Rýhanııat • 07 Jeltoqsan, 2022

«Hat qorjyn»

350 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
«Hat qorjyn»

...rızashylyǵyn bildiredi

Kitaphana – parasat ordasy

Tasqala aýdandyq kitaphanasynyń qory aıtarlyqtaı baı. Ishi aqyndar men jazýshylar shyǵarmalaryna toly. Basqa baǵyttardaǵy kitaptar da barshylyq. Bir atap kórseterlik jaıt – munda jyl boıy arnaýly datalardy qamtıtyn oqyrmandar konferensııasy ótkizilip turady.

Osy jyldyń qyrkúıek aıynda Muhtar Áýezovtiń 125 jyldyǵyna arnalǵan «Abaı joly – uly dalanyń danalyǵy» atty konferensııa tartymdylyǵymen erekshelendi. Konferensııanyń maqsaty oqyrmandardy ulylardyń ómirinen úlgi alýǵa shaqyrý, shyǵarmashylyq tanymdaryn tolyqtyrý boldy.

 Qazaqstan Respýblıkasynyń Tilder merekesine jáne Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyǵyna arnalǵan «Alash arysy» atty oqyrmandar konferensııasynyń da mán-mańyzy zor boldy. Ult ustazynyń mereıtoıy IýNESKO deńgeıinde atap ótilgeni belgili. Al osyndaǵy is-shara barysynda kitaphanashylar Aqańnyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna keńinen toqtaldy. Konferensııa qonaqtary «Sáýlet» mektep-lıseıiniń qazaq tili men ádebıeti pánderiniń muǵalimi Janat Bólekbaev jáne Y.Altynsarın atyndaǵy JOBB mektebiniń qazaq tili men ádebıeti pánderiniń muǵalimi Aıgúl Úmbetálıeva A.Baıtursynulynyń ustazdyq joly men til salasyndaǵy eńbekteri týraly baıandama jasady. Sońynan «Til – ult belgisi, halyq murasy» atty kitap kórmesi uıymdastyryldy. Bul is-shara da qatysýshylar kóńilinen shyqty.

Aýdandyq kitaphana qyzmetkerleri 1 qazan – Halyqaralyq qarttar kúnin jyl saıyn atap ótýdi dástúrge aınaldyrǵan. Aýdan ortalyǵynda turatyn múmkindigi shekteýli jandarmen jumys isteıtin kitaphanashy Gúljaınar Imanǵalıeva shaqyrylǵan qonaqtardy quttyqtaǵannan keıin is-shara án men kúıge jalǵasty. Mádenı demalys ortalyǵynyń qyzmetkerleri, «Aıjuldyz» bı toby, «Sáýlet» mektep-lıseı oqýshylary óz ónerlerin ortaǵa saldy.

Oqyrman qaýym Tasqala aýdandyq kitaphanasynyń san qyrly qyzmetine dán rıza. Halyq jazýshysy Á.Kekilbaev «Kitaphana – máńgilik parasattyń eń kıeli ǵımaraty» dep tegin aıtpasa kerek.

Bısenbaı О́TEGENOV,

oqyrman, zeınetker

Batys Qazaqstan oblysy

 

...áriptesin eske alady

О́zindik iz qaldyrǵan azamat

Bıyl Syr jýrnalıstıkasyna ózindik iz qaldyrǵan baspasóz qaıratkeri Qalqabaı Ábenovtiń týǵanyna 100 jyl toldy. Osyǵan oraı, oblys kóleminde merekelik is-sharalar, shyǵarmashylyq baıqaý ótkizildi. Buǵan demeýshilik jasaǵan ul-qyzdaryna, nemereleri men dos-jarandaryna jurtshylyq alǵysy sheksiz. Q.Ábenov 18 jylǵa jýyq burynǵy «Lenın joly», qazirgi «Syr boıy» gazetinde redaktor boldy.

Pedagog, jýrnalıst, isker basshy, jastar aqylshysy Qalqabaı Ábenovtiń jastyq shaǵy qıyndyqpen ótti. Asharshylyq, asyra silteý kezindegi qıyndyqtar bala Qalqabaıdy shyńdaı tústi. Syrdarııa aýdanyndaǵy burynǵy Qumshyǵanaq, qazirgi «Aıdarly» aýylynda erjetti. Asharshylyq zardabynan otbasy ózbek jerine amalsyzdan qonys aýdardy. Tashkenttegi jeti jyldyq ózbek mektebinde oqyp, osyndaǵy pedagogıkalyq ýchılısheniń tabaldyryǵynan attady, orta bilim aldy. Tashkent oblysynyń Qarasý aýdanyndaǵy №2 Naýaı mektebinde ustazdyq joly bastaldy.

