Jóndese jaman úı bolmaıdy

Qostanaı oblysynda Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyqty jańǵyrtýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy sátti bastaldy Osydan eki jyldaı buryn Germanııada turatyn ulyna baryp, bir aı demalǵan tanys áıel qaıtyp kelgende kópqabatty úıiniń podezine kire almaı biraz turǵanyn jyr etip aıtyp edi. «Germanııada ulym turatyn úıdiń podezinen keıin óz úıime kirý qorqynyshty sekildi kórindi. Ekeýi­niń aıyrmashylyǵy aspan men jerdeı. Ondaǵy podezderde qumyraǵa gúl ósirip, terezelerine kórkem perde tutyp qoıady. Al bizdiń podezder shańnan kórinbeı jatady», dep nalyǵan. Rasynda, kópqa­bat­ty úıde turatyn turǵyndardyń bar­lyǵy da páterin ǵana oılaıdy, al úıdiń syrtymen sharýasy joq. Jylýy joq, tóbesinen sý tamshylap turatyn eski úıdiń mehnaty baspanasyz, páter jaldap turýdyń qıyndyǵynan da asyp túsedi. Biraq tyǵyryqtan shyǵar jol joq sekildi kórinetin. Adamdardyń ózderi úshin bolatyn ıgilikti daladan kelip bireý bitirip beretindeı, bıýdjetke qarap telmiretin masyldyq qalpyn Qostanaıda 2011 jyly bastalǵan turǵyn úı-kommmýnalyq sharýashylyqty ja­ń­ǵyrtý baǵdarlamasynyń buzatyn túri bar. – Bizdiń úıdiń syrty men ishiniń sulýlyǵy Germanııanyń úılerin jolǵa qaldyrady, – deıdi Qostanaı qalasynyń Taran kóshesindegi №161 úıdiń turǵyny ári kondomınıým basqarýshysy Evgenıı Prıtýla. – 2011-2012 jyldary eki ret nesıe alyp jóndetkennen keıin úıimizdi kórgen jan tanymaı qaldy. Evgenıı aıtsa aıtqandaı, bul 1956 jyly salynǵan, úsh qabatty eski úı bolatyn. Tek qabyrǵasynyń qalyńdyǵynan jetpis jylǵa taıaý ýaqytqa tótep berip tur edi. Shatyry men edeni de tóbeden kún, tómennen sańyraýqulaq jep tozǵan, jylý, sý qubyrlary shirip ketken. Osy úıdi kondomınıýmǵa tirketkennen keıin turǵyndar nesıe alyp, jóndeý jumysy bastaldy. Bul úıdiń shatyrynan bastap, edenine, elektr jelilerine deıin jańartyldy. Burynǵy qaq turyp qalǵan shoıyn qubyrlar plastık qubyrlarmen aýys­tyryldy. Eń sońynda jertólege jylý eseptegish pen avtomatty jylý beketi ornatyldy. Avtomatty júıe aýa temperatýrasyna baılanysty jylý berýdi rettep turady. Úıdi qaıta jóndegende onyń jylýdy ustap turýy eskerilgen. Avtomatty júıe jylýdy páterlerge barynsha únemdep jetkizedi. Biz osy quraldardy Reseıden 1 mıllıon 200 myń teńgege alǵan edik, ol bir maýsymda óziniń qunyn aqtap shyqty, deıdi Evgenıı Anatolevıch. Osy úıdegi barlyǵy 27 páterdiń turǵyndary kondomınıým shartyn birden túsinip, birigip áreket etýge bekindi. «Saýsaq birikpeı, ıne ilikpeıdi» degen osy eken. Turǵyndar búginde úıdi jóndeýge 15 jylǵa alǵan nesıeni óteý úshin aıyna 6500 teńge tólep otyrady. Bul eshkimniń qaltasyna aýyrlyq jasamaıdy. Avtomattandyrylǵan jylý beketi ornatylǵan soń turǵyndar jyl aqysyn ár sharshy metrge standartty 132 teńge emes, eseptegish kórsetken jylý mólsherine qaraı tóleıtin bolǵan. Bul jylýdy ǵana emes, turǵyndar aqshasyn da únemdeıdi. Mysaly, Evgenıı Prıtýlanyń aıtýynsha, turǵyndar qazan aıynda ár sharshy metrge standartty 132 teńgeniń ornyna jylýdy paıdalanǵanyna qaraı – 45, qarasha aıynda – 68, tipti, eń sýyq jeltoqsan, qańtar aılarynda 90, 129 teńge tólegen. Jaqynda Qostanaıda turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtý baǵdarlamasy taqyrybyna ótken semınar-keńeske oblystaǵy bes qala men Taran aýdanynan ókilder shaqyryldy. Oblys ákiminiń birinshi orynbasary Evgenıı Aman semınar-keńes jumysyn qatysýshylarǵa osy úıdi kórsetýden bas­tady. Turǵyn úılerdi jańǵyrtý, jóndeý jumystary osylaı júzege asýy kerek. Onyń basty maqsaty jylýdy únemdeý bolýy tıis. Ol úıdiń shatyryn, qabyrǵasyn, jertólesin, edenin sapaly jóndegende, qymtaǵanda ǵana múmkin bolady. Sodan keıin avtomattyq jylý beketin ornatqan durys, dedi Evgenıı Iosıfovıch. Semınar-keńeste turǵyn úılerdi jóndeýden ótkizý úshin turǵyndar kondomınımýmǵa tirkelýi kerektigi aıtyldy. Bir kemege mingendeı, bir úıde turǵan soń, onyń jylýyna da, sulýyna da bir kisideı jaýapty bolmasa memleket tarapynan jasalǵan qarjy-kómektiń barlyǵy da jelge ushatyny anyq. Oblysta 3206 kópqabatty úı bar, búginde sonyń 585-i kondomınıýmǵa tirkelgen. Oblysta osy iske basshylyq jasap otyrǵan Evgenıı Amannyń aıtýynsha, tozyǵy jetken kópqabatty úılerdi jóndep, jańǵyrtýdyń kondomınıýmǵa tirkelýden basqa tıimdi joly joq. Ortaq iske birikpese bereke bola ma? Kópqabatty úılerdiń barlyǵy da jeke adamdardyń menshiginde. Sondyqtan ony bıýdjettiń esebinen jóndeý zańǵa qaıshy keledi. Elimizde 2011 jáne 2020 jyldar arasynda júrgiziletin turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyqty jańǵyrtý baǵdarlamasy úshin 2,5 trıllıon teńge qarjy qarastyrylǵan. Sonyń 8 mıllıard teńgesi 2014 jylǵa tıesili. Sodan Qostanaı oblysy úshin bıyl 700 mıllıon teńge bólinip otyr. Osy qarjy oblys qalalary men aýdandaryndaǵy kondomınıýmǵa tirkelgen, jóndeletin úıler turǵyndaryna bólinip beriledi. Al ony qaıtarý merzimin turǵyndardyń ózderi sheshedi. Osy 700 mıllıon teńgeniń jartysyna jýyǵy Qostanaı qalasyndaǵy úılerge beriletin boldy. Munda barlyǵy 1050 kópqabatty úıdiń tórtten biri kondomınıýmǵa birikti. Bıyl kópqabatty 18 úı jóndeýden ótip, olarǵa avtomatty jylý beketin, jylý eseptegish ornatatyn bolady. Alǵashqy kezde turǵyndar bul iske senimsizdikpen qarap, nesıe alýǵa qorqa soqty. Quramynda qala ákimdigi qyzmetkerleri, máslıhat depýtattary, «Nur Otan» partııasy músheleri, ishki ister organy jáne basqa da qurylymdar ókilderinen turatyn jedel nasıhat toby júrgizgen jumystyń arqasynda turǵyndar kondomınıýmnyń mánin túsinip, ózderi turǵan úıdi jóndeýge, jylytýǵa, taza ustaýǵa belsendilik tanyta bastady. Eń bastysy, olardyń memlekettik baǵdarlamanyń tıimdiligine kózi jetti. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan». QOSTANAI.