Almatydaǵy «Bóbek» Ulttyq ǵylymı-praktıkalyq, bilim berý jáne saýyqtyrý ortalyǵynda Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúni erekshe oqıǵamen atap ótildi. «Bóbek» qorynyń prezıdenti Sara Nazarbaeva men Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Sárinjipov balalar úıleriniń tárbıelenýshileri úshin maqsatty qaıyrymdylyq kómek kórsetý jóninde ózara kelisimshartqa qol qoıdy. «Bóbek» qorynyń qamqorlyǵynyń arqasynda kelesi jyldan bastap elimizdegi 145 balalar úıiniń 90 paıyz tárbıelenýshisi, ıaǵnı 7 myńǵa jýyq mektep bitirýshilerdiń joǵary jáne sapaly bilim alýyna múmkindik týyp otyr. Bul izgi qadam – ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan qamkóńil balaqaılarǵa úmit otyn jaqqan shýaqty kún retinde este qalmaq.
– Men úshin búgin bir sátin salǵan kún boldy, – dep aǵynan jaryla qýanyshyn jasyrmaǵan Sara Alpysqyzy áńgimeni áriden bastady. – Jalpy, ómirde kezdeısoq eshnárse joq. Onyń ústine, ár adamnyń óziniń atqaratyn mindeti bolady. Maǵan kezinde osy «Bóbektiń» sizge qajeti bar ma degender de tabyldy. Árıne, ony árkim ózinshe túsindi. Ol kezde «Bóbektiń» osyndaı deńgeıge jetetinin ózim de bilmedim. Bári Allanyń ámiri deımin. Men qorǵansyz, ómirge, taǵdyryna ókpeli balalarǵa tıtteı de bolsa kómek qolyn sozyp, óz mindetimdi oryndaǵanyma óte razymyn. Qazir shúkirshilik, elimizdiń ómir súrý deńgeıi burynǵy ýaqytqa qaraǵanda áldeqaıda joǵary. Biraq, jetim balalar sany azaımaı otyr. Ras, «Bóbekti» qurǵannan keıin jetim balalarǵa qolymnan kelgenshe qaıyrymdylyq sharalaryn ótkizip, dári-dármek, kıim-keshek, ıaǵnı materıaldyq jaǵynan kómegimdi berip, osy ispen kóp jyldar aınalystym. Baıqaımyn, bul jolmen balalardyń barlyq máselesin sheshe alar emespin. Sonan soń oılanyp, tolǵanyp, bul máseleniń sebep-saldaryn taýyp, jetim balalardy azaıtýdyń basqa jolyn izdestirý kerektigin túsindim. Ol jol – aǵartýshylyq, ıaǵnı balalarǵa rýhanı adamgershilik bilim berý.
Odan ári Sara Alpysqyzy onda da túsinbeýshiliktiń bolǵanyn, biraq, adam qaı isti de bar nıetimen qolǵa alsa, alynbaıtyn qamal joq ekenin, sodan da shyǵar bastaǵan isi ońǵa basyp, tipti bul másele memlekettik turǵyda sheshilip, jańa ereje shyǵyp, bilim berý júıesinde «О́zin ózi taný» páni engizilgenin tilge tıek ete ketti.
– Pende emespiz be, – dep sózin jalǵady Qor basshysy. – Jurt «Bóbektiń» qarjysy týraly sóz ete bastaǵanda, ony bankke salyp, odan túsken syıaqy paıyzdaryn balalar úıiniń tárbıelenýshilerine azdap bolsa da bere bastadym. Sol kezde 4 myńǵa jýyq balalar aı saıyn 3-5 myń teńge aralyǵynda «Bóbekten» shákirtaqy alyp turdy. Sodan mereıjasymda qonaqtardan túsken aqshalaı syılyqty qosyp, balalar úıiniń 70 túlegine alǵashqy grantymdy berip, ári shákirtaqy taǵaıyndadym, áli de beremin. Qazir 200-ge tarta balalar úıiniń túlekteri grantta oqıdy. Búginde «Bóbektiń» qory tolyqty. Densaýlyq ta syr berip qoıady. Balalaryma osy máseleni aıtyp, bastaǵan isimdi jalǵastyrasyńdar ma dedim. Jastar ǵoı, «ıá» dep qoıdy, biraq senbedim. Sodan birde BǴM-niń Balalar quqyǵyn qorǵaý komıtetiniń tóraıymy Raısa Sherdennen byltyr Memlekettik bilim berý jınaqtaýshy júıesi baǵdarlamasy dúnıege kelgenin estidim. Ondaǵy oıym – osy jıǵan-tergen qarajatymdy qalaıda ár jetim balanyń ózine jetkizý. Birden osy baǵdarlamanyń demeýshisi bolatynymdy bildirdim. Endigi armanym – qarjy ádil bólinip, ár jetim balaǵa jetip, olar ata-analary bar balalardaı bilimderin odan ári jalǵastyrsa deımin. О́ıtkeni, biz úshin balalarymyzdyń eresek ómirge barynsha beıimdelgendigi óte mańyzdy.
О́z kezeginde Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Sárinjipov balalardy tól merekelerimen quttyqtap, óte mańyzdy ári meıirbandylyq, izgilik kúniniń ereksheligine toqtalyp ótti.
