Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy №621

2014 jylǵy 6 maýsym, Astana, Úkimet Úıi Qazaqstan Respýblıkasy Baılanys jáne aqparat agenttiginiń 2014 – 2018 jyldarǵa arnalǵan strategııalyq jospary týraly 2008 jylǵy 4 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Bıýdjet kodeksiniń 62-babyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi: 1. Qosa berilip otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasy Baılanys jáne aqparat agenttiginiń 2014 – 2018 jyldarǵa arnalǵan strategııalyq jospary bekitilsin. 2. Osy qaýly qol qoıylǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi jáne resmı jarııalanýǵa tıis. Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri K. MÁSIMOV. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2014 jylǵy 6 maýsymdaǵy №621 qaýlysymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasy Baılanys jáne aqparat agenttiginiń 2014 – 2018 jyldarǵa arnalǵan strategııalyq jospary 1. Mıssııasy men paıymy Mıssııasy – Qazaqstan Respýblıkasy baılanysynyń biryńǵaı aqparattyq keńistigi men ınfraqurylymyn qalyptastyrý, damytý jáne ornyqty jumys isteýi men qaýipsizdigin qamtamasyz etý. Paıymy – zamanaýı standarttarǵa saı keletin jáne álemdik aqparattyq keńistikke tolyqqandy ıntegrasııalaýdy qamtamasyz etetin damyǵan, qoljetimdi ınfokommýnıkasııalyq ınfraqurylym men zamanaýı jalpyulttyq aqparattyq orta. 2. Aǵymdaǵy jaǵdaıdy taldaý jáne damý úrdisteri 1. 1-strategııalyq baǵyt. Aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar qyzmetterin usynýǵa baǵdarlanǵan zamanaýı tehnologııalarǵa negizdeletin aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar qyzmetterin, aqparattyq tehnologııalar óndirisin jáne ınfraqurylymyn damytý 1. Negizgi damý parametrleri Aqparattyq qoǵamǵa ótý úshin jaǵdaı jasaý maqsatynda aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar (budan ári – AKT) salasyn damytý Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2013 jylǵy 8 qańtardaǵy № 464 Jarlyǵymen bekitilgen «Aqparatty Qazaqstan – 2020» memlekettik baǵdarlamasynyń basym baǵyttarynyń biri bolyp tabylady, bul onyń zamanaýı Qazaqstannyń ekonomıkasy úshin mańyzyn kórsetedi. AKT salasy telekommýnıkasııa jáne teleradıo habarlaryn taratý qyzmetteri, sondaı-aq aqparattyq tehnologııalar salasyndaǵy kórsetiletin qyzmetter men óndiris salalaryn qamtıdy. Atalǵan salany damytý sońǵy onjyldyqta búkil álemde baıqalatyn baılanys tehnologııalarynyń kirýimen, aqparattyq tehnologııalardyń taralýymen ózara baılanysty. Atalǵan salany damytý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Baılanys jáne aqparat agenttiginiń (budan ári – Agenttik) aldynda eldiń uzaq merzimdi básekege qabilettiligin qamtamasyz etý úshin AKT-ny tutyný men qoldanýdy jáne onyń jergilikti qamtylýyn aıtarlyqtaı ulǵaıtý mindeti tur. Joǵary jyldamdyqty optıkalyq jáne symsyz tehnologııalarǵa negizdelgen ınfraqurylymdy damytý, halyqqa jáne uıymdarǵa AKT qyzmetin usyný, teleradıo habarlaryn taratýdyń sıfrlyq tehnologııalaryn engizý jáne damytý, sondaı-aq jergilikti telefon baılanysyn sıfrlandyrý deńgeıin arttyrý telekommýnıkasııa salasynyń úrdisteri bolyp tabylady. Internet jelisine qoljetimdilikti qamtamasyz etý boıynsha baılanys jelilerin damytý ozyńqy qarqynmen iske asyrylýda. Qazaqstan Respýblıkasy Statıstıka agenttiginiń jedel derekterine sáıkes 2013 jyly Qazaqstan turǵyndarynyń 71,1 %-y Internet jelisin paıdalanýshylar bolyp tabylady. Telekommýnıkasııa salasyn damytýdyń negizgi mindeti Qazaqstan Respýblıkasynyń turǵyndaryn CDMA/EVDO, FTTH, 3G jáne 4G sııaqty zamanaýı tehnologııalardy paıdalana otyryp, Internet jelisine keńjolaqty qoljetimdilik (budan ári – KJQ) qyzmetterimen qamtamasyz etý bolyp tabylady. Telekommýnıkasııa salasyn damytý boıynsha júrgiziletin is-sharalar kestede keltirilgen kórsetkishterge qol jetkizýge múmkindik berdi: № Kórsetkishterdiń ataýy О́lshem birligi 2010 jyl 2011 jyl 2012 jyl 2013 jyl 1 Tirkelgen telefon jelileriniń tyǵyzdyǵy* 100 turǵynǵa 24,8 25,8 26 26,1 2 Uıaly baılanys abonentteriniń tyǵyzdyǵy* 100 turǵynǵa 124 127 180,1 177,0 3 Internet paıdalanýshylardyń tyǵyzdyǵy* 100 turǵynǵa 31,6 50,6 61,9 71,1 4 Jergilikti telekommýnıkasııa jelilerin sıfrlandyrý deńgeıi % 92 95,5 97,3 98,2 Eskertpe: * QR Statıstıka agenttiginiń 2013 jyl boıynsha jedel derekterine sáıkes «OTAU TV» spýtnıktik habar taratý jelisi 2011 jylǵy 18 qańtarda paıdalanýǵa berildi jáne respýblıka aýmaǵyn 100 % qamtýdy qamtamasyz etedi. 2012 jyldan bastap sıfrlyq efırlik tele habarlaryn taratý Astana, Almaty qalalarynda, oblys ortalyqtary men olarǵa irgeles jatqan eldi mekenderde jáne Mańǵystaý oblysynda paıdalanýǵa berildi. Aıtalyq, 2013 jyldyń sońyna qaraı halyqty sıfrlyq efırlik tele habarlaryn taratýmen qamtý 51 %-dy qurady. Sıfrlyq efırlik teleradıo habarlaryn taratýda oblys ortalyqtary men Astana, Almaty qalalarynyń deńgeıinde 30 telearnaǵa deıin, aýdan ortalyqtary men aýyldyq okrýgterde 15 telearnaǵa deıin translıasııalaý kózdelgen. 2016 jyldyń sońyna qaraı efırlik sıfrlyq habar taratý jelisi halyqtyń 95 %-yna qoljetimdilikti qamtamasyz ete otyryp, barlyq shekara mańyndaǵy jáne ishki aýmaqtardy qamtıtyn bolady. Pochta baılanysy salasynda kórsetiletin qyzmetter naryǵyndaǵy negizgi ónim berýshi ulttyq operator bolyp tabylatyn «Qazpochta» aksıonerlik qoǵamy bolyp qalýda. Qyzmet kórsetýdi elimizdiń barlyq aýmaǵyn qamtıtyn 3295-ten astam pochta baılanysynