«Zertteýler kórsetkendeı, saıabaqtaǵy aǵashtardyń 30%-y zııankester arqyly aýrýǵa shaldyqqan. Iаǵnı, 3 311 aǵash óli jáne apatty dep sanalady. Olar mindetti túrde sanıtarlyq kesýge jatady. Sanıtarlyq kesý - qorǵanysh sharasy, sebebi bul aǵashtar ýaqytyly kesilmese, basqa saý aǵashtarǵa aýrý juǵýy múmkin», dep túsindirdi «Medeý» memlekettik óńirlik tabıǵı saıabaǵy» KMM marketıng, monıtorıng jáne baqylaý bóliminiń basshysy Baýyrjan Saılaýbekov.
Onyń aıtýynsha, aǵashtar kezeń-kezeńimen joıylady. Bıyl 500 qaraǵaı men úıeńki kesý josparda bar. Olardyń ornyna jańa aǵashtar egiledi. Sondaı-aq 7 myńnan astam aǵashqa sanıtarlyq kesý júrgizilmek.
Baým toǵaıynyń aýmaǵynda 49 túrli 104 500-ge jýyq tal-daraq bar. Onyń 7 túri qylqanjapyraqty jáne 42 túri japyraqty.
Akademık, Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtetiniń professory Bulqaır Mámbetov toǵaıdyń jaǵdaıy kúrdeli ekenin jetkizdi.
«Tabıǵı ormanda 10 jyl ishinde barlyq aǵashtardyń shamamen 5-10%-y óledi. Biraq munda jasandy jaǵdaı jasap, mamandardy tartý qajet. Máselen, apattyq aǵashtar sańyraýqulaq aýrýlarynan zardap shegedi, eger olar jaqyn ýaqytta kesilmese, onda 10 jyl ishinde búkil toǵaıdy joǵaltyp alýymyz múmkin», dedi ol.
Ol qalpyna keltirý jumystaryna jáne emdeýge 37 187 aǵash jatatynyn aıtty. Olarǵa shamaly zaqymdanýy bar nemese aǵashbórki birjaqty tarmaqtalǵan ekpe aǵashtar jatady.
«Kez-kelgen, tipti, jabaıy ormanǵa da kútim qajet. Jylyna 2-3 ret hımııalyq óńdeý jasap turǵan abzal. Qazir kóptegen emen, talshyndar sarǵaıyp ketken. Buryn Qazaqstanda mundaı aýrý bolmaǵan. Sondyqtan orman sharýashylyǵyna kútim jasaý kerekpiz», dedi spıker.
Bulqaır Mámbetov bıyl diń zııankesteri men aýrýdyń taralýyn boldyrmaý maqsatynda sanıtarlyq-saýyqtyrý is-sharalaryn, onyń ishinde qýraǵan, apatty aǵashtardy jınaý, qurǵaq butaqtardy kesý jáne tazartý josparlanǵanyn málimdedi.
«Apattyq aǵashtar búkil orman alqabynda shoǵyrlanǵan. Olardyń ornyna jańa aǵashtar otyrǵyzý josparlanýda. Baým toǵaıy - qala turǵyndarynyń súıikti demalys orny, onyń oazısi. Sondyqtan qurǵaq aǵashtardyń bolýy saıabaqqa kelýshiler úshin qaýipti, ásirese jeldi kúni», dedi Botanıka jáne fıtoıntrodýksııa ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, dendrolog Inga Babaı.
Zoologııa ınstıtýtynyń «entomologııa» zerthanasynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, sarapshy-entomolog Perızat Esenbekova toǵaıdy ótken jylǵy zertteýden soń, aýmaqta jándiktiń 67 túri anyqtalǵanyn, onyń 27-si zııankes ekenin aıtty.
«Ormanda qabyqshy qońyz, japyraq jegish, qandala jáne osyndaı basqa da zııankes qońyzdardy taptyq», dedi ol.
