Aqtaýda jańa zaýyt salynbaq

Munaı bar, aqsha bar dep ózgeden satyp ala berýdi ádetke aınaldyrmaı, iri de irgeli zaýyttar men óndiris oryndaryn ózimizden salyp, onda óndirilgen buıymdardy shettiń naryǵyna shyǵarsaq, ózgeler ózderinde joqty bizden kelip attaı qalap satyp alyp jatsa – ekonomıkalyq damý degen osy. Jer astynyń baılyǵy bar degenmen, onyń da shegi kórinetini tabıǵı qubylys. Bárin sarqyp alyp, keler urpaqqa asty da, ústi de bos qurǵaq jerdi saýsaqpen nusqap «tabystap» ketýdiń mańyzy qansha? Qazir elimizde júrgizilip jatqan ındýstrııalyq-ınnovasııalyq is-sharalardyń negizi osynda jatyr. Al, iri jobalardy ózgelermen birlesip, olardyń ozyq tehnologııa­syn, jetkilikti kúshin, ǵylymdaǵy áleýetin paıdalana otyryp, ortaq qarajatqa salý da ekonomıkalyq tabysty bolmaq. Osy oraıda, elimizge túrli memleketterden resmı ókilder kelip, túrli mańyzdy kelisimsharttarǵa qol qoıyp, birlesken isterdi qolǵa alyp jatady. Sonyń biri, ótken jyly qyrkúıekte Ispanııanyń premer-mınıstri Marıano Rahoıanyń Qazaqstanǵa issapary barysynda naqtylanǵan bolatyn. Jýyrda «Aqtaý teńiz porty» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda «Aqtaý teńiz porty» EEA jáne «IndoxSamrukKazakhstan» JShS arasynda aımaq jumysyna qatysý­shylar retinde qyzmetti júzege asyrý jóninde shartqa qol qoıyldy. Bul ataýy áli keńinen tanys emes kompanııa – «IndoxSamrukKazak­hstan» JShS – «Samuryq-QazynaInvest» jáne ıspanııalyq «RosRokaindox»-tyń birlesken kásiporny. Jańa kásiporyn «Munaı ónimderi, suıy­tylǵan jáne syǵymdalǵan gaz úshin jabdyqtar qurýǵa arnalǵan óndi­ristik keshen» ashý jobasyn damytý maqsatynda qurylǵan bolatyn. Qazaqstan aýmaǵynda tabıǵı suıy­tylǵan gaz naryǵyn damytý úshin qajetti ınfraqurylym jáne jabdyqtar qurý jobasy qaras­tyrylady, sondaı-aq, ishki qajet­tilikti óteýmen birge syrtqa ónim shyǵarý múmkindigi kózdeledi. Jobany júzege asyrý barysynda ınjener-tehnık qyzmetkerlerdi daıarlaýǵa baǵyttalǵan biregeı ǵylymı-zertteý ortalyǵy qury­lyp, Qazaqstannyń jáne Ispa­nııa­nyń tehnıkalyq joǵary oqý oryndarymen baılanys ornatylyp, bilikti mamandar ázirlenbek. Aıtýlarynsha, túrli kólik qural­dary qozǵaltqyshtaryn tabıǵı suıytylǵan gazben jumys ja­saý­ǵa beıimdeý úrdisi júzege aspaq jáne zaýyt tabıǵı gazdy za­lal­syzdandyrýǵa arnalǵan qural-jabdyqtar shyǵaratyn sehtardan turmaq. Aqtaýda suıytylǵan kómir­sýtekti gazdardy shyǵaratyn ári tasymaldaıtyn, saqtaıtyn quryl­ǵylardy óndiretin bul iri óndiristik keshen salynsa, 3 myń­nyń ústinde adam jumyspen qamty­latyn bolady. Aqtaýdaǵy arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń 100 gektarǵa jýyq aýmaǵyn alatyn zaýyt keleshekte óz ónimderimen Qazaqstannyń ǵana emes, TMD elde­riniń suranysyn óteıdi delinedi. Tııanaqty, tyńǵylyqty is atqarýǵa osy salada 60 jyl tájirıbesi bar kompanııa sendirip otyr. Qol qoıý rásimine qatysqan Mańǵystaý oblysynyń ákimi A.Aıdarbaev jobanyń óńir úshin ekonomıkalyq turǵyda mańyz­dylyǵyn, joba aıasynda birden bir ǵylymı-zertteý ortalyǵy salynyp, ınjener-tehnık qyzmetkerleri daıyndalatyndyǵyn aıtýmen qatar, iri jobanyń Qazaqstanda iske asyrylýyn Elbasynyń ortaq keden ortalyǵyn qurý bastamasynyń jemisi dep uǵynatyndyǵyn jetkizdi. Jańa jobanyń tusaýy kesildi, endi turǵyndar zaýyttyń, odan keıin alǵashqy ónimderdiń tusaýy kesiletin kúnderdi taǵatsyzdana kútetin bolady. Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan». AQTAÝ.