Júz jyldyq jylylyq

«Inesh», «Marǵaý», «Bıtabar»...

«Talantty qoldan shyqqan týyndylardy kóz júgirtip qana qoımaı, úńile oqysań ǵana ashylatyn bir astarlary bolady».

Safýan Shaımerdenov

Qazaq ádebıetiniń klassıgi Safýan Shaımerdenovtiń týǵa­ny­na 100 jyl toldy. Tanymal sóz zergeri seksen bes jylǵa jýyq ǵumyr keshti. Osydan on bes jyl buryn ómirden ótti. Jazýshynyń júz jyldyq belesi bizge nesimen qymbat? Bul mereıtoıdyń qazaq rýhanııatyndaǵy ózindik orny qandaı? Týyndygerdiń ómiri men dúnıe salǵannan keıingi kezeńin qamtıtyn ǵasyrlyq ǵıbrattyń mán-mańyzy qanshalyqty deń­geı­de? Ǵafý Qaıyrbekov aıt­qan­daı, «Soraıǵan coltústiktiń qaraǵaıy» ult pen urpaqqa qaı tur­ǵydan saıa boldy? Búgingi áń­gi­memiz osy tóńirekte órbimek.

Jalpy, jazý ónerine qumar­typ, Alataýdy betke alǵan bozba­la­nyń qııalyna qos at minip qýsań da jete almaısyń. Ol Almatyǵa kelgen soń ádebıet álemindegi keıipkerlerdiń izi qalǵan qasterli oryndardy izdeıdi. Árıne, aldymen sol keıipkerlerdi oılap taýyp, oqyrmannyń oı-sanasyna kóshirgen qalamgermen júzdesip, bir aýyz tildeskendi qalaıdy. Biraq onyń birden sáti túse qoıa ma? Sodan soń sol shyǵarmanyń qa­harmandary, anyǵyraq aıtsaq, túptulǵalary sharlaǵan joldy qaıta bir súzesiń. Biz kelgen kez­de Almatynyń Meńtaıy men Erboly bar edi. Kádimgideı kýlt! Seniń tynys-tirshiligińe ara­lasyp júrgendeı, tipti kó­she­de ushyrasyp qalatyndaı áser qaldyrady. «Mahabbat, qy­zyq mol jyldardyń» oqıǵa­sy soǵystan sońǵy dáýirdi qam­ty­­ǵanymen, shyǵarmanyń oqyr­man­ǵa jol tartqanyna on jyldan endi ǵana asqan tus. Sonyń yqpalynan aıyǵa qoımaǵan sen úlken qalaǵa úırenisken soń Vı­nog­radov kóshesindegi 88-shi úıdi bir kórip qaıtqandy jón sanap, toqtamaı tartyp ketesiń.

Meńtaı men Erboldan buryn arý astananyń Ineshi men Máý­le­ni bolǵan-dy. Bular – Safýan Shaımerdenovtiń elýinshi jyl­dar­­dyń basynda jazǵan «Bo­la­shaqqa jol» romanynyń keıip­ker­­leri. Stýdentter ómirin ar­­­qaý etken bul shyǵarmany da óz dá­ýirindegi jurt jappaı oqy­ǵan. Ásirese sol mez­gildegi oqý oryndarynyń qyz-ji­gitteri qol­­­darynan tú­sir­megen desedi. Tal­­­daǵan, tal­qy­­laǵan, toqyǵan... Sara­la­ǵan, sý­syndaǵan, súısin­gen... Sa­­fekeńdi barshaǵa tanyt­qan soq­ta­ly dúnıe osy. Bir zamanda jastardyń bar kóńilin aýdarǵan qundylyqqa aınalǵan týyndy qazir baıaǵydaı oqyla qoımaıdy. Biraq osy Ineshtiń tóńiregindegi ańyzǵa bergisiz áńgimelerdiń ózi jetip artylady. Máselen, bıofaktyń stýdent­te­ri týraly romandy oqyǵan ataqty bıolog, KazGÝ-diń rektory Temirbaı Darhanbaev avtordy izdep kelip ózi tanysypty. Álıza degen mashınıstka kelinshek 1952 jyly Inesh týraly romandy basyp shyqqany úshin ıelengen myń som aqshaǵa altyn saǵat pen altyn syrǵa satyp alypty. Keıin bul dúnıeleri eskirip, ózi aýqattanyp ketse de, kóne jádigerlikterdi ómir boıy saqtapty. Sol jyldarda ómirge kelgen qyzdardyń bir­qa­taryna bas keıipkerdiń aty qoıylypty.

Buǵan deıin Safýan aǵanyń birtalaı shyǵarmasymen mektep qabyrǵasynda júrgende-aq tanysyp edik. Ol kezde qazaq ádebıeti klassıkteriniń qaı-qaı­sy­synyń da jazǵan kitaptary aýyl kitaphanasynda turatyn. Shetinen al da, oqı ber. Oǵan qosa, birqatar úıdiń saraıynda «Juldyz» ben «Jalyn» jýr­naldary úıilip jatady. Jurt ony tastaýǵa qımaıdy. Se­bebi áli kitap bolyp shyq­paǵan dúnıeler aldymen osy basylymdarda ja­ryq kóredi. Úlkender ju­mystan qoly tıse, jedel oqyp bitiredi. Murshasy bolma­sa, áı­teýir bir qaraýdyń reti keler dep, saraıǵa attandyrady. Son­dyqtan bul saraıdyń mán-ma­ńy­zy biz úshin sultan saraıynan kem emes-ti. Syr uqtyratyn Safýan aǵamnyń áńgimeleri men povesterin eń alǵash osyndaı tóbesi tesik, sylaǵy túsken sa­raı­­­dyń ultanynda shashylyp ja­t­qan «kóshpeli kitaphanadan» kezdestirdim. «Mezgildi» oqyp, qıly taǵdyrdyń arpalysyn sezindik, «Bıtabar balýandy» oqyp, qazaq dalasynda alapat kúshtiń ıeleri kóp bolǵanyna kóz jetkizdik. Al endi sonyń ishin­de bala bolsaq ta, sanamyzdy selt etkizgen «Marǵaýdyń» («It ashýy») jóni bólek-ti. Bul povesti oqyp shyqqan soń, kózi mólıip, júni úrpıip, qara qaıyqtyń tú­bin timiskilep, ıteńdep júretin Qaratereńniń ıtterine ózgeshe kózben zer sala bastadyq. Myń syrly «Marǵaý» ıt ataýlyǵa ıt dep qaramaýǵa úıretti. Adam psıhologııasyn tóbettiń taǵdyry arqyly kórkemdep kesteleýge bolatynyn anyq ańǵartty bul «Marǵaý». It jyly týǵan ataqty qalamger bizge sony uqtyrdy.

Shynymyzdy aıtsaq, sonaý stý­dent kezimde záýqaıymda Sa­fýan aǵamen jolyǵa qalsaq, ol ki­si­niń shyǵarmalary jóninde az-kem áńgimelesetindeı shamamyz bar edi. Biraq ol zamanda tegeýrindi qalamgermen tildese qoıatyndaı batyldyqty bizge kim bersin?! Sol tusta «Jalyn» jýr­nalyna akademık-jazýshy Zeınolla Qabdolovtyń «Meniń Áýezovim» atty roman-essesiniń úzindileri jarııalana qalsyn. Bas almaı qunyǵa oqydyq. Bul á de­gende keıipkerler ómirdegi óz atymen atalǵan shyǵarmanyń al­ǵash­qy nusqasy edi. Iаǵnı esse­niń qaharmandary Evneı, Safýan, Tursynbek, Zeınolla... Ásirese jasyndaı jarqyldaǵan Safýan aǵamnyń bolmysy bólek. Betiń bar, júziń bar demeıdi, tilip tú­se­di. О́r. О́tkir. О́mirsheń. Bul týyn­dyny oqyǵan soń bizdiń kóz al­­dy­myzda kórnekti qalamgerdiń bedeli bıikteı tústi.

Kúlli oqyrman jata-jastana oqy­ǵan «Inesh», «Mezgil», «Marǵaý», «Bıtabar balýan» se­kil­di kitaptar bizdiń býyndy da Safýan Shaımerdenov álemine jip­­siz baılady. Sol álemde shyr­­mal­dyq ta júrdik. Bala kún­gi ádemi áserimizden áli de ary­la qoı­ǵanymyz joq. Iesiniń na­my­­syn qorǵap qalǵan, adamnan be­ter esti ıt – Marǵaýdyń da bir kez­de damylsyz jortqan jerin kórgiń kep ketedi keıde... Ke­ıip­kerińniń bolmysyn oqyr­ma­nyńnyń mıy­na osylaı shegelep tas­taýdan ar­tyq baqyt bar ma, sirá?!

Kórkem oı, jeńil ıýmor

«Qııalǵa baı jazýshy qulaǵy qyl­tıyp turǵan bolmashy bir­de­me­niń ózin de beri sýyryp alyp, túrlendirip, músindep shyǵara alady».

 Safýan Shaımerdenov

Ol kisini ara-tura Jazýshy­lar oda­ǵynyń jáne ýnıver­sıte­ti­mizdiń ǵımarat­tarynda ótetin ádebı jıyndarda kórip tura­tyn­byz. Eńsegeı boıly, naızadaı tip-tik, kóp sóılemeıtin, sóı­lese de ár sózin ornymen aıta­tyn, erekshe baısaldy Safýan aǵa qashanda jaǵymdy áser qal­dy­ratyn. Mundaı basqosý­lar­ǵa qatysatyn kórnekti qalam­ger­lerdiń kitaptaryn ala shyǵyp, qoltańba qoıdyryp alý sol kez­de­gi stýdentterdiń buljymas dás­túri edi. Safýan aǵanyń óz qo­lymen jazǵan tilegi bizdiń de qol­tańba-kolleksııamyzdyń qata­ryna qosyldy.

Keıinirek semser sózdi Sa­fý­an aǵa­nyń ózimen keńirek oty­­­ryp júzdesýdiń sáti tústi. Ol kezde «Habar» agenttiginde qyz­­met is­teı­tin edik. Bas prodıýser Qaınar Oljaıdyń tapsyrmasymen «Kózkórgen» dep atalatyn baǵdarlamalar serııasyn ázirleı bastaǵanbyz. Osyǵan oraı Berdibek Soqpaqbaev týraly oı-pikirlerin jazyp alý úshin Safýan aǵanyń úıine keldik. Qazaqy dástúrmen dastarqanǵa shaqyrdy. Rejısser, teleoperator, jaryq berýshi mamandar sanasynda sańylaýy bar qyz-jigit­ter edi. Bári de qalamgerdiń qol­tańbasyn aldy. Sóziniń sal­maq­ty, jadynyń myqty ekenine súısinip qaıttyq.

Bir kezde Safýan aǵanyń ózi: «Sóz ornyn tapsa, tóńiregine nuryn shashyp turady. Al ornyn tappasa, tóńiregindegi jarqyrap turǵandardyń ózine de kóleńkesin tú­sirip, kómeskilendirip jibe­re­rin beker deı almaısyń ǵoı»,  degen edi. Shynynda da, ol – sóz ónerin tereń meńgergen qalamger. Sóılemi túgili ár árpi qıys ket­peıtin jazýshy.

Safýan Shaımerdenovtiń shy­ǵar­mashylyq sheberhana­sy kóp zerttele qoıǵan joq. Qalam­ger­diń ózi de bul taqyrypqa kelgende keńinen kósile qoımaıdy. Tek anda-sanda basqa bir áńgi­me­niń jelisine túser aldynda oqyr­ma­nyn jazý mashyǵynan habardar etip qoıatyny bar. Onda da bul má­selege qatysty qoıylatyn sa­­­ýaldardy asa unatpaıtynyn sez­­­dirip ótedi. «Ár kezdesýler­de: «En­di ne jazyp júrsiń, ózińiz­diń jazý laboratorııańyz týra­ly aı­tyńyz», degen tilek bil­dirilgende arqam muzdap júre berer bir jaı bar. Jaı emes, minim desem de bolady. Arqam­nyń muzdaıtyny da sodan. Ol min – meniń kúndelikti ertemen turyp, bir mezgilde jazý ús­te­­line otyra almaıtynymda. Aılap qolyma qalam almaı ke­te­­min. Al ala qalsam... aılap jazý ústelimnen bas ala almaı qa­la­myn. Kerek deseńiz, sondaı kez­de kádimgi tynys alý, boı jazý, kóshege shyǵyp seıil qurý se­kildi densaýlyǵyńa kerek-aq jaı­lardyń ózi maǵan basy ar­tyq birdemeler sekildenedi de turady. Jazýǵa arnalmaǵan ýaqyt – teginge ketken asyl qazynańdaı janyńdy buraıdy kep. Osynyń ar jaǵy – basyńnyń, júregińniń aýyra bastaýy», deıdi halyq jazý­shysy. Budan qalamgerdiń aı­nala­syndaǵy dúnıeniń bá­rin umytyp, janyńdy dep jazý daǵdysyn ustanǵanyn kóremiz. Bir kezde Zeınolla Qabdolov Shyńǵys Aıtmatovtyń qalam­ger­lik mashyǵy jóninde «Apyr­maı, shyǵarma jazǵanda týra ólip-ti­ri­lip otyrady eken... О́zin-ózi umy­tady. Uıqy-kúlki jó­nin­de qalady», dep jazyp edi. Shyn­dy­ǵynda, akademık-jazý­shy­nyń Safýan dosy da osy kepti basynan keshse kerek.

