Keshe 1 Mamyr – Qazaqstan halqynyń birligi kúni merekesin astanalyqtar kóterińki kóńil-kúımen atap ótti. Merekelik sharalardyń eń aýqymdysy
«Qazaq eli» monýmenti alańynda bolyp, oǵan Elbasy Nursultan Nazarbaev qatysty.
Bul kúni Astana aspany jarqyrap, kúnniń shýaǵy molynan quıylyp turdy. Merekege jınalǵan halyq jumsaq samal esken jyly aýada kún nuryna malynyp, kóńil-kúıleri arta tústi.
Saǵat týra 11.00 bolǵanda alańǵa Prezıdent Nursultan Nazarbaev keldi. Halyq Elbasyn oryndarynan turyp, qol soǵa úlken qoshemetpen qarsy aldy.
Osydan keıin úlken sahnaǵa úsh júrgizýshi shyǵyp, konserttik nómirlerdi bastap ketti. «Qýanyshtan jelpildeıdi túndigim, Bar halyqtyń birlik toıy kún búgin. Halqym máńgi ǵumyr keshsin baqytty, Bir tamyrmen baılap qoıǵan kindigin» dep shalqydy júrgizýshi. Kelesi kezekte: «Keń baıtaq – kóz jetpeıdi jerim meniń, Taýly orman, jasyl jaılaý, kólim meniń, Búginde bar álemge dańqyń jetti, Táýelsiz Qazaqstan – elim meniń», dep jalǵastyrdy.
Osyndaı kóterińki jyr shashýdan soń baıaýlata bastalǵan qazaqy, ásem ánder tógilip ketti. Halyqtyń júreginen shyqqan, ult tarıhynyń tereń qoınaýlarynan jetken naǵyz qazaqy ánder. Ony joǵaryda besik shaıqap otyrǵan Qazaq-ana bastady. Án bitkende qasynda bılep júrgen túrli-tústi, qazaqstandyq kóp etnosty beınelegen kóp násildiń búldirshinderi onyń qushaǵyna jabysty... Sóıtip, bilikti rejısserdiń qoıylymynda osy jolǵy teatrlandyrylǵan kórinister «á» degennen elimizdiń dińgegi – Qazaq halqynyń ıisin ańqytyp, onyń keń qulashty jyly qushaǵyn barlyq qazaqstandyq urpaqqa molynan tanytýdan bastalǵandaı boldy.
Elbasy Nursultan Nazarbaev teatrlandyrylǵan kórinisti birshama ýaqyt tamashalaǵan soń, Qazaqstandaǵy etnomádenı birlestikter tikken úılerden turatyn etnoaýylǵa bet aldy. О́zderi turǵyzǵan úılerde etnobirlestikter ulttyq taǵamdaryn ázirlep, án-kúılerin daıyndap qoıǵan eken. Sonymen birge, olar óz etnosynyń turmystyq erekshelikterinen, mádenıeti men salt-dástúrlerinen de kórinister ázirlepti. Elbasy Nursultan Nazarbaev bastaǵan elimizdiń basshylary ózderine jaqyndaǵanda olardyń árqaısysy qýanyshpen qarsy alyp jatty. Etnoaýyldy aralap bolǵan soń, Elbasy osy jerde BAQ ókilderiniń aldyna kelip, Qazaqstan halqyn merekemen quttyqtady.
– Búgingi jarqyraǵan kúnniń jazǵa aınalǵan shaǵynda biz ulyq mereke – 1 Mamyrdy, ıaǵnı halqymyzdyń birlik merekesin atap ótip otyrmyz. Birlik degen sózdiń maǵynasy óte tereńde. Eger otbasynda birlik bolmasa, ondaı otbasynyń oırany shyǵady. Eger kompanııalardyń, zaýyt-fabrıkalardyń ishinde birlik bolmasa, ondaı kásiporyndar bankrot bolyp, qurıdy. Eger memlekettiń ishinde birlik bolmaı, árkim kórpeni ózine qaraı tartatyn bolsa – ondaı memleket te kúıreıdi. Sondyqtan barlyq tirshiliktiń uıytqysy – birlik degen uly nárse. Biz birliktiń arqasynda ǵana kóptegen jetistikterge qol jetkizdik. Ǵasyrlar boıy ańsap, qol jetkizgen táýelsizdigimizdi saqtaý – aldymen qazaq halqynyń birligine baılanysty. Al biz kóp etnosty bolǵan soń, barlyǵyn uıystyratyn birlik kerek. Sondyqtan birlik – bizdiń bolashaǵymyz, birlik arqyly táýelsizdik saqtalady. Birlik arqyly memleketti nyǵaıtamyz. Birlik arqyly halyqtyń turmysy jaqsarady ári bolashaqqa senimi artady. Tynyshtyq pen kelisim de osy birlik bar jerde ǵana bolady. Birlik – bizdiń memlekettiligimizdiń tuǵyry, – dedi Prezıdent.
