Úzdik mektep

Qazaqstannyń ulttyq bilim berý salasynyń brendi bolyp tabylatyn elimizdiń bedeldi joǵary oqý orny Nazarbaev Ýnıversıtetiniń sońǵy úsh jyldaǵy kórsetkishi boıynsha RFMSh Qazaqstannyń «Eń úzdik» mektebi bolyp otyr. Sońǵy tórt jyl ishinde mekteptiń 184 túlegi osy oqý ornynyń stýdenti atandy. El arasynda №1 mektep RFMSh degen ataýmen belgili O.Jáýtikov atyndaǵy respýblıkalyq mamandandyrylǵan fızıka-matematıka orta mektep-ınternaty (RMFMOMI) elimizge ǵana emes alys jáne jaqyn shetelderge de tanymal.1972 jyly qurylǵan bul bilim uıasy on jyldan astam «Úzdik olımpıada mektebi» jáne «Úzdik olımpıada komandasy» atyn abyroımen arqalap keledi. Demek, bolashaqty oılaıtyn jasóspirimder men olardyń ata-analary fızıka-matematıkalyq bilimniń negizin qalyptastyratyn respýblıkalyq fızmatqa túsýdi armandaıdy. Qazaqstannyń barlyq aımaǵynyń talantty balalaryn oqytýdy kózdeıtin mektep-ınternatta jyl saıyn 900-ge jýyq bala bilim alady. Qazirgi tańda munda elimizdiń barlyq oblystarynan kelgen 320 bala bar. Mekteptiń jańa ǵımaratynyń qurylysy aıaqtalǵan soń ınternattaǵy oryn 500-ge deıin keńeıedi. Bul bilim uıasynda 2003 jyldan beri RMFMOMI jáne M.V.Lomonosov atyndaǵy MMÝ túlegi, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty Q.Maqyshov basshylyq etedi. RMFMOMI-dyń kóptegen túlekteri – erekshe korporatıvtik mádenıetimen daralanǵan yqpaldy saıasatkerler, ǵalymdar men isker bıznesmender, óz salasynyń bilgirleri men jańashyldary. Olardyń qatarynda K.Másimov, T.Qulybaev, Q.Kelimbetov E.Qalıev, B.Sultanov, N.Qapparov, E.Dosaev, Q.Qojamjarov, T.Ahsambıev, E.Saǵadıev, D.Erenchınov, S.Nurǵısaev, D.Abylǵazın, V.Kım, B.Kanıev, M.Abdrahmanov, A.Sultanǵazın, A.Pak, I.Shkolnık, Asqar jáne Ánýar Jumadildaevtar, F.Qýanǵanov, E.Beısembetov, A.Qusaıynov, taǵy basqa tanymal azamattar bar. «Iаndeks» kompanııasynyń (Reseı) negizin qalaýshylar A.Voloj ben I.Segalovıch te osy RMFMOMI túlekteri. Sońǵy on jylda 650-ge jýyq mektep túlegi álemniń Garvard, Iel, Mıchıgan, Karnegı, Kembrıdj, Oksford, Baýman, Berklı sekildi 25 eliniń úzdik ýnıversıtetterinde bilim aldy. Sondaı-aq, jyl saıyn mundaǵy oqýshylar turaqty negizde Reseı, Sıngapýr, Qytaı, Koreıa jáne taǵy basqa elderdiń úzdik ýnıversıtetteriniń granttaryn alady. Mektepte osy maqsatta aǵylshyn tilin oqytý jáne halyqaralyq emtıhandardy oıdaǵydaı tapsyrý úshin barlyq jaǵdaılar jasalǵan. Sońǵy 9 jylda fızmattyqtardyń beseýi álemniń eń myqty joǵary oqý orny Massachýset tehnologııalyq ýnıversıtetine (MIT, AQSh) tústi. RMFMOMI-da olımpıadalyq qozǵalysty damytý úshin barlyq jaǵdaılar jasalǵan. Dúnıejúzilik olımpıadalardan (IMO, IRhO, IOI, IShO) Qazaqstannyń júlde qoryna mektep olımpıadashylary sońǵy 10 jyl ishinde 32 medal ákeldi. Olardyń 2-ýi altyn, 10-y kúmis, 20-y qola. Olar jyl saıyn álemniń 16 elinde ótetin 30-dan astam halyqaralyq olımpıadalarǵa, ǵylymı saıystarǵa qatysyp, sońǵy bes jyl ishinde 527 marapatqa ıe boldy. Tek ótken oqý jylynyń ózinde halyqaralyq olımpıadalar men saıystardan 119 medal jeńip alyndy. Mektepti jyl saıyn 50-den astam «Altyn belgi» attestatynyń ıegerleri bitiredi. Sońǵy 6 jylda 310 túlek osyndaı tósbelgi ıesi atandy. Bıylǵy jyly oqý úzdiginiń osyndaı joǵary ataǵyn 84 úmitker, al kelesi oqý jyly 129 úmitker rastaıdy dep kútilýde. UBT-nyń ortasha baly jyl saıyn 110-nan asyp tur. RMFMOMI-da halyqaralyq jáne respýblıkalyq jobalar sátti júzege asyrylyp jatyr. Olardyń bastamashysy bolyp tabylatyn mektep dırektoryna osy bilim uıasynyń pedagogıkalyq ujymy belsendi qoldaý kórsetedi. Matematıka, fızıka jáne ınformatıka boıynsha ótkizilip júrgen halyqaralyq Jáýtikov olımpıadasy, Qazaqstan matematık jáne fızık muǵalimderiniń respýblıkalyq shyǵarmashylyq konkýrstary, respýblıkalyq ǵylymı kópshilik «FızMat» jýrnaly, 2012 jyly mektep bazasynda qurylǵan Qazaqstan matematık muǵalimderiniń assosıasııasy... Mine, osy jáne taǵy basqalary jyl saıyn mektepte sátimen júzege asyrylyp júrgen jobalardyń tizbesi. RMFMOMI-dyń daryndy balalardy oqytý men tárbıeleýdegi úlken jetistigi dep mekteptiń burynǵysha elimizdiń orta bilim berý júıesinde kóshbasshylyq oryn alatyndyǵyn aıtýǵa bolady. Bul bilim uıasynyń osyndaı jetistikke jetýine memlekettiń orta bilim berý salasyna udaıy nazar aýdarýy, Bilim jáne Ǵylym mınıstrliginiń qoldaýy, «RMFMOMI túlekteriniń qory» men Qamqorshylyq Keńesi demeýshiler men seriktesterdiń kómegi jaqsy jaǵdaı týǵyzýda. Osyndaı mekteptiń oqýshysy men túlegi bolý – árbir talantty balanyń armany. Demek, elimizdiń matematıkadan daryndy kez kelgen oqýshysy RFMSh shákirti atanyp, mekteptiń jańa jeńisine óz úlesin qosa alady. Daryndy balalarǵa jańa oqý jylynda mektep esigi aıqara ashyq. Maııa ESMAǴAMBETOVA. ALMATY.