Sol Zekeń KazGÝ-de sabaq bergen Muhtar Áýezov týraly es­sesinde: «O, ǵajap! Aýdı­to­rııa­ǵa ulylyq kirip kele jatty!» dep tolǵanatyny barshaǵa belgili. Endeshe, Zeınolla aǵamen bir oqý zalynda otyryp, ǵulama ǵalymnyń leksııasyn tyńdaǵan Safýan Shaımerdenovtiń de óz Áýezovi bar. «Aýdıtorııada shy­by­nnyń ushqany estiletindeı. Sol kezde Muhań shaıqalǵan te­ńiz sekildi kórinip ketti. Toq­taý joq, múdiris joq. Jer sha­ry­nyń barlyq túkpir-túkpirine súńgip, ótken-ketken tarıhtyń bá­rin qoparady. Sóıtse de, ózi­niń oı jibinen áste jańyl­maı­dy». Zekeń sózdi zerleıdi, áde­milep-ás­petteıdi. Safaǵań salqyn­dy­lyq­pen sóz saptaıdy. Biraq eke­ýi­niń de maqsaty bir – ustazdy ulyqtaý, alypty ardaqtaý.

Qalamger keıde kórkem oıdy jeńil ıýmorǵa bólep otyrady. Má­selen, «Meni qalaı úılen­dir­mek boldy?» degen áńgi­me­sin ezý tartpaı oqyp shyǵý múm­­kin emes. Aǵaıyn-týys­ta­ry ásker qatarynda júrip, aýyl­ǵa demalysqa kelgen bizdiń keıip­­kerimizdi birden aıaqtan­dy­ryp jibermekke nıettenedi. Bozbalanyń pálendeı ýáde baılasyp qoıǵan eshkimi joq. Tek bir qyzben anda-sanda hat alysyp turǵan kórinedi. Eldiń men degen alpamsadaı azamattaryn betke ustap, sol úıge taban tirep otyrǵan kezi. Qyzdyń kónetin túri baıqalmaıdy. Jazýshy sol sátsiz qudalyqtyń ádepki ek­pinin bylaısha baıandaıdy: «О́z kóńilin patshaǵa da bermeıtin meniń aǵalarym bappen basyp, tórge shyǵyp, irgege tastalǵan ma­myq jastyqtarǵa shalqaıa oty­­rysty. Solardyń tómengi ja­­ǵynan osy úıdiń bes mınýttan keıin kúıeý balasy bolyp keteıin dep turǵan myna men de jaıǵastym». Aqyry, ol bul sha­ńyraqqa bes mınýt túgili bes kúnnen keıin de kúıeý bala bola al­maıdy. Qyzdyń tilin taba qoı­maı, aǵalaryn jerge qaratyp, keri qaıtady.

Safýan Shaımerdenov meı­lin­she uzaqtaý ǵumyr keshse de, az jazǵan, biraq saz jazǵan jazýshy. Birinen soń birin topyrlatyp, birneshe roman týǵyzýdy ádet­ke aınaldyrmady. Dılogııa, trı­logııa dep aıdar taǵyp, pro­zalyq jınaqtaryn egizdetip, úshemdetip usynatyn úrdisterge de onsha qyzyqpady. Roman túgili áńgimeleri men povesteri de, pesalary da salystyrmaly túrde alsaq, sonshalyqty kóp emes. Biraq jazǵanynyń bári oqyldy. Sol baıaǵyda maı shamnyń jary­ǵy­men mıyna sińirgen jurttyń zerdesinen búgin de óshe qoıǵan joq. Sebebi sapaǵa jete kóńil bóldi. Saıasattyń salqyny tımegen, ýaqyttyń kez kelgen synyna tótep beretin shyǵarmalar týyn­da­týǵa tyrysty. Ol «shy­ǵar­­ma­shylyq sheberlik» pen «shy­­ǵar­­­madaǵy shynaıylyq» degen uǵym­­­dardyń arasyn eshqashan al­shaq­­tatqan emes.

