Ár naýqannyń ózindik salmaǵy bar

Ústimizdegi jyldyń 30 naýryzynda shyǵyp qalǵan oblystyq, qalalyq jáne aýdandyq máslıhattar depýtattarynyń ornyna saılaý ótedi. Onyń barysymen tanysý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasy tóraǵasynyń orynbasary Vladımır FOOSPEN áńgimelesken edik. – Vladımır Karlovıch, endi birer kúnnen soń, shyǵyp qalǵan máslıhattar depýtattarynyń ornyna saılaý ótedi. Kópshilikke túsinikti bolýy úshin, aldymen osy «shyǵyp qalý» jaıyna toqtalǵanyńyzdy jón kórip otyrmyz. – Bul negizinen úsh máselege baılanysty bolatyn úrdis. Tara­typ aıtatyn bolsaq, memleket­tik bılik pen memlekettik basqarýdyń jergilikti jerlerde jumys isteýi úderisinde kadrlar aýysýlary jıi bolyp turatyny belgili. Al olardyń bir bóligi máslıhattar depýtattarynyń qatarynan qalyptasady. Ekinshiden, depýtattar arasynda túrli sebepterge nemese belgili bir jaǵdaılarǵa baılanysty ózderi turaqty turyp jatqan okrýgter aýmaqtarynan ózge óńirlerge, keıde alys-jaqyn shetelderge de qonys aýdaratyndary kezdesedi. Úshinshiden, keıbir depýtattar qaıǵyly jaǵdaıǵa ushyrap, ómirden ozýy da múmkin. Osyndaı sebepterge baılanys­ty olardyń depýtattyq ókilettigi merziminen buryn toqtatylady. Dálirek aıtqanda, depýtattyq oryndar bosaıdy. Al bosaǵan mandattarǵa jańa depýtattar saılaný qajet ekendigin jurtshylyq jaqsy biledi. О́kilettik merzimi bitpeı depýtattyqtan «shyǵyp qalýdyń» mánisi osynda jatyr.  – Buryn máslıhattardyń sh­yǵyp qalǵan depýtattarynyń ornyna saılaý jyldyń kez kelgen merziminde ótkizile beretin. Qa­zir ol retke keltirilgen  sııaqty. – Iá,buryndary shyǵyp qalǵan depýtattardyń ornyna saılaý kúnin sol óńirdegi aýmaqtyq saılaý komıssııasy belgileıtin. Al 2009 jyldyń 9 aqpanynan bas­tap bul másele zańnama negizinde retke keltirildi. Osyǵan baılanysty elimiz boıynsha bir jyl ishinde eki ret, ıaǵnı naýryz aıy men qazan aıynyń sońǵy jeksenbisinde barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń shyǵyp qalǵan depýtattarynyń ornyna saılaý ótkiziletin boldy. Saılaýdy «Qazaqstan Respýb­lıka­syndaǵy saılaý týraly» Kons­tıtýsııalyq zańnyń 101-baby 4-tarmaǵyna sáıkes oblys­tyq, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń jáne elimizdiń astana­synyń saılaý komıssııalary taǵaıyndaıdy. Sondaı-aq, saılaý respýblıka boıynsha bir mezgilde ótkiziledi. Aıta keteıin, elimizde jergilikti ókildi organdar bolyp tabylatyn máslıhattarda barlyǵy 3335 depýtat bar. Bul joly shyǵyp qalǵan depý­tat­tardyń ornyna  ótkiziletin saı­laý Almaty qalasy men Qyzyl­orda oblysynan basqa elimizdiń 14 óńirindegi 59 saılaý okrýginde ótedi, ıaǵnı 59 depýtat saılan­baq. Tarata aıtsaq, Astana qalalyq máslıhatynyń 1 depýtaty, oblystyq máslıhattardyń 7 depýtaty, qalalyq máslıhattardyń 12 depýtaty jáne aýdandyq más­lı­hattardyń 39 depýtaty jańa­dan saılanady dep kútilýde. Máslıhattar depýtattaryn saılaý naýryzdyń sońǵy jeksenbisi, 30 naýryzda ótedi. – Usynylǵan kandıdattar arasynda óz kandıdatýralaryn alyp tastaǵandar boldy ma? – Saılaý naýqany barysynda 188 kandıdat usynylǵan edi. Usyný merzimi aıaqtalǵannan