INTEGRASIIа ELDIŃ BÁSEKEGE QABILETTILIGIN ARTTYRADY
Álemdik BAQ-tar ózderiniń oqyrmandaryn Gaagada ótken III Jahandyq ıadrolyq qaýipsizdik jónindegi sammıttiń qorytyndylarymen tanystyrýyn jalǵastyrýda. Onyń ústine, aqparattardyń aıtarlyqtaı bóligi sammıttegi Qazaqstan Prezıdentiniń sózi men onyń jetekshi álemdik saıasatkerlermen kezdesýine, sondaı-aq, Nursultan Nazarbaevtyń Nıderlandqa saparynyń qorytyndysy boıynsha bolǵan brıfıngine qatysty bolyp otyr.
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Gaagadaǵy ıadrolyq qaýipsizdik jónindegi sammıt kezinde Aq úı basshysy Barak Obamamen Qazaqstannyń DSU-ǵa ótýi perspektıvalaryn talqylady. N.Nazarbaevtyń sózine qaraǵanda, Qazaqstanda 300 shamasynda amerıkalyqtarmen birlesken kásiporyn jumys isteıdi. Qazaqstan Prezıdenti, sondaı-aq, AQSh-tyń Qazaqstan ekonomıkasyna asa iri ınvestorlardyń biri ekenin atap kórsetti. Buǵan qosa, Qazaqstan Amerıka kompanııalarynyń Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyna belsendi qatysýyna múddeli.
Barak Obamamen qatar, Qazaqstan Prezıdenti forým alańdarynda Fransııa, Ulybrıtanııa jáne ózge de elderdiń basshylarymen, sondaı-aq, BUU Bas hatshysymen jáne MAGATE basshylyǵymen kezdesti.
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Gaagada Japonııa Premer-mınıstri Sındzo Abemen kezdesip, ekijaqty saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnologııalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyqtyń keń kólemin talqylady.
N.Nazarbaev pen S.Abe ekijaqty qarym-qatynasty odan ári belsendi ete túsýge perspektıva mol ekenin atap ótti. Ásirese, eki eldiń kompanııalary arasyndaǵy iskerlik baılanystardy arttyrýdyń mańyzy zor ekenine nazar aýdaryldy. Qazaqstan Prezıdenti, sondaı-aq, ekijaqty yntymaqtastyqty qazirgiden de arttyra túsýge joǵary múddelilik tanytty. «Men saparmen Japonııada eki márte boldym. Biz Sizdiń Ortalyq Azııa elderimen qarym-qatynasty nyǵaıtý týraly ıdeıańyzdy qýana qoldaımyz. Japonııa – álemdegi asa iri ekonomıkalardyń biri jáne Azııadaǵy kórshimiz. Sońǵy kezderi bizdiń qatynastarymyz belsendi bola tústi. Osy oraıda biz barlyq baǵyttar boıynsha yntymaqtastyqqa daıynbyz. Bizderdiń ózara is-qımylymyzdyń negizgi baǵyttary – energetıka, ásirese, ıadrolyq energetıka. Qazaqstan ýran óndirisi boıynsha álemdegi jetekshi memleket bola otyryp, Japonııanyń atom stansalary úshin ýran ónimin bere alar edi», dedi N.Nazarbaev.
Qazaqstan basshysy, sonymen qatar, Aqmola oblysynda sırek kezdesetin metall óndiretin birlesken joba boıynsha zaýyt jumys isteıtinin atap ótti. Budan bólek, ol eki eldiń Qazaqstannyń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlamasy sheńberinde tehnologııalyq jáne ınnovasııalyq yntymaqtastyqty damytýǵa múmkindigi bar ekenine nazar aýdardy.
Qazaqstan basshysy Nursultan Nazarbaev Gaagada Fınlıandııa Prezıdenti Saýlı Nıınıstemen kezdesti. Kezdesýde ekijaqty yntymaqtastyqtyń qazirgi jaǵdaıy men bolashaǵy talqylandy. Memleket basshylary saýda-ekonomıkalyq, tehnologııalyq jáne ınvestısııalyq salalarǵa ózara is-qımyldy belsendi ete túsýdiń joldaryn qarastyrdy.
Atap aıtqanda, Fınlıandııa Prezıdenti óziniń ótken jylǵy Astanaǵa saparynan alǵan áserimen bólisti: «Meniń saparymnyń qorytyndysynan kóp nárse kútýge bolady. Ekijaqty saýda kórsetkishteri óse túsken. Fınlıandııa isker toptary ókilderiniń Sizdiń elińizben yntymaqtastyqty damytý úshin ózara is-qımyldy jandandyra túsýge qyzyǵýshylyǵy artyp otyrǵanyn da atap ótkim keledi», dedi Fınlıandııa Prezıdenti.
QHR Tóraǵasy Sı Szınpın Nıderlandtaǵy sammıtte Qazaqstan Prezıdentimen kezdesti. Eki eldiń basshylary Ýkraınadaǵy jaǵdaı boıynsha pikir almasyp, «Ýkraına problemasy quqyq pen tártip sheńberinen shyqpaýy tıis» degen ortaq ustanymǵa keldi. Eki el basshylarynyń atap kórsetkenderindeı, eldegi saıası jaǵdaıdy únqatysý men konsýltasııalar esebinen retteýge umtylys tanytylýy tıis. Taraptar atalǵan másele boıynsha baılanysty odan ári de jalǵastyrýǵa ýádelesti.
