Arhıtektýralyq tujyrymdama tanystyryldy

Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde «Astana EKSPO-2017» arhıtektýralyq jobasy tujyrymdamasy­nyń tusaýkeserine arnalǵan brıfıng bolyp ótti. Oǵan Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstri, «Astana EKSPO-2017» UK» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Nurlan Qapparov, «Astana EKSPO-2017» UK» AQ basqarmasy tóraǵasynyń qurylys jáne arhıtektýra jónindegi orynbasary Bekjan Kólbaev, Adrian Smith+Gordon Gill Architecture arhıtektýralyq kompanııasynyń seriktesi Robert Forest qatysty. Baspasóz máslıhatyn kirispe sózben ashqan Nurlan Qapparovtyń aıtýynsha, 2017 jyly elordada ótkizilgeli otyrǵan Búkilálemdik jetistikter kórmesi postkeńestik keńistiktegi memleketter aýmaǵyndaǵy halyqaralyq dárejedegi osyndaı alǵashqy aýqymdy shara bolyp tabylady. 28 aqpanda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev EKSPO-2017 arhıtektýralyq kesheni tujyrymdamasyn bekitken bolatyn. Sondaı-aq, ótken aptada Halyqaralyq mamandandyrylǵan kórme nysandarynyń bas jospary men negizgi arhıtektýralyq josparlaý sheshimderi Úkimet múshelerine, Astana ákimdigine, barlyq memlekettik organdar qyzmetkerlerine, Astana qalasynyń ishki ister departamenti men tótenshe jaǵdaılar departamentine jan-jaqty tanystyryldy. Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstri atap kórsetkendeı, 175 gektar aýmaqta boı kóteretin kórme qalashyǵy búkil álemge bolashaqtyń qalasy qalaı salynatyndyǵynyń úlgisi bolmaq. Búginde jer sharyn 7 mıllıard adam mekendese, onyń 50 paıyzdan astamy qalada qonystanǵan. Osyǵan baılanysty qazirdiń ózinde energetıkalyq, ekologııalyq problemalar týyndaýda. Al «Astana EKSPO-2017» kórme qalashyǵy tolyqtaı «jasyl» tehnologııa boıynsha júzege asyrylatyn bolady. Kórme qalashyǵynyń nysandary túgeldeı derlik jańǵyrmaly elektr energııasymen qamtamasyz etiledi. Kún, jel jáne basqa jańǵyrmaly energetıka kózderinen alynǵan elektr energııasy belgili bir jerde jınaqtalyp, ekinshi bir nysandarǵa beriletin bolady. Jınaqtalǵan energııa qalanyń basqa da nysandaryn elektr qýatymen jabdyqtaýǵa jumsalady. EKSPO-2017 kórme qala­shy­ǵynda «Aqyldy elektr jelisi», «Aqyldy kúl-qoqys» tehnologııa­lary jumys isteıdi. Máselen, «Aqyldy elektr jelisi» tehno­logııasy boıynsha 1 nysanda ón­dirilgen elektr energııasy ekinshi nysanǵa berilip otyrady. «Aqyldy kúl-qoqys» tehnologııa­sy boıynsha, arnaýly vakýým árbir ǵımarattyń kúl-qoqystaryn soryp alyp, kúl-qoqys óńdeıtin zaýytqa jóneltedi. Jańadan salynatyn bul zaýyt ta keremet tehnologııa boıynsha jumys isteıdi. Nurlan Qapparovtyń aıtýynsha, kúl-qoqys óńdeıtin zaýytta eshqandaı ıis bolmaıdy. Sonymen birge, osy kúl-qoqys óńdeıtin zaýytta sý tazalaý úrdisteri is júzine asyrylatyn bolady. Tazartylǵan sý qaıtadan qala ǵımarattarynyń paıdalanýy úshin beriletin bolady. EKSPO-2017 Halyqaralyq kórmesi ótkennen keıin kórme qalashyǵy elordadaǵy eń qolaıly aýdandardyń biri bolmaq. Munda salynatyn turǵyn úıler búgingi zamannyń ozyq tehnologııalaryna negizdeledi. Kórme qalashyǵynda barlyǵy 1 mıllıon sharshy metr turǵyn úı qurylysy boı kóteredi, deıdi Nurlan Qapparov. Bekjan Kólbaev pen Robert Forest negizgi arhıtektýralyq jos­parlaý máselelerine toqtaldy. Olardyń aıtýynsha, jobalaýshy kompanııa Halyqaralyq kórmeler bıýrosynyń kórme nysandarynyń qurylysy boıynsha barlyq talaptaryn eskerdi. Adrian Smith+Gordon Gill Architecture kompanııasynyń arhıtektorlary Astananyń Bas josparyna baılanysty sheberlik josparyna tolyqtyrýlar engizdi, buǵan ınfraqurylymdyq nysandardy kórmeden keıin paıdalaný úshin qajettilikterdiń barlyǵy qarastyryldy. «Estetıkalyq sapa men ınnovasııalyq dızaınnen basqa kórme kesheni astananyń arhıtektýralyq kelbetine saı keledi. Ol týrıster úshin tartymdy, ekonomıkalyq turǵydan utymdy jáne energııa­ny únemdeý jaǵynan tıimdi, bas­tysy – kórmeniń taqyrybyn tolyǵymen kórsetetindigi», dep atap ótti B.Kólbaev. Onyń aıtýynsha, kórme qalashyǵy qurylys nysandaryn salýǵa 10 myńnan astam qurylysshylar qatysýy múmkin. Qalashyqty turǵyzatyn qurylysshylardyń 70 paıyzy qazaqstandyqtar bolmaq. Qazirgi ýaqytta EKSPO-2017 kórme kesheni turǵyzylatyn aýmaqta ınjenerlik-geologııalyq jumystar júrgizilýde. Qurylys aǵymdaǵy jyldyń mamyr aıynda bastalady dep josparlandy. Birinshi kezekte kórmeniń bas­ty nysany jalpy dıametri 80 metr shar túrinde kelgen sfera – «Qazaqstan-Astana» pavılony boı kóteretin bolady. Jylqybaı JAǴYPARULY, «Egemen Qazaqstan».