Kásipkerge salynatyn aıyppul kólemin eki ese azaıtý qarastyryldy

Keshe Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Ádilet mınıstrliginiń ótken jylǵy jumys nátıjeleri men ústimizdegi jylǵy mindetteri talqyǵa salynǵan brıfıng uıymdastyryldy. Elimizdegi zańdardyń tıimdi qoldanylýy, Úkimet usynyp otyrǵan zań jobalarynyń sapaly ári barshamyzǵa túsinikti tilde jazylyp daıyndalýy atalǵan mınıstrliktiń basty baǵyttarynyń biri bolyp tabylady. Bul turǵydan alǵanda, el Prezıdentiniń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýyndaǵy maqsat-múddelerdi iske asyrý, Úkimettiń zań shyǵarý josparlarynyń barysy, mınıstrlik qyzmetiniń negizgi qaǵıdattary búgingi kúnde qandaı dárejede degen saýaldarǵa atalǵan Ortalyqqa tuńǵysh kelip otyrǵan Ádilet mınıstrliginiń basshylyǵy jaýap beredi, dedi Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń resmı ókili Altaı Ábıbýllaev. Osyǵan oraı sóz kezegi ózine tıgen Ádilet mınıstriniń orynbasary Záýresh Baımoldına elimizdegi ádilet organdarynyń 2013 jylǵy jumys nátıjesi jáne Memleket basshysynyń «Qazaqstan joly – 2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynan týyndaǵan tapsyrmalaryna sáıkes 2014 jylǵy mınıstrliktiń basym mindetteri týraly baıandama jasady. 2012 jyly ádilet organdarynyń kúsh-jigeri Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2012 jylǵy 14 jeltoqsandaǵy «Qazaqstan-2050 Strategııasy – qalyptasqan mem­le­kettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda aıqyndalǵan bar­lyq tapsyrmalaryn oryndaýǵa baǵyttalǵan bolatyn, dep bas­tady sózin mınıstrdiń orynbasary. Memleket basshysynyń Joldaýynda atalǵan mindetterdi iske asyrý úshin jalpyulttyq jos­pardy oryndaý maqsatynda vedomstvo Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeks jobasyn ázirledi. Kodeks jobasynda ártúrli baǵyttar kózdelgen. Birinshiden, ákimshilik jaza retinde eskertýdi ǵana qoldanýdy kózdeıtin izgilendirýdi, sondaı-aq, shaǵyn kásipkerlik sýbektiler jáne jeke tulǵalar úshin aıyppul kólemin ortasha eseppen eki ese azaıtý qarastyryldy. Ekinshiden, vedomstvolyq baǵynystylyqty qaıta qaraý esebinen qamtamasyz etilgen sottarǵa júktelgen júk­temeni tómendetý baǵdar­lan­ǵan. Úshinshiden, ákimshilik jaýap­kershilikke tartý resimderin jań­ǵyrtý arqyly ákimshilik zań­na­many reformalaý kózdeledi. Sonymen qatar, menshik quqyǵyn qorǵaýdy kúsheıtýge, sharttyq mindettemelerdi qorǵaýdy kepil­dendirýge jáne olardy buzǵany úshin jaýapkershilikti qatańdatýǵa, sot sheshimderin oryndaý júıesin jetildirýge jáne daýlardy sottan tys retteý ınstıtýttaryna, ıaǵnı bolmashy máseleler boıynsha daýlardy sheshýge baǵyttalǵan zańnamalar ázirlendi. Bul oraıda Záýresh Hamıtqyzy zańnamalyq aktilerdiń barlyq jobalary memlekettik organdardyń saıttarynda jarııalanatyndyǵyn tilge tıek etti. Ár azamat jáne kez kelgen kásipkerlik sýbektisi Ádilet mınıstrligine esh kidirissiz usynystary men eskertpelerin joldaı alady eken. Bul oraıda ol: «Biz barlyq túsken habar­la­malardy túgel qaraımyz. Jeke kásipkerlik salasy úshin ázir­lenetin tıisti zańnamalyq akt Ulttyq kásipkerler palatasyn qosa alǵanda, barlyq jeke kásipkerlik salasyna joldanady. Eger jeke kásipkerlik sýbektilerinen tús­ken eskertpelerdi memlekettik organdar qaramaǵan bolsa, onda ol óz áreketterin jazbasha túrde túsindirýi tıis bolady, dedi. Budan keıin baıandama­shy aıyppuldardyń azaıty­la­tyn­dyǵy, quqyqtyq tujyrymdamany iske asyrý jóninde, memlekettik tilde ázirlenetin zań jobalary jáne Medıasııa ınstıtýty týraly da áńgimelep berdi. Elimizdiń 2010 jyldan 2020 jylǵa deıin arnalǵan quqyqtyq saıasat tujyrymdamasy respýblıkamyzdyń quqyqtyq damýyn belgileıtin eń bir ne­giz­gi baǵdarlamalyq qujat dep esep­teımiz. Ádilet mınıstrligi quqyqtyq saıasat tujyrymdamasyn iske asyrý boıyn­sha jumysty úılestiretin organ bolyp tabylady. Osylaısha ony júzege asyrý úshin Ádilet mınıstrligi jyl saıyn zańnamalyq sıpattaǵy is-sharalardy qosa otyryp, mem­lekettik organdardyń qyz­metine qatysty máseleler boıynsha uıymdastyrýshylyq is-sharalaryn qamtıtyn jospar ázirlep, ony jyl saıyn júz paıyzdyq kólemde oryndaıdy. Osy oryndalǵan is jóninde jyl saıyn Ádilet mınıstrligi Úkimetke jáne Prezıdent Ákim­shiligine óziniń málimdemesin joldaıtyn kórinedi. Sonymen qatar, búgingi kúni Quqyqtyq saıasat tujy­rym­da­ma­synyń negizgi baǵyttary tolyq kólemde iske asyryldy dep aıtýǵa bolady, dedi mınıstrdiń orynbasary. Al Parlamentke zań jobalary eki tilde: qazaq jáne orys tilderinde mindetti túrde tapsyrylady eken. Oǵan qosa osy zań jobasyna qajetti barlyq qujattar da qos tilde beriledi. Alaıda, memlekettik tildegi zań jobalarynyń kem­shilikteri bar dep aıtýǵa bolady. Árıne, munyń bári qoǵamdy quqyqtyq jaǵynan damytý ári izgilendirý úshin qajetti jumystar ekeni anyq. Máselen, bul turǵyda da kóptegen jumystar atqarylyp jatqandyǵy belgili. Sonyń biri, byltyr tórt Kodekstiń jobasy qaraýǵa engizildi. Qyl­mys­tyq, Qylmystyq-is júrgizý, Qyl­mystyq-atqarý jáne Ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly kodekster. Olardy engizý – ómir talaby. Kúnbe-kún ózgerister bolyp jatyr. Burynǵy kodeks­ter 90-jyldardyń aıaǵynda qabyl­danǵan qujattar, mysaly, Qyl­mystyq kodeks 1997 jy­ly qabyldandy. Sodan beri biraz ýaqyt ótti, sondyqtan da qyl­­mys­tyq-quqyqtyq saladaǵy baǵytty ózgertý kerektigin zańgerler de basa aıtady. Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan».