Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıversıtetinde Japonııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Masaesı Kamohara myrzamen oqý ornynyń oqytýshy-professorlyq quramynyń kezdesýi ótti. Basqosýdan soń elshi ýnıversıtettegi Qazaqstan-Japonııa ınnovasııalyq ortalyǵynyń jumysymen tanysyp, birqatar birlesken ǵylymı jobalar jaıyn talqylady.
Qazaqstannyń bolashaqta Búkilálemdik saýda uıymyna kirýi kóptegen elderdiń aýylsharýashylyq ónimderiniń elimizge kirýine jol ashady. Alaıda, onyń barlyǵy da halyqaralyq jáne ulttyq standartqa saı ma? Bul kúrdeli másele. Sondyqtan elimizde syrtqa shyǵarylatyn nemese ishke kiretin ónimder bolsyn, olardyń báriniń sapasyn tekseretin ortalyq mindetti túrde bolýy kerek.
Qazaqstan-Japonııa ınnovasııalyq ortalyǵy osyǵan qadam jasap otyr. Onyń taǵy da bir ereksheligi, ol mundaǵy barlyq zamanaýı ǵylymı aspaptar men joǵary bilikti mamandardyń shoǵyrlanýy. Búginde ǵylymı zerthanalar kóp, biraq olardyń kópshiligi tek belgili bir baǵytta ǵana zertteýler júrgize alady. Tolyqtaı keshendi zertteý júrgizý, sapaly jáne joǵary dáldikpen nátıjeler alý, osylardyń barlyǵy búginde osy ortalyqta úılesim tapqan.
Ortalyq quramynda jumys isteıtin ınjenerlik beıindegi «Elektrondy mıkroskopııa» zerthanasy, «Azyq-túlik jáne ekologııalyq qaýipsizdik» zerthanasy, «Sý sapasyn baǵalaý» zerthanasy, «Oqý-ǵylymı-dıagnostıkalyq» zerthanasy biriktirilgen.
Ondaǵy mamandar búginde zertteýlerin keń sheńberde júrgizýde. Sarapshylar negizinen tabıǵı jaıylymdarda, aýada, bıdaı synamalarynda, jemis-kókónis ónimderinde metall qaldyqtarynyń mólsherin, sonyń ishinde adamdar úshin ýly qorǵasyn, kadmıı, synap sııaqty barlyǵy 30-dan asatyn elementterdi anyqtaýǵa arnalǵan.
Ortalyqtyń kadrlyq áleýeti ǵylym men tájirıbe máselelerin sheshýge jetkilikti. Ásirese, nano-bıotehnologııa baǵytynda, taǵam qaýipsizdigi men qorshaǵan ortany qorǵaý salasynda. Búginde ortalyqta júrgizilgen zertteýlerdiń nátıjeleri ımpakt-faktory joǵary sheteldik basylymdarda jaryq kórýde.
Qanat ESKENDIR,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
––––––––––––––––
Sýretti túsirgen
Bersinbek SÁRSENOV.
Qazaqstannyń bolashaqta Búkilálemdik saýda uıymyna kirýi kóptegen elderdiń aýylsharýashylyq ónimderiniń elimizge kirýine jol ashady. Alaıda, onyń barlyǵy da halyqaralyq jáne ulttyq standartqa saı ma? Bul kúrdeli másele. Sondyqtan elimizde syrtqa shyǵarylatyn nemese ishke kiretin ónimder bolsyn, olardyń báriniń sapasyn tekseretin ortalyq mindetti túrde bolýy kerek.
Qazaqstan-Japonııa ınnovasııalyq ortalyǵy osyǵan qadam jasap otyr. Onyń taǵy da bir ereksheligi, ol mundaǵy barlyq zamanaýı ǵylymı aspaptar men joǵary bilikti mamandardyń shoǵyrlanýy. Búginde ǵylymı zerthanalar kóp, biraq olardyń kópshiligi tek belgili bir baǵytta ǵana zertteýler júrgize alady. Tolyqtaı keshendi zertteý júrgizý, sapaly jáne joǵary dáldikpen nátıjeler alý, osylardyń barlyǵy búginde osy ortalyqta úılesim tapqan.
Ortalyq quramynda jumys isteıtin ınjenerlik beıindegi «Elektrondy mıkroskopııa» zerthanasy, «Azyq-túlik jáne ekologııalyq qaýipsizdik» zerthanasy, «Sý sapasyn baǵalaý» zerthanasy, «Oqý-ǵylymı-dıagnostıkalyq» zerthanasy biriktirilgen.
Ondaǵy mamandar búginde zertteýlerin keń sheńberde júrgizýde. Sarapshylar negizinen tabıǵı jaıylymdarda, aýada, bıdaı synamalarynda, jemis-kókónis ónimderinde metall qaldyqtarynyń mólsherin, sonyń ishinde adamdar úshin ýly qorǵasyn, kadmıı, synap sııaqty barlyǵy 30-dan asatyn elementterdi anyqtaýǵa arnalǵan.
Ortalyqtyń kadrlyq áleýeti ǵylym men tájirıbe máselelerin sheshýge jetkilikti. Ásirese, nano-bıotehnologııa baǵytynda, taǵam qaýipsizdigi men qorshaǵan ortany qorǵaý salasynda. Búginde ortalyqta júrgizilgen zertteýlerdiń nátıjeleri ımpakt-faktory joǵary sheteldik basylymdarda jaryq kórýde.
Qanat ESKENDIR,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
––––––––––––––––
Sýretti túsirgen
Bersinbek SÁRSENOV.