keıin 11 kandıdat jeke ótinishteri boıynsha óz kandıdatýralaryn alyp tastady. Tórt úmitker saılaý komıssııalaryna tapsyrýy tıis barlyq qujattardy usynbaýlaryna baılanysty olardy úmitker retinde tirkeýden bas tartyldy. Sondaı-aq, kandıdattardy tirkeý merzimi aıaqtalǵan soń, taǵy bes kandıdat ózderiniń jeke ótinishteriniń negizinde kandıdatýralaryn alyp tastady. Jalpylaı alǵanda, joǵaryda aıtylǵan 59  saılaý okrýgi boıynsha máslıhattar saılaýyna 170 kandıdat tirkeldi. Olardyń 61-i saıası partııalar, ekeýin qoǵamdyq birlestik usynǵan. Al ózin ózi usynǵan úmitkerler sany 125 adamdy quraıdy. Saıası partııalar usynǵan kandıdattardyń basym bóligi «Nur Otan» partııasynyń músheleri bolyp tabylady. Kandı­dattardyń úshten biri áıelder ekenin atap ótken jón shyǵar. – Vladımır Karlovıch, endi saılaýda baqtaryn synaıtyn kandıdattardyń quramy jóninde aıtyp berseńiz. – Tirkelgen kandıdattardyń 120-sy, ıaǵnı 70,6 paıyzyn er adamdar, 50-i, ıaǵnı 29,4 paıyzyn áıelder quraıdy. Olardyń ishinde 67 kandıdat saıası partııalardyń múshesi bolsa, 60-y partııada joq­tar, al 43 úmitker ózderiniń qandaı partııaǵa múshe ekenderin kórsetpegen. Kandıdattardyń ishin­de alty ulttyń ókili bar. Úmit­kerlerdiń ortasha jasy – 41 jas. Bilimderi jaǵyna kelsek, úmitkerlerdiń 139-y (82,7 paıy­zy) joǵary bilimdi, 19-ynyń (11,3 paıyz) arnaıy orta, 10-ynyń (6 paıyz) orta bilimi bar. Taǵy bir aıta ketetin másele – kan­dıdattardyń 44 paıyzy mem­lekettik mekemelerde, uıymdar men kásiporyndarda eńbek etse, 30 paıyzy kommersııalyq qury­lymdarda qyzmet isteıdi. – Kandıdattardyń úgit jumystaryn júrgizýlerine qajetti jaǵdaı jasalǵan ba? – Saılaý naýqanyna jum­salatyn qarjy máselesi tolyq­taı sheshilgen, saılaý ótetin oryndardyń barlyǵy qajetti materıaldyq-tehnıkalyq resýrstarmen qamtamasyz etildi. Búginde kandıdattar saılaýaldy úgit jumystaryn  júrgizip jatyr. Saılaý ótetin kúnniń aldyndaǵy, ıaǵnı 29 naýryzda jáne daýys berý kúni úgit jumystaryna tyıym salynǵan. Saılaý naýqany zań talaptaryna saı ótip jatqanyn basa aıtqym keledi. Úmitkerler saılaý okrýgteri boıynsha saılaýshylarmen kezdesýler ótkizip, ózderiniń baǵdarlamalarymen tanystyrý ústinde. Jergilikti jerlerde sheshimin kútken máseleler az emes. Kandıdattar kópshilikke sol prob­lemalardy sheshýdiń tıimdi joldaryn usynýda. – Saılaý naýqany barysynda aryz-shaǵymdar tústi me? – Qazirge bir kandıdattan ǵana shaǵym tústi. Astana qalalyq máslı­haty depýtattyǵyna tirkel­gen bir kandıdat óziniń básekelesi úgit-nasıhat barysynda ruhsat etilmegen ádisti qoldanǵany jó­nin­de shaǵymdanypty. Biz ol sha­ǵym­dy muqııat tekseretin bolamyz. Osy tusta aıta keteıin, máslıhattardyń shyǵyp qalǵan depýtattarynyń ornyna saılaý barysymen tanysý úshin Ortalyq saılaý komıssııasynyń músheleri 11-14 naýryz aralyǵynda Atyraý, Soltústik Qazaqstan jáne Ońtústik Qazaqstan oblystaryna baryp qaıtty. Saılaý ótetin óńirlerdegi saılaý komıssııalary daýys berý kúnine tolyq daıyn dep nyq senimmen aıtýymyzǵa bolady. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Álısultan QULANBAI, Egemen Qazaqstan».