Qoǵam • 11 Qarasha, 2022

Eń tómengi jalaqyny aıqyndaýdyń jańa ádistemesi

260 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginde eń tómengi jalaqyny (ETJ) aıqyndaýdyń jańa ádistemesin ázirleıtin arnaıy jumys toby quryldy. Bul ádisteme ETJ mólsherin kezeń-kezeńimen ulǵaıtýǵa múmkindik bermek.

Eń tómengi jalaqyny aıqyndaýdyń jańa ádistemesi

Búgingi tańda ETJ mól­sheri tıisti jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly Zańmen belgilenedi.

2022 jyly ETJ 60 myń teńgeni quraıdy, al 2023 jyl­ǵy 1 qańtardan bas­tap 70 myń teń­gege deıin ulǵaıtylady. Osy­laısha, eki jyl ishinde ETJ mólsheri 65%-ǵa kóteri­ledi (2022 jyly – 41% jáne 2023 jyly – 17%). Bul shara jalaqysy eń tómengi deńgeı­de 1,6 mln jaldamaly qyzmet­kerdiń aqshalaı tabysynyń ósýine ákeledi.

ETJ anyqtaý ádistemesin ázirleý onyń mólsherin kezeń-kezeńimen ulǵaıtýǵa múmkindik beredi.

Jumys tobynyń quramyna ortalyq memlekettik organ­dardyń, áleýmettik áriptes­terdiń ókilderi, sondaı-aq eń­bek­aqy tóleý salasyndaǵy sarap­­shylar kiredi. Ádistemeni ázir­leý kezinde olar álemdik tájirı­bede qoldanylatyn ETJ mól­sherin anyqtaýdyń áleýmet­tik-ekonomıkalyq kórsetkish­teri men tásilderine súıenedi.

Halyqaralyq tájirıbeni eskere otyryp, Qazaqstan úshin tıimdi bolatyn birneshe nusqany qarastyrýǵa bolady. Birinshisi – ómir súrý qu­nyn taldaý, tutyný sebetiniń qu­ny, eń tómengi kúnkóris deń­geıi, ınflıasııa deńgeıi, ekonomıkanyń ósý deńgeıi, ortasha jáne ortasha jalaqy deńgeıi sııaqty kóptegen faktorlardy qoldanatyn keshendi tásil. Bul tásil Eýropalyq odaqtyń kóptegen elderinde qoldanylady.

Ekinshisi – ortasha tabys­qa negizdelgen ETJ anyqtaý. Halyqaralyq eńbek uıymy ETJ ortasha jalaqynyń kem degende 50%-yn quraýy kerek dep sanaıdy. Osyǵan uqsas tásil Fransııa, Brazılııa, Kosta-Rıka, Nıderlandy jáne Malaızııa sııaqty elderde qoldanylady.

Mundaı tásildi qoldaný kezinde dástúr boıynsha ETJ deńgeıi jyl saıyn belgilenedi, tómendetilmeıdi jáne kúnkóris deńgeıinen tómen bola almaıdy.

Qazirgi ýaqytta jumys tobynyń músheleri barlyq múmkin nusqalardy zerttep, pysyqtap jatyr. ETJ anyqtaý ádis­temesin ázirleýdi 2023 jy­ly aıaqtaý josparlanǵan.