Sondyqtan «Safýan sózi» jáne «Shaımerdenov shyndyǵy» degen túsinikter de áli kúnge de­­ıin únemi qatar qoldanylyp ke­ledi.

Aqyryp teńdik suraǵan

«Qazaqta «kózsiz erlik» deı­tin sóz aıshyǵy bar: aldy-artyna qaramaıtyn eren batyr­lyq­tyń úlgisi. Kózsiz erlik kózsiz­dik­ten týady eken ǵoı shynynda da».

 Safýan Shaımerdenov

Safýan aǵanyń óziniń bolmys-biti­mi týraly jazbalarynyń bi­rin­de mynadaı joldar kezde­se­di: «Nesin jasyraıyn, men, tegi, qa­pııada taýyp sóıleıtinderdiń qa­taryna jatpaıtyn bolsam kerek. Meniń qaıtarar jaýabym kóbinese kelesi kúni baryp oıyma oralady. Sodan ba, bir kezde «Be­ril­meı qalǵan jaýaptar» atty kitap jazýdy da josparlaǵanym bar». Árıne, adamnyń tabıǵatyn sol pendeniń ózinen artyq eshkim bile qoımas. Biraq bizdińshe, sý­ret­ker Safýannyń oıyna oral­ǵan semser sózdi der kezinde qol­dana bilgen kezderi jetkilikti. Má­selen, ol – áıgili Jeltoqsan oqı­ǵasynan keıin Jazýshylar oda­ǵyna kelgen Kolbınge qaı­myqpaı qarsy turyp, seskenbeı sóılep, jastarǵa arasha túsken sanaýly qalamgerdiń biri. О́zi aıtqandaı, naǵyz kózsiz erliktiń – «aldy-artyna qaramaıtyn eren batyrlyqtyń» úlgisin kórsetken aıbarly azamat.

Muhtar Áýezovtiń Más­keý­ aýrý­­hanasynan jazyp, Esmaǵambet Ysmaıylovqa jol­dap­­ty deli­ne­tin hatynda tórt jas jazýshynyń esimi atalady: Tahaýı Aqtanov, Safýan Shaı­mer­denov, Ábdi­jámil Nur­peıisov jáne Zeınolla Qabdolov... Osyǵan oraı, Qabdesh Jumadilov: «Joǵarydaǵy hat álgi atal­ǵan qalamgerlerge uly jazýshy berip ketken man­dat sııaqty boldy. Kóp jylǵa de­ıin olardyń ózderi de, basqa jurt­shy­lyq ta solaı túsinip keldi», – dep pi­kirin bil­dir­di. Qalaı bol­ǵanda da, jas Safýan­nyń Áýe­zovteı tuǵyrly tul­ǵa­nyń nazaryna ilinýi bar jaqsylyqtyń basy edi. Muhańnyń batasyn alǵan tórt qalamgerdiń qaı-qaı­sy­synyń da tulpary alysqa shapty.

О́mirdegi Safýannyń usta­ny­my shyǵarmalaryndaǵy keıip­ker­lerdiń tek tabıǵatymen ózek­tes boldy. Adamı qasıetter oǵan aldymen ákesinen darydy. Ol kisi ulyn adaldyqqa, úlkendi qadirleı bilýge baýlydy. Áıgili Sábeńmen, ádebıet alyby Sábıt Muqanovpen aralas-quralastyǵy bar Shaımerden perzentine: «Balam, qansha ósip kettim deseń de, Myqanovty («Muqanov» demeıdi) syılap júr» depti. Sol qaǵıdaǵa beriktik tanytqan Safýan tek ákesi tapsyrǵandaı, «Myqanovty» ǵana emes, ózine ónege bolǵan búkil aǵasyn tóbe­si­ne kóterdi. Bir kezde Mem­lekettik syılyqqa qolyn jet­kiz­gen kitabynyń «Aǵalardyń ala­qany» dep atalǵany da tegin­nen-tegin emes.

