Keńeste deldaldyq shemalardy tergeý jónindegi óńirlik komıssııalar jumysynyń nátıjelerine basa nazar aýdaryldy. Osyǵan deıin elektrondyq shot-faktýralardy taldaý qorytyndysy boıynsha Saýda komıteti taýyq jumyrtqalaryn deldaldar arqyly ótkizý faktilerin anyqtady. Atap aıtqanda, Qaraǵandy oblysynda «Agrofırma Kýrma» JShS birinshi sanattaǵy jumyrtqalardy Qaraǵandy, Jambyl, Ulytaý oblystarynyń kásiporyndaryna ótkizgen, al olar ónimdi 21%-dan 45%-ǵa deıingi saýda ústemesimen qaıta satqan. Saýda ústemesi 45% bolatyn jumyrtqany satyp alýshylar qatarynda Qaraǵandy nan kombınaty da bar. Barlyq materıal tıisti sharalar qabyldaý úshin óńirlerdiń ákimdikterine berildi.
Jeltoqsan aıynyń basynan beri Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi jumyrtqa óndirýshilerge básekelestikke qarsy kelisilgen is-qımyl belgileri boıynsha 14 habarlama jiberdi. Qazirgi tańda Pavlodar, Soltústik Qazaqstan, Batys Qazaqstan oblystarynyń, Astana qalasynyń qus fabrıkalary baǵany 7-10%-ǵa tómendetý týraly 7 habarlamany oryndady.
Monopolııalyq joǵary baǵalar men baǵa kelisimin belgileý belgileri boıynsha Qostanaı, Almaty, Jambyl, Túrkistan oblystarynda, Shymkent qalasynda qus fabrıkalaryna qatysty 7 tergeý bastaldy.
Keńeste Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi jasaǵan baǵalardy tejeý jónindegi jumystyń tıimdiligi bóliginde ákimdikter reıtınginiń aralyq qorytyndylary aıtyldy. Ákimdikterdiń jumysy birneshe kórsetkish boıynsha baǵalanady, onyń ishinde, azyq-túlik ınflıasııasy, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik baǵasynyń aptalyq jáne jalpy jyldyq ósýi, «aınalym shemasy» boıynsha nysanaly ındıkatorǵa qol jetkizý, jármeńkeler ótkizý, qant zaýyttaryn qarjylandyrý, saýda ústemesiniń asyp ketý faktilerin anyqtaý boıynsha jumys. Bul reıtıngte Aqmola jáne Ulytaý óńirleri sońǵy oryndarda tur.
Negizgi azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn turaqtandyrý jónindegi árbir keńeste otandyq qant zaýyttaryna aınalymdyq qarjylandyrýdy bólý prosesine jáne aldaǵy maýsymaralyq kezeńde kókónis baǵasyn turaqtandyrý boıynsha júrgizilip jatqan jumystarǵa erekshe nazar aýdarylady. О́zderińiz biletindeı, ÁMAT-qa baǵa ındeksiniń negizgi ósýi Reseı Federasııasyna qatysty sanksııalar engizý, 2022 jylǵy naýryzda Reseıden qant pen astyq eksportyna tyıym salý kezeńinde boldy. Qosymsha faktorlar rýbldiń joǵary baǵamy jáne maýsymaralyq kezeń boldy, bul kókónis baǵasynyń ósýine ákeldi. Qazirgi ýaqytta Atyraý, Jambyl, Pavlodar, BQO, Qaraǵandy, SQO, Aqmola oblystary jalpy somasy 7,664 mlrd teńgege qant zaýyttarymen qaryz sharttaryna qol qoıdy. Jetisý, ShQO, Qostanaı, Mańǵystaý, Qyzylorda oblystary, Almaty qol qoıý satysynda.
Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Jeńis О́serbaı kartopty mysalǵa keltire otyryp, turaqtandyrý qorlary jumysynyń jańa tásilderiniń birinshi kezeńin iske asyrý tetigin túsindirdi. Esepteýlerge sáıkes, eldiń kartopqa degen jalpy jyldyq qajettiligi 1,183 mln tonnany quraıdy. Bul tamyr daqylynyń baǵasy negizinen sáýir-maýsym aılarynda, eski daqyl aıaqtalyp, jańasy áli bolmaǵan kezde ósedi. Mysaly, osy kezeńde ishki naryqtyń qajettiligin jabý úshin shamamen 244 myń tonna kartop kerek. Ákimdikterdiń derekterine sáıkes, óńirlerde osy kezeńge shamamen 100 myń tonna kartop, onyń ishinde forvardtyq sharttar sheńberinde 68,3 myń tonnaǵa, «aınalym shemalary» boıynsha 32 myń tonnaǵa kelisimshart jasaldy. Qajettiliktiń qalǵan kólemi dástúrli jetkizý arnalary, ıaǵnı bıznespen kelisimshart jasaý (saýda jelileri, kóterme jetkizýshiler arqyly) esebinen qamtamasyz etiledi. 2023 jyldyń mamyr-maýsym aılarynda ishki naryqtyń qajettiligi Túrkistan oblysynyń erte shyqqan kartobyna kelisimshart jasaý jáne ońtústik elderden ımporttyq jetkizilimder jasaý esebinen qamtamasyz etiletin bolady.
Osyǵan uqsas shemalar maýsymaralyq kezeńde baǵasy eń kóp kóteriletin jemis-kókónis ónimderiniń barlyq áleýmettik túrlerine qatysty iske asyrylatyn bolady. Ár óńirdiń ımportqa jáne erte shyqqan kókóniske degen naqty qajettilikteri naqtylanady.
