenany budan artyq ustap tura almadyq. Al óz tarapymyzdan qosatynymyz: Elena Ilınyh bul kezge deıin Eýropanyń 2012 jylǵy qola, 2013 jáne 2014 jyldarǵy kúmis júldegeri, Reseıdiń 2012, 2013 jáne 2014 jyldarǵy kúmis júldegeri, álemniń 2010 jylǵy jasóspirimder arasyndaǵy chempıony bolyp úlgergen.
