Jaqsybek Qulekeev: Joǵarǵy aýdıtorlyq palata táýelsiz organ bolýy kerek

Esep komıtetiniń Joǵarǵy aýdıt palatasy bolyp qaıta aýysýyna qatysty keıbir máselelerge erekshe toqtalǵym kelip otyr. Sebebi men bir kezderde osy Esep komıtetiniń basshysy bolyp jumys istegenmin. Sol kezderde sol komıtettiń jumysyn jandandyrýǵa tusaý bolǵan kóptegen máseleler, sonyń ishinde, Konstıtýsııada jazylǵan máselelerdiń kedergi bolǵanyn aıta ketkim keledi.

Birinshiden, Qazaqstan – ýnıtarly memleket. Soǵan qaramastan biz Konstıtýsııaǵa Esep komıtetiniń at­aýyn­ «Respýblıkalyq bıýdjettiń oryndalýyn baqylaıtyn Esep komıteti» dep jazdyq. Bul jerde birneshe shekteý tur. Komıtet tek qana respýblıkalyq bıýdjetti baqylaý kerek degen. Al respýblıkalyq bıýdjet degen óte kóp aqsha, ol transfert retinde aımaqtarǵa barady. Sáıkesinshe, Esep komıteti ony teksere almaıdy.

Esep komıteti týraly arnaıy zań daıyndaýǵa da onyń arnaıy ataýy tosqaýyl bolyp otyr. Kez kelgen memlekette ishteı baqylaıtyn organ jáne syrttaı baqylaý júrgizetin táýelsiz ınstıtýttar bolady. Táýeldi, táýelsiz degen uǵym bılikke táýeldilikten týyn­daı­dy. Esep komıteti atqarýshy bılik­ten táýelsiz bolýy kerek. Al aýdıt palatalarynyń barlyǵy atqarýshy bı­lik­ten táýelsiz bolýy qajet. Bizde osy ýaqytqa deıin osylardyń arajigi zańda anyq jazylmaǵan. Prezıdenttiń bıligin biz atqarýshy bılikten joǵary dep qaraı­myz ba, álde, atqarýshy bı­lik­tiń jal­ǵasy ma? Álde, bólek bı­lik pe? Bizde Parlament qandaı ról at­qa­ra­dy? Halyqtyń atynan sóıleıtin zań qabyldaıtyn organ ba? Osy turǵy­dan alyp qarasaq, Esep komıtetin Jo­ǵar­ǵy aýdıtorlyq palata dep atyn óz­ger­tý osyndaı burynǵy shekteýlerdiń barlyǵyn alyp tastaýǵa múmkindik bere­di. Konstıtýsııaǵa osyndaı jańa atpen enetin bolsa, zań qa­byl­daýǵa jol asha­dy. Joǵary qarjylyq baqylaý organy bolsa táýelsiz organ bolýy kerek.

Tek osy ınstıtýttyń tıimdi jumy­sy­nyń arqasynda ǵana biz halyqtyń birligi men memlekettiń tutastyǵyn saqtap qalýǵa jol ashamyz. Sebebi memlekettiń ózi aınalyp kelgende memlekettiń bıýd­jetinen, sonyń naqty ári tıimdi paıdalanýymen tyǵyz baılanysty. Jańa ataýdyń ózi bul ınstıtýttyń jumysyn, quzyretin Qazaqstannyń búkil aýmaǵynda júrgizýge múmkindik ashady. Ásirese Qazaqstan sekildi ýnıtarly memleketke bul óte qajet organ.

Jaqsybek QULEKEEV,

memleket jáne qoǵam qaıratkeri