18 jasar Qalqabaı Ábenov 1941 jyly soǵysqa attandy. Belarýs maıdanynda qar keship, muz jastandy. Sóıtip, elge jeńispen oraldy. Al Ábenovter otbasy týǵan jerine soǵys aıaqtalar sátte qaıta kóship keldi. Maıdenger aǵa serjant Sulýtóbedegi Ordjonıkıdze atyndaǵy mektepke ornalasty. Ustaz boldy. Mektep dırektory laýazymyna kóterildi. 1949 jyly oblystyq bilim basqarmasy isker basshyny ınspektorlyq qyzmetke shaqyrdy. Kóp uzamaı oblystyq partııa komıtetine qyzmetke aýysty. Nusqaýshylyq qyzmettiń qyr-syryna qanyqty. Sodan keıin Shıeli aýdandyq «Kommýnızm joly» gazetinde redaktorlyq qyzmet atqaryp, jýrnalıstıka kásibiniń shyńdalý mektebinen ótti.

Baspasóz salasynyń ardageri, qarymdy qalamger Qalqabaı Ábenov eńbegine oraı «Halyqtar dostyǵy» ordenimen, kóptegen medalmen marapattaldy. Talaı márte oblystyq, aýdandyq máslı­hattardyń depýtaty boldy. Atynda kóshe bar. Jaqynda qala­daǵy úlken dańǵyl boıyna Qalekeńniń sýreti qoıyldy. О́shpes iz qaldy degen osy bolar.

Qaıyrbek MYRZAHMETULY,

Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi

QYZYLORDA

 

...ustanymyn ortaǵa salady

Ádildik pen shyndyqty tý etemin

Shyn máninde men osy kimmin? Júrip kele jatqan jolym qandaı? Túzý me, qısyq pa? О́mirlik ustanymym she? Búgin ne istep, ne qoıdym? Úlgergenim qaısy, úlgermegenim she? Qoǵam ómirine aǵalyq tur­ǵydan qaraı aldym ba, joq pa? Jurttyń jetistigine qýanyp, keıbir kemshilikterin túzetýge óz úlesimdi qosa aldym ba, joq pa?

Men kúnde óz-ózimdi osyndaı san suraqtyń astyna alamyn. Birinshi kezekte: «Osy men eń bastysy ımandylyqtan attap ketken joqpyn ba?» degen suraqqa jaýap berýdi esten shyǵarmaımyn.

Imandylyq turǵysynan alyp qaraǵanda, aǵa býyn qoǵamnyń jaýapkershiligin árqashan tereń sezinýi kerek. Shalys basqandy jónge salyp, adasqandy óz úıirine qosa bilýi tıis. Biraq meniń jan-dúnıeme, sezim-talǵamyma jaqyn ómirlik ustanymym – ádildik pen shynshyldyq. Bul – meniń bala kezden boıyma sińgen qasıetter. Ákem Dáýletbaı jaryqtyq: «Balam, ádildikti serik ete bil, shyndyqqa jaqyn júr!» degendi qulaǵyma quıyp ósirdi.

Hadıs sharıfte: «Qolyńan kelse, kúnine bir jaqsylyq jasa, jaqsyǵa bastar ósıet sózińdi aıta júr!» degen emes pe! Sol aıt­paqshy, men aınalamdaǵy qoǵam ómirine esh ýaqytta beıjaı qaraı almaımyn. Jaqsylyq kórsem qýanyp, kemshilik kórsem sony túzetýge kishkentaı da bolsa óz úlesimdi qosa júrgendi qalaımyn. «Bar­lyq jetistigimiz – birlikte!» degendi barshamyz bolyp jadymyzda berik saqtap, qashanda týrashyldyq pen shynshyldyqtyń jaǵynda bolaıyq!

Serikbaı TURJAN,

Báıdibek aýdanynyń qurmetti azamaty

Túrkistan oblysy