N.Nazarbaev, sondaı-aq, taıaý arada Qytaıda ótedi dep josparlanyp otyrǵan Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńes (AО́SShK) sammıtine daıyndyq jumystaryna joǵary baǵa berdi.
Sı Szınpın óz kezeginde Nursultan Nazarbaevpen mańyzdy halyqaralyq jáne óńirlik máseleler boıynsha pikir almasýdy jalǵastyrýǵa úmitti ekenin bildire kelip, saýda-sattyq, ekonomıka, energetıka jáne aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy yntymaqtastyqty arttyrýǵa qyzyǵýshylyq tanytty.
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Nıderland Koroldigine resmı saparynyń qorytyndysy boıynsha ótkizilgen brıfıng barysynda jáne Gaagadaǵy ıadrolyq qaýipsizdik jónindegi sammıt jumysyna qatysýy kezinde Eýrazııalyq odaq qurý máselesin de qozǵady.
«Integrasııa keden kedergilerin joıyp, básekelestikti arttyrýǵa múmkindik beredi. Sondyqtan, bizde taza pragmatıkalyq qana múdde bar. Ol – eldi damytyp, ekonomıkany kóterý jáne IJО́-ni arttyrý. Bizdiń saıası táýelsizdigimizge qatysty aıtatyn bolsam, bul – konstanta, Qazaqstan eshkimge de óziniń egemendigin bermeıdi. Biraq, belgili bir ekonomıkalyq ókilettikterimizdi, máselen, Eýropalyq Odaqtaǵy sııaqty, erikti túrde ultústilik organdarǵa beretin bolamyz. Eýroodaqta Eýrokomıssııa keden máselelerin sheship, saýda-sattyq, tarıfter, munaı jáne gaz tasymaldaý, elektr energııasy, temirjol jáne avtomobıl joldary salalaryndaǵy úderisterdi rettep otyrady. Bizdiń bolashaq odaǵymyzǵa qatysty barlyq máseleler konsensýs negizinde sheshiletin bolady. Aqyrǵy sheshim barlyq úsh memlekettiń kelisimimen qabyldanady. Sondyqtan, bul arada eshqandaı da tolqýdyń qajeti joq, bul barlyq qatysýshylar úshin tıimdi. Ásirese, daǵdarys jaǵdaıynda paıdasy zor. Integrasııalyq úderister ilgerileı beretin bolady jáne munyń bizdiń táýelsizdigimizdi nyǵaıtýǵa da tikeleı qatysy bar másele», dep atap ótti Qazaqstan Prezıdenti.
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Ýkraınadaǵy jaǵdaı Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý boıynsha jumystar júrgizýge yqpal etpeıdi dep esepteıdi. Qazaqstan Prezıdentiniń atap ótkenindeı, Ýkraınadaǵy oqıǵalardyń ıntegrasııalyq úderister barysyna áseri joq jáne Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly negizgi shartqa qol qoıý boıynsha jumystar jalǵasyp jatyr.
Gaagada ótken ıadrolyq qaýipsizdik jónindegi sammıttiń qorytyndysy boıynsha uıymdastyrylǵan brıfıngte sóz sóılegen Qazaqstan Prezıdenti ıntegrasııa keden kedergilerin joıyp, eldiń básekege qabilettiligin arttyrýǵa múmkindik beredi, dedi. Jáne Qazaqstannyń taza pragmatıkalyq ekonomıkalyq múddesi, mine, osynda jatyr.
«Qazir ıntegrasııalyq úderister odan ári ilgerileı beretin bolady. Jáne bul bizdiń táýelsizdigimizdi nyǵaıtýdyń máselesi de bolyp tabylady. Al bizdiń osy jyldardyń bárinde júrgizip kelgen saıasatymyz, ómirdiń ózi kórsetip otyrǵanyndaı, durys bolyp shyqty», dep atap kórsetti N.Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Gaagada Reseı Federasııasyna qatysty ekonomıkalyq sanksııalar Qazaqstanǵa tikeleı áser etpeıdi degen pikir bildirdi. Sonymen birge, ol Reseıdegi damý yrǵaǵynyń tómendeýi men ekonomıkalyq kórsetkishterdiń nasharlaýy Qazaqstan ekonomıkasyna janama túrde bolsa da yqpal etýi múmkin ekenin joqqa shyǵarǵan joq.
«Alaıda Qazaqstan táýelsizdiktiń barlyq jyldarynda saýda-ekonomıkalyq qatynastardy ártaraptandyrý saıasatyn júrgizip keldi. Búginde biz, sondaı-aq, ózimizdiń kólik-logıstıka júıemizdi de dáıektilikpen damytýdamyz. Ol álemniń barlyq elderimen tıimdi is-qımyl ornatýǵa múmkindik beredi», dep atap kórsetti Qazaqstan basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti qazirgi álemniń kópqyrlylyǵy soǵan sáıkes keletin sheshim jasaý pishinin talap etetinine nazar aýdardy.
Shetel aqparat agenttikteriniń habarlary negizinde daıyndaldy.
