Medısına • 16 Qańtar, 2023

El salamattylyǵynyń jaýapty kezeńi

160 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Densaýlyq saqtaý mınıstrligi keńeıtilgen alqa otyrysynda Premer-Mınıstrdiń orynbasary Altaı Kólginovtiń qatysýymen Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Vıacheslav Dýdnık Memleket basshysynyń ana men bala densaýlyǵyn saqtaý máseleleri jónindegi tapsyrmalaryn iske asyrý týraly baıandama jasady.

El salamattylyǵynyń jaýapty kezeńi

«2022 jyldyń ishinde 407 myń júkti áıel baqylaýda boldy, 412 myń bala dúnıege keldi. О́tken jyl­­dyń qorytyndysy boıynsha ana óli­miniń 3 esege tómendeýine qol jet­kizildi», dep atap ótti V.Dýd­nık.

Alaıda, qyzmetterdiń negiz­gi kórsetkishteriniń tómen­deýine qaramastan, kadr tapshy­lyǵy, materıaldyq-tehnıka­lyq jaraqtandyrý, ınfraqury­lym­nyń tozýy  basty problema kúıinde qalyp otyr, bul medısınalyq kómek kórsetý sapasyna tikeleı áser etedi. Áıelder men balalarǵa bilikti medısınalyq kómek kór­setý úshin elde 5 myńnan astam MSAK obektisi, 240 perzenthana, onyń ishinde 39 perınataldyq ortalyq, 23 balalar aýrýhanasy jáne 4 respýblıkalyq klınıka jumys isteıdi.

Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, perzenthana deńgeıinde akýsher-gınekologtermen jumys isteý 45%-dan 80%-ǵa deıin ózgeredi. Ol osy baǵyttaǵy kadr tapshylyǵyn atap ótip, búginde elimizde 275 akýsher-gınekolog, 323 anestezıolog-reanımatolog, 100 neonatolog jetispeıtinin jetkizdi. Balalar stasıonarlarynda 200 pedıatr, 340 anestezıolog-reanımatolog tapshylyǵy baıqalady. Soltústik Qazaqstan oblysynda neonatologtardyń, Atyraý oblysynda pedıatrlardyń, Túrkistan oblysynda balalar anestezıolog-reanımatologtarynyń tapshy­lyǵy erekshe nazar aýdarady.

Kadrlyq qajettilikterdi qam­tamasyz etý maqsatynda mınıs­trlik 2022 jyly «Akýsherlik jáne gınekologııa» mamandyǵy boıynsha rezıdentýranyń 108 bilim berý grantyna, «Pedıatrııa», «Neonatologııa», «Balalar hırýrgııasy», «Balalar onkogematologııasy» mamandyqtary boıynsha 292 grantqa memlekettik tapsyrys bóldi. О́ńirlerge 290 jas túlek, onyń ishinde 198 balalar dári­geri, 92 akýsher-gınekolog bólindi. Ol balalar ólimine áser etetin faktorlardyń qatarynda patro­nattyq baqylaýdyń tıim­diligin atady. «El boıynsha balalardy ámbe­bap patronajdyq paketpen qamtý 86%-dy quraı­dy, olardyń tek 17%-y prog­res­sıvti baqylaýǵa jatady, bul júrgiziletin patronajdar sapa­synyń tómendigin kórsetedi. Halyq­­aralyq talaptarǵa sáıkes prog­­ressıvti pakettegi balalar sany keminde 30%-dy quraýǵa tıis», dedi V.Dýdnık.

Balalar densaýlyǵyn saq­taý isindegi jetistikter týraly aıta kele, vıse-mınıstr neona­tologııadaǵy joǵary maman­dandyrylǵan kómekti damytýdyń joǵary deńgeıin atap ótti. Osy­laısha, dene salmaǵy óte tómen balalardyń ómir súrý deńgeıi 4 ese ósti; náreste ólimi 1,7 ese, balalar ólimi 1,6 ese tómendedi, neonataldyq hırýrgııanyń jáne osy tehnologııalardyń óńirlerge transfertiniń damýymen týa bitken aqaýlary bar jańa týǵan nárestelerdiń ómir súrý deńgeıi 86%-dy qurady.

Infraqurylymnyń tozýyn jáne perzenthanalar men bala­lar stasıonarlarynyń tehnı­kalyq jabdyqtalýynyń jetkilik­sizdigin eskere otyryp, 2023 jyly Memleket basshysynyń tapsyrmasymen halyqaralyq standarttar boıynsha 11 perınataldyq orta­lyq salý máselesi pysyqtalýda.

Jol-kólik oqıǵalarynan bolatyn  ólim-jitim kórsetkishiniń 19%-ǵa ósýi úlken alańdaýshylyq týdy­ryp otyr. Ol Jetisý, Almaty, Jambyl, Qyzylorda jáne Aqtóbe oblystarynda asa joǵary. V.Dýdnıktiń aıtýynsha, bul kórsetkishke áser etetin faktorlardyń biri – travmatolog­tarmen qamtamasyz etý, 6 oblysta mundaı beıindegi mamandar is júzinde joq, sondyqtan osy baǵytta medısınalyq kómek kórsetý tıisinshe zardap shegedi.

Vıse-mınıstr sondaı-aq res­pýblıka boıynsha ólim-jitim 2021 jylǵy 18%-dan ótken jyly 15%-ǵa deıin tómendegen ınsýlt jáne jiti ınfarktpen aýyratyn pasıentterge ýaqtyly medısınalyq kómek kórsetý máselesine nazar aýdardy. «Mundaı pasıentterdiń joǵary ólim-jitiminiń sebebi qosalqy aýrýlaryna jáne kesh emdelýge baılanysty bolyp qalady, sondaı-aq trombolıtıkalyq terapııa da jetkiliksiz qoldanylady. El boıynsha dıspanserlik esepke alynǵan adamdardyń sany nebári 69%-dy qurady, 2021 jyly – 84%. Bul rette ınsýlt alǵan barlyq naýqastyń 100%-y dıspanserlik esepke alýǵa jatady», dedi mınıstrdiń orynbasary.

V.Dýdnık 2023 jylǵa jos­par­lanǵan jumystyń birneshe negizgi baǵyttaryn atap ótti. Sonyń ishinde MSAK, jedel jár­dem jumysyn jetildirý, QAJ mekemeleriniń sottalǵan tulǵa­laryna medısınalyq kómek kór­setý, birqatar jol kartalaryn iske asyrý, jańa standarttar ázir­leý jáne klınıkalyq hattamalardy engizý, SО́S daǵdylaryn qalyptastyrý jáne basqa jobalar bar.