О́mirge qushtar Tamara

Oral qalasynyń turǵyny, ekinshi toptaǵy múgedek áıel Ta­mara Istomınanyń ómirge degen sheksiz qushtarlyǵy, ózin árdaıym jas sezinýi, jaryq dúnıeniń qadir-qasıetin baǵalaı bilýi ózgelerdiń de erik-jigerin janı túsedi. Olaı deıtinimiz, jıyrma eki jasynan beri qant dıabeti dertimen kúresip kele jatqan qaısar jan qara basynyń qamyn kúıttep, úıinde kútinip otyrmaı, ózi sııaqty naýqastarǵa kómek qolyn sozý úshin 2001 jyly «Dıabet» qoǵamdyq birlestigin qurady. Bul qadam bylaısha bastalǵan edi. Tamara Alekseevna bir kúni ádettegideı emhanaǵa em alýǵa barǵan sátinde Ardaq Qobdabaeva jáne Galına Korobkova degen zamandastarymen kezdesip qalady. Tanysyp, sóılese kele olar qoǵamdyq birlestik qurýǵa, sóıtip, ózderi sııaqty jandardy esepke alyp, ómirlerin jaqsartýǵa bel býady. Búginde birlestik esebinde oblys boıynsha alty myń adam bar. Sonyń 554-i 15 jasqa deıingi balalar. 281-i jasóspirimder. Janashyr jandar «Zenıt» mádenıet úıinde bir úlken kabınetti jalǵa alyp otyr. 14 qarasha – búkilálemdik dıabetpen kúres kúni, sondaı-aq, basqa da memlekettik meıram kúnderi birlestik jetekshisi bastaǵan top balalar men ata-analardy jınap, ártúrli sharalar ótkizedi. Demeýshiler arqyly muqtaj otbasylarǵa kómek beredi. Oralda týyp, balalyq, jas­tyq shaǵy osynda ótken Tamara Istomına 1976 jyly A.S.Pýshkın atyndaǵy Oral pedagogıkalyq ıns­tıtýtyn bitirgen soń, Krasnoıar ólkesiniń Ýıar qalasyndaǵy bir mektepke hımııa-bıologııa páni­niń muǵalimi bolyp jumysqa or­nalasady. Araǵa jyl salyp tý­ǵan jerine oralǵan jas qyz al­ǵash­qyda balabaqsha tárbıeshisi, mektepte muǵalim, keıin balalar shyǵarmashylyǵy ortalyǵynda qyzmet jasaıdy. О́ziniń pedagogıkalyq-tár­bıe­shilik qyzmeti barysynda udaıy balalar men jasóspirimderdiń ortasynda bolyp, olardyń jan-dúnıesimen etene tanys bolǵan ol «Dıabet» qoǵamdyq uıymynan basqa «Botaqan» múgedek balalar tobyna da jetekshilik jasaıdy. 2010 jyly arnaıy áleýmettik qyzmet boıynsha memlekettik tap­syryspen ashylyp, jyl saıyn 5 mıllıon teńge grantqa ıe bolyp otyrǵan «Botaqanda» psıhologııalyq-nevrologııalyq dertke shaldyqqan 3-12 jas ara­ly­ǵyndaǵy jıyrma bala tár­bıe­lenýde. – Balalardy saýyqtyrýda pe­­dagog, psıholog, defektolog, logoped, mýzykant jáne eki tár­bıeshi men eki sylaýshy (massa­jıst) eńbek etýde. Balalar orta­lyqta kún saıyn saǵat 10-13 ara­synda bolady. Em-domyn be­rip, salt atqa otyrǵyzyp serýen­det­ken soń, ystyq tamaqtaryn ish­kizip, sodan soń balalardy kó­lik­pen úılerine aparyp tas­taı­myz. Balalardyń keıbiri keıin «Shapaǵat» medısınalyq-áleý­met­tik mekemesine aýysady, – deıdi Tamara Alekseevna. Oblystaǵy qant dıabetimen aýyratyn otyz balaǵa bireýiniń quny 600 myń teńge turatyn «Pompo-terapııa» apparaty qoıylǵan. Bul qural arnaıy syzba boıynsha qandaǵy ınsýlınniń bólinýin baqylaıdy eken. Memleket tarapynan kórsetilip jatqan osyndaı kómekter balalardyń ómirin saqtaýǵa, olardyń qoǵamdyq ómirge belsene aralasýyna yqpal etip otyr. Buǵan bizdiń búgingi keıipkerimizdiń de qosqan úlesi qomaqty. Qoǵamdyq ómirdiń qaq ortasynda júrgen janashyr jandy, adam balasynyń boıynda óte sırek kezdesetin altrýıstik qasıettiń ıesin oblys ortalyǵynda ótkizilip júrgen ártúrli jıyndardan jıi kóremiz. Syrt qaraǵanda, ony eshkim de ekinshi toptaǵy múgedek dep oılamaıdy. Qandaǵy qant mólsherin qalypty jaǵdaıda ustap turý ońaı bolmasa kerek. Alaıda, árdaıym shıraq, qashan da jas, qaı kezde de sergek, kóńildi júretin osynaý orys áıeli osylaısha basqalarǵa úlgi bolýda. Keı naýqastar, ásirese, jas qyzdar aıaq asty aýyryp qalsa, kún-tún demeı Tamaraǵa habarlasyp kómek surap jatady. О́zi aýyryp otyrsa da, olarǵa dem berip, ómirge degen qushtarlyǵyn arttyrýda T.Istomına elgezektik tanytýdan sharshaǵan emes. Bar ómiri kúres pen shapaǵatqa toly jan 1980 jyly bas qosqan ómirlik serigi Mıhaıl jáne qyzy Galınamen birge baqytty ǵumyr keship keledi. Uldaı QABOShQYZY, jýrnalıst. Oral.