Odan ári Elbasy: eger memleketimizde birlik bolmasa, kez kelgen jeke otbasy da ózin baqytty ómir súrip jatyrmyz dep aıta almaıdy. Sondyqtan birliktiń baǵasyn bileıik jáne urpaǵymyzdyń sanasyna osyny sińireıik, dedi. Kelesi kezekte N.Nazarbaev 1 Mamyrdyń buryn eńbek merekesi dep atalǵanyn eske aldy. Biz Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamyna jetemiz dep aldymyzǵa maqsat qoıyp otyrǵanda munyń tereń máni bar. Eńbek – adam úshin eń mańyzdy nárse. Eger adam qolymen eńbek etse – ol eńbekqor, al eger qolymen de, basymen de jumys istese – ol maman. Al eger qolymen de, basymen de jáne júregimen de jumys istese – ol naǵyz has sheber. Qoryta aıtsaq, eńbek qana adamdy joǵary nátıjege, jaqsy tabysqa apara alady. Eńbekpen tabylǵan tıyn ǵana qymbat, sol ǵana adamǵa baqyt ákeledi, deı kelip, sóziniń sońynda Elbasy Qazaqstan halqyn merekemen taǵy da quttyqtap, birliktiń nyǵaıa berýin tiledi. Ár otbasynda baqyt, bereke ornasyn, dedi Prezıdent.
Bul ýaqytta «Qazaq eli» monýmentiniń qasyndaǵy sahnada túrli óner ujymdary merekelik sharany barynsha qyzdyryp jatty. Barlyq konserttik nómirler osy jerdegi úsh sahnada da bólek-bólek ótkizildi. Olarǵa barlyǵy 700-den astam ónerpaz qatysty. Sonymen birge, kishi sahnada 400-den asa etnomádenı birlestikterdiń ónerpazdary óner kórsetti. Barlyq etnostardyń arasynan kelgen ónerpazdardyń oryndaýyndaǵy bul konsertterdiń jalpy ataýy – «Quraq kórpe» dep atalǵan eken. Qandaı sýyqtardan, úıdi kezip ketetin yzǵyryq jelderden qorǵaıtyn apamyzdyń quraq kórpesi búgingi kúni Qazaqstan halqy birliginiń sımvoly bolǵany da keremet jarasymdy shyqty. Qazaqstandyq barlyq etnostar ónerleriniń bir ortalyqqa birikken ártúrliligi de kózge ystyq quraq kórpeni elestetti.
Endi osy konsertterge qatysqan birqatar óner ujymdaryn ataı ketetin bolsaq, «Naz» bı teatry, Qazaq ulttyq óner ınstıtýtynyń «Shabyt» bı toby, О́skemen qalasynan kelgen «Flesh» balet toby, Qaraǵandydan «Iskorka» ansambli, Shymkentten «Shamsınýr» jáne «Aıgólek» bı toptary óz ónerlerin astanalyqtar aldynda ortaǵa saldy. Astana sahnasyna bul kúni alys-jaqyn shet elderden de óner ujymdary jetipti. Sonyń ishinde Cheshen Respýblıkasynan «Vaınah», Omby oblysynyń memlekettik bı ansamblderi, Grýzııa jáne Túrkııa astanalarynyń ulttyq horlary, Germanııadan Zıther, Úndistannan Madan Oak, Qytaıdan Ch jý sııaqty ánshiler de óz ónerlerin jarqyrata kórsetti. Bulardan basqa, qazaqstandyq kórermenniń kózaıymyna aınalǵan О́zbekstannyń «Iаlla» toby, Ardaq Balajanova, Indıra Rasylhan jáne t.b. ánshiler de konserttik baǵdarlamanyń deńgeıin arttyra tústi.
