Ádebıet • 21 Aqpan, 2023

Aıagúl

600 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Adamzat jaralǵaly asý-asý belderdiń ańqasy keýip, adyr­larǵa at izi túsipti. Mu­­hıt tú­bine jutylǵan ke­me­lerdi múk ba­syp, aralǵa jasyn qulapty. Ýaqyt toq­tap turypty, adamdar kó­shipti. Sol lek ishinde Qu­daıdyń buıryǵymen qaǵilez sary qyz dúnıege kelipti. Qazaq bolyp jaralypty. Eń qyzyǵy, eń náýbettisi Jaratýshy pár­meni­men talant atty alyp qýatt­y ar­qalap týypty.

Aıagúl

«Jańbyrly kóktem»... Bizder, stýdent balalar, qarlyǵash ti­lindeı juqaltań kitapty súıýshi edik. Onda ne bar demeńiz, ne joq deńiz. Onda adamnyń áli semip úlgermegen tuma qııaly, qaıyrymy, meıirbandyǵy, kórin­besti kózden oqyr qyraǵy uıań­dyǵy bar-tyn. Janymyzǵa páktik otyn quıyp, aınalany kórkem de muńly nazǵa oraıtyn.

«Tompaq» áńgimesindegi ort­a­­dan oǵash qalyp, derbes qııa­ly­men ǵumyr kesher tompaq qyz beınesinen jazýshynyń ózi kóri­nedi. Qudaıdyń jomarttyqpen bergen talanty bar jan kóp ishi­nen qalaısha manardaı jarqy­ramasyn, úıir arasynan qasqa taıdaı qalaı ǵana daralanbasyn.

« – Kóktem uıqymdy urlap, aı-juldyz syr aıtyp, sybyrlaıdy, – dep bárimizge úrke qarady. Janary «Sender báribir meni túsinbeısińder ǵoı?» dep turady. – Kóktemdi kóp kúttim. Júregim tońyp júr.

– Júrek tońa ma? Tompaqtyń ǵana júregi tońatyn shyǵar? – dep qyz-jigitter qyran-topan kúlkige batty.

– Bilem ǵoı, meniń jaýraǵan júre­gimdi eshkim jylyta almaıdy...»

Aıagúldiń jan kúıi ulttyń aıaýly, jumsaq, qońyr ádebine toly. Sondyqtan ba eken ár keıip­kerinde móldirliktiń, jana­shyrlyqtyń ushqyny aq almastaı jarqyraıdy. Shynaıylyqqa malynǵan keıipker­lerdiń bur­tı­ǵan túri, nazdy ókpesi, sábı kúl­kisi qııal kózine aıqyn kórinip, qulaqqa dybystary estiledi. Uzaq ýaqyt oıdan óshpeı turady.

«Qabir gúli» áńgimesinen jazý­shynyń bala kúninen-aq oǵash oılap, qubylystardy shuńǵyma sezine bilgenin baıqaısyz. Son­shalyq aqedil, adal janyna bas ıip, oqyǵan saıyn jańbyrmen jýǵan jemisteı tazara túsesiz.

«Áli esimde, sol kúni júgeri alqabynyń ishinde otyryp uzaq jylaǵanym. «Bizdiń ómirimiz júgerige uqsaıdy eken ǵoı» deı­min de jylaı beremin. Bir ýaqytta óz oıymnan ózim qorqyp, betaldy júgire berdim. Súrinip ketip, et­petimnen quladym. Jerge bir kún jelimdep tastaǵandaı jata berdim...» Nemese «Zırattyń qaq­pasyna jazylǵan «Biz de siz­­derdeı bolǵanbyz, sizder de biz­deı bolasyzdar» degen sózdi qansha oqysaq ta, maǵynasyn túsin­beppiz. Qara balaǵa jek kóre qaradym. Bizdiń bir sát demimizdi tartyp, únsiz qalǵanymyzǵa ózin kináli sezindi me, álde bireý urady dep qaýiptendi me, ol búgejektep jerge otyryp jylap jiberdi».

Adam bolmysyn munsha názik túısiný, seziný úshin qanshalyq zerde, jad, sezimtaldyq kerek deseńizshi. Biz óz mańymyzdaǵy jandardy se­zine bilemiz be? Ár jaratylystan jaqsylyq izdep, jamany úshin ókinip, kúıine alamyz ba? Qý tirliktiń qumyna kómilip, ar-uıatyn umytyp azap shekken pendelerdi júregimizben aıaı alamyz ba? О́zin baqylaýdan qalǵan, kemshiligi shashynan kóp bolsa da keýde soqqan baýyrymyz úshin «ol bilmeıdi ǵoı...» dep músirkeı bilemiz be?!

Aqparat úıindileri tolassyz quıylǵan kezeńde aqylymyz aljasyp, kıeli shaqtaǵy sáýlemiz sóngeni sonshalyq, kisi úshin qýana bilýden qalyp baramyz-aý. Tanyp-bilmese de «aınala­ıyn» dep sóıleıtin úlkender, «qulynym» dep shaqyrar kókeler sıregeli qashan.

Mine, tirshiliktiń tas tutqa­synan ońasha qalyp otyrmyn. Aıagúldi oqımyn. Jany buljy­maǵan janashyr qazaq aýylyn saǵynamyn. Týǵan ólkemniń túbir­li shyńdaryna qııalymmen kóz júgirtemin. Keýdesine qaıyrym kólin quıyp ósken Aıagúldi oılaımyn. «Jańbyrly kóktemnen» shyǵyp, asqaq talantyn álpeshtep Máskeýde oqyǵan oıly «sábıdi» eske alamyn. Sen nege ózińdi tym alystan izdediń eken? О́ziń baqyt mekeninde júrseń de, sol mekendi basqa qıyrdan sharq ura izdegeniń qalaı? Biraq izdemeseń «júrekke oralar» ma ediń? Joq, orala almas ediń. О́ıtkeni parasat zańynda júrgen ǵana jetedi emes pe, izdegen ǵana tabady emes pe.

Armanshyl júregińe oralǵan shaqta sen asaý talantyńnyń quıynyna ilesip aspanǵa ush­tyń. Sen júrgen kósheler, baǵdar­shamdar, jolbelgiler, qaraǵaılar, qaıyrshylar, bári de saǵan kýálik etedi. Sen asqaq talantsyń, aryndy darynsyń. Múmkin ajal da aldyńa qoly sııaǵa malynyp, keýdesi qaıyrymdylyqqa tolyp, denesin árip qaptap, asqaq basyp kelgen bolar...

Sońǵy jańalyqtar

Denıs Nıkısha kelesi kezeńge óte almady

Olımpıada • Búgin, 16:16