«Árkimge týǵan jeri – Mysyr shári», deıdi halqymyz. Qalam ıesi kitabyn «Taısoıǵan» dep beker atamaǵan. Bir ańyzda halqymyzǵa jeruıyq bolar meken izdegen Asan qaıǵy babamyz osy óńirge aq arýanasyn shógerip: «O, Taısoıǵanym, qaqpaqty qara qazan ekensiń ǵoı, seniń yrysyń men dáýletiń taýsylmas, sende ómir súrgen adamdar baqyt pen baılyqtyń aıdynynda júzer», dep aıtqan eken.
Taısoıǵan – ejelden jaqsylar men jaısańdarǵa qutty qonys bolǵan ólke. Bul jerde aýzy dýaly bı, ári oraq aýyzdy aqyn Eset, tókpe aqyndar Nurym Shyrshyǵululy men Murat Móńkeuly jáne alash qaıratkeri, tiltanýshy Halel Dosmuhamedov ómirge kelipti. Osy qatarǵa «Isataı - Mahambet» dastanynyń avtory, ataqty aqyn Yǵylman Shórekovti de qosamyz. Sondaı-aq osy tulǵalardyń izin basa shyqqan zań ǵylymynyń zańǵary, akademık Salyq Zımanov, jazýshy Ǵabdol Slanov, akademık Zeınolla Qabdolov sekildi ardaqtylarymyzdyń da kindik qany tamǵan. Osy qabyrǵaly sýretkerler shyǵarmalarynyń áseri sóz ónerin pir tutqan jas órenge mol tıdi. Ol jaıynda avtor: «Men osy týma talanttardyń shyǵarmalaryn jas kúnimnen oqyp, alǵa talpyndym. Altynshy, jetinshi synyptan oılarymdy qaǵazǵa túsire bastadym. Biraq sony ýnıversıtettiń alǵashqy kýrsynda jyrtyp tastaǵanyma ókinemin. Alaıda eseıe kele ómirdi tanyp, qolyma qalamymdy qaıta aldym», deıdi.
Aıgúl Ámirjanqyzy – Atyraý oblysy Qyzylqoǵa aýdanynyń ortalyǵy Mııalydaǵy qazirgi Berqaıyr Amanshın atyndaǵy orta mektepti oıdaǵydaı támamdap, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetine oqýǵa túsedi. Aıtýly jazýshy Berqaıyr Amanshınniń ádebı murasynan kandıdattyq dıssertasııa qorǵaıdy. Sonymen qatar «Aýǵan soǵysyndaǵy atyraýlyq jaýyngerlerdiń shejiresi» atty 546 betten turatyn antologııalyq jınaǵyn qurastyryp shyǵarǵan.
Qalamgerdiń jańa jınaǵyna engen óleńderinen shynaıylyq pen syrshyldyqtyń lebi esedi. Ásirese onyń tarıhqa boılap jazǵan «Seker sulý» poemasyn erekshe aıtýǵa bolady. Bul poemada el aýzynda ańyzǵa aınalǵan Seker Jarylqapqyzynyń ómiri men erlik joly sheber baıandalǵan. Seker sulý 1711 jylǵy qalmaqtarmen soǵysta qaza bolǵan eken. Sondaı-aq avtordyń atalǵan kitapqa kirgen áńgimeleri jınaqy jazylǵan. Mysaly, «Aq jeleń», «Ashýtas», «Balqadısha», «Quda men qudaǵı» atty áńgimelerindegi keıipkerleriniń bolmysy men shym-shytyryq oqıǵalardy kórkem óre bilgen. Bas-aıaǵy bútin shaǵyn áńgimeleriniń tili jeńil, oqyrmandy jetelep otyrady.
Azamat QUSAIYN