Osy jerde biz merekege kelgen birneshe adamdy áńgimege tartyp, olardyń kóńil-kúıin bilgen edik. Bizben aldymen áńgimelesken tatar etnomádenı birlestiginiń múshesi Kamıl Mýllashev boldy. «Men búgingi merekeni Qazaqstan úshin uly kúnderdiń biri dep sanaımyn. Bizdiń Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev Qazaqstan óz Táýelsizdigin alǵan birinshi kúnnen beri adamdar arasyna asa qajetti osy birlik degen qasıetti sózdi qasterlep, kózdiń qarashyǵyndaı saqtap keledi. Qazaqstan sonyń arqasynda bıik tabystarǵa jetip, búkil álemge salıqaly memleket bolyp tanylyp otyr. Sondyqtan bul merekeni biz uly demesek bolmaıdy. Men ózim ony úlken qýanyshpen toılaımyn», dedi ol.
Bizge pikir aıtpaqshy bolyp Tynys Aqbolatqyzy degen apaıymyz da nıet etti. Qazir zeınetke shyqqan apaıymyz buryn Aqtóbe oblysynda turǵan eken, qazir Astana turǵyny. «Men búgin keremet qýanysh ústindemin. Bolyp jatqan konsertter mereıimdi ósirdi. Osyndaı merekeler adamdy shattyqqa bóleıdi. Bizdiń Astanamyzdyń ózi birliktiń týy deýge bolady. Oǵan bárimiz de jan-jaqtan kelip jatyrmyz. Elimiz tynysh, halqymyz birlikte bolyp, osy merekeni jyl saıyn qýanyshty kóńilmen ataı berýdi tileımin», dedi qart muǵalim.
О́zin Bas prokýratýra ardagerleri uıymynyń tóraıymymyn dep tanystyrǵan Gúljan Qaraǵulova apaıymyz bıylǵy 1 Mamyr merekesiniń erekshe jaǵdaıda atap ótilip jatqanyn tilge tıek etti. «О́ıtkeni,–dedi ol, – bul mereke Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kezekti sessııasynan keıin bolyp otyr. Men Prezıdenttiń Assambleıada aıtqan sózin yjdaǵatpen tyńdadym. Ondaǵy aıtylǵan sózder halqymyzdyń birligin nyǵaıtyp, ál-aýqatynyń jaqsara túsýin kózdeıdi. О́z basym únemi halyqtyń qamyn oılaıtyn Prezıdentimizge rızamyn».
Aıta ketetin jaıt, «Qazaq eli» alańynda sporttyq alańqaılar da qurylyp, onda arqan tartý, gir kóterý, toǵyzqumalaq sııaqty sporttyń túrlerinen jarystar bolyp jatty. Al 20-ǵa jýyq saýda núkteleri azyq-túlikter, dámdi taǵamdar saýdalandy. Sonyń ishinde ártúrli etnostardyń ashanasynan da ulttyq taǵamdardyń dámin tatýǵa múmkindikter boldy.
Qazaqstan halqynyń birligi kúni merekesi Astananyń ózge aımaqtarynda da toılandy. Sonyń ishinde Kongress-hollda «Beıbitshilik, Eńbek, Mamyr» atty kórme uıymdastyryldy. Al Astana qalasy ákimdiginiń aldyndaǵy Ortalyq alańda Qazaqstan halqy Assambleıasy men shahar ákimdigi «KMF» mıkrokredıttik uıymynyń qoldaýymen «Birligim – berik týym» atty festıval ótkizdi. Onda etnomádenı birlestikterdiń shyǵarmashylyq ujymdary jáne qazaqstandyq jas talanttar óz baqtaryn synady. Festıval qonaqtarynyń qatarynda Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary –Hatshylyq meńgerýshisi E.Toǵjanov, Senat depýtaty, QHA Tóraǵasynyń orynbasary A.Bashmakov, «KMF» basqarma tóraǵasy Sh.Júsipov jáne basqalar boldy.
Osy kúni «Atameken» – Qazaqstan kartasy etno-memorıaldy kesheni de esigin aıqara ashyp, «Máńgilik Elge saıahat» atty maýsymdyq ashylýyn jarııalady.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan».