– Búgin atalmysh jobanyń júzege asýynyń arqasynda 7 myńǵa jýyq balalar úıiniń tárbıelenýshilerine mektepte alǵan bilimin ári qaraı jalǵastyryp, joǵary deńgeıde kásibı bilim alýlaryna, olardyń óz eliniń laıyqty azamaty bolýyna úlken múmkindik týyp otyr. Biz óz kezegimizde olardyń kásibı turǵyda ósý joldaryn qadaǵalaıtyn naqty júıe jasaımyz. Sara Alpysqyzy, Siz osyndaı qaıyrymdylyq jasaı otyryp, bútindeı bir urpaq ókiline bolashaqqa degen senimdilik, oǵan qosa analyq súıispenshiligińizdi syılap otyrsyz. Sondyqtan da Bilim jáne ǵylym mınıstrligi, pedagogtar men barsha balalar atynan Sizge shyn júrekten alǵysymyzdy bildiremiz, – dedi mınıstr.
Kelisimshartqa qatysýshylar quramyna «Memlekettik bilim berý jınaqtaýshy júıesiniń» operatory «Qarjy ortalyǵy» AQ pen «Qazaqstan Halyq banki» AQ engen. «Qarjy ortalyǵy» AQ prezıdenti Ramazan Álimqulovtyń aıtýynsha, árbir balanyń atyna jeke shot ashylyp ta qoıylǵan. Ondaǵy qarjy 23 jasqa deıin jınaqtalady. Qarjy tek joǵary jáne kásiptik tehnıkalyq bilim alýǵa ǵana jumsalady.
– Joǵary oqý ornyna túsetinderge 3-3,5 mln. teńge jınalady, – dedi Ramazan Álimqulov. – Al kásiptik-tehnıkalyq bilim alǵysy keletinderge odan azdaý túsedi. Bul somalar balalardyń jınaqtalý kezindegi jasyna baılanysty. Mysaly, bireýler kelesi jyly oqý bitiredi. Basqalarǵa oqýǵa túsýge áli 10 jyl bar degendeı. Eger salymshylar, ıaǵnı balalar úıiniń túlekteri joǵary oqý ornyna grant boıynsha ózi túsetin bolsa, onda jınaqtalǵan qarjyny banktiń jáne memlekettiń syıaqysymen qosyp ala alady. Taǵy bir aıta ketetin jaıt, biz memlekettiń syılyqaqysyn ınflıasııa deńgeıinen tómen qoımaý týraly Úkimetke aqparat berip otyratyn bolamyz. Búgin kelisimshartqa qol qoıyldy. Balalardyń aty-jóni belgili, erteńnen bastap tólqujattaryn jınap, esepshotyn asha bastaımyz.
Memlekettik bilim berý jınaqtaý júıesi elimizde byltyrdan bastap júzege asýda. Taǵy bir aıta keterlik anyqtama, bul júıe tek jetim balalarǵa emes, kez kelgen elimizdiń azamaty atalmysh jınaqtaý júıesin paıdalanyp, «HalyqBanki», «TemirBank», «SesnaBank», «BTA» bankterine baryp, balalaryna, nemerelerine bilim berý jınaqtaý salymyn asha alady.
Saltanatty jıynda Almatydaǵy №2 balalar úıiniń dırektory Aqmaral Shataeva da úlken ásermen tebirene sóıledi.
– «Bóbek» qory qurylyp, jumys istegeli beri jetim jáne ata-ana qamqorlyǵynan aıyrylǵan balalarǵa únemi qaıyrymdylyq jasap, kómegin aıaǵan emes. Máselen, qor buǵan deıin kolledjde oqıtyn balalarǵa shákirtaqy taǵaıyndady. Qazir mine, ekijaqty memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul degenińiz – qanshama qamkóńil balalardyń bolashaqqa degen úmit otyn jaǵyp otyr. Iаǵnı bizdiń túlekterimiz qazirden bastap ózine unaıtyn mamandyǵyn tańdap, aldaǵy ýaqytta sol oqý ornyna baryp, armany oryndalatynyna senimdi. Bizdiń mektep qabyrǵasynda oqıtyn 82 balanyń barlyǵyna jeke esepshot ashylmaq. Bul qandaı keremet dúnıe! Sondyqtan Sara Alpysqyzyna úlken rahmet! – dedi ol.
О́zin №2 balalar úıiniń 7-shi synyp oqýshysy dep tanystyrǵan Marııa Shamraıdyń ezýi eki jaqta, kózi bul-bul jaınaıdy. Asyǵyp, aptyǵyp sóz bastady. «Eń aldymen memleketimizge, onan soń Sara Alpysqyzy apaıǵa bizderdi qamqorlyqtaryna alyp, osyndaı jaqsylyq kómekterin jasap jatqandary úshin alǵys aıtamyz. Mundaı qamqorlyq, qoldaý bizge bolashaqqa degen senimimizdi ulǵaıtady. Shynynda da, mende bir kúsh paıda boldy. Endi joǵary bilim alyp, ózim armandaǵan jýrnalıstıka fakýltetine oqýǵa túsip, ómirden óz ornymdy tabamyn dep oılaımyn».
Iá, perishte balalardyń júzinen qýanysh kórý qandaı ǵanıbet deseńizshi. Saltanatty jıynda Almatydaǵy birneshe balalar úıinen kelgen kishkene qonaqtar syılyq alyp, eki saǵattaı Qazaqstannyń birinshi hanymy Sara Nazarbaeva «analarynyń» áńgimesin, aqyl-keńesin tyńdap, birge án aıtyp kóńilderin kóterdi. Eń bastysy, olardyń árqaısysy ózderin jarqyn bolashaq kútip turǵanyn sezingeni haq. О́ıtkeni, búginde mundaı múmkindikke ata-anasy bar balalardyń qoldary jetýi ekitalaı. Qazaq aıtady emes pe, «Jetimge aqyl berýshi kóp, baqyr berýshi joq», «Jerdegi bir bala qýansa, kóktegi jetpis jeti perishte toı toılaıdy» dep, shynynda da búgin 7 myń balanyń qýanǵany ras...
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
Sýretti túsirgen Iýrıı BEKKER.