Aǵalary túgili inileriniń de aldynan kese ótpeı, ádep saqtap júrse de, ózin kim-kóringenniń basynýyna jol bergen joq. On­daılardy der kezinde tıyp tastap otyrdy. Bul týrasynda «Alshymnyń ámanda ońynan túse bermeıtinin men ózim jaqsy bilemin. Alshym ońynan túspeı­di dep qaıǵyra beremiz be, eń bolmasa, aqyńdy óstip sózden jibermeýiń kerek qoı...» dep oı tolǵaıdy.

Safýan Shaımerdenov – qazaq topy­raǵynda ógeı sheshege kór­kem shyǵarma arnaǵan jazý­shy­nyń biri. Bálkim, jalǵyz qalamger bolar. Sol Beıis atty ógeı sheshe munyń týǵan anasyn joqtatpaǵan. Eresek balalardan taıaq jese, arnaıy baryp ara túsken. О́zine tıesili taǵamdy únemi bala Safýannyń aýzyna tosqan. Adaldyqtan attamaǵan, uıat degen uǵymdy uly qasıet retinde qasterlegen. Birde ol Beıisti tólqujat alý úshin sýret­ke túsýge ertip barady. Talap bo­­ıynsha, jalańbas otyrýy kerek. Biraq Beıis buǵan ólse kóne me?! Jazýshy osy kúrdeli sátti bylaısha beıneleıdi: «Atelede fotograf úsheýmiz bolsaq ta, sheshem jaýlyǵyn alǵysy kelmedi. Úgit­teýge týra keldi. Uıala­tyn­daı qaıyn ata, qaıyn aǵa de­gen­­derdiń joqtyǵy aıtyldy. Sheshem jaýlyǵyn sheshti. Daıyn turǵan apparat syrt etti. Osy bir qabaq qaǵysta sheshemniń qara terge shomylyp júre bergenin baı­qadym». Mine, osyndaı ary­nan uıala biletin asyl adam qa­lam ustaǵan balanyń ómirlik kóz­qarasyn qalyptastyrdy. Al mektep qabyrǵasynda ádebıet pániniń muǵalimi Ǵazız Ábishev jáne matematıka pániniń oqytý­shy­sy Shııap Sadyqov degen aıaý­ly ustazdary tárbıeniń tal besi­gin­de terbetti.

Safýan aǵa qalamger árip­tes­te­rimen de barynsha syı­las­qan. Syr óńi­rin­de turatyn Qomshabaı Súıenishovti týǵan ini­sindeı qa­dir­legen. Ádebıe­timizdiń klas­sı­gi Ábdijámil Nurpeıi­sov­tiń kó­­ligi qaı tusta buzylyp qal­sa, sol jerge jetip baryp, jóndep beretin kórinedi. Se­bebi Safýan – sóz ónerindegi alyp­tar shoǵyrynan keıin ile-shala mashına satyp alyp, ony tizgindep qana qoımaı, tetigin túgendeı bilgen maıtalman maman. Keshirimshildigi men qara­paıymdylyǵy jaǵynan da el-jurtqa úlgi bolypty. Má­selen, bir kezde «Jalyn» jýr­na­ly bas redaktorynyń orynbasary qyzmetinde júrgen Tólen Áb­dikovti ór minezine bola onsha jaqtyryńqyramasa da, «Oń qol­dy» oqyǵan soń raıynan qaı­typ, talantyna bas ıipti...

Sonymen halyq jazýshy­sy­nyń týǵanyna – júz jyl. Osynaý ǵasyrlyq ólshemniń ta­nym-taǵylymy men synaq-sabaqtary qandaı degende, mynadaı qorytyndyǵa kelemiz. Zamannyń qıyndyǵyna qara­maı, qalamgerdiń taǵdyry jaq­sylyqqa toly edi. Onyń ǵumyr­na­masy qaı kezde de izgilik qa­sıettermen aı­shyq­­taldy. Al jazǵan dúnıe­le­­rinen únemi janǵa jaıly jyly lep esip turady. Demek, Safýan aǵanyń ómiri men shyǵar­ma­shy­ly­ǵy eshqashan jyly­lyq­tan arylmaǵan eken.

Bizdiń aıtpaǵymyz – Markes­tiń mártebesin arttyrǵan Júz jyl­­dyq jalǵyzdyq emes, Sa­fýan­­­­nyń synyn buzbaǵan Júz jyl­dyq jylylyq...

Sol Júz jyldyq jylylyq áli de oqyrmanyn aıalap keledi.

Baýyrjan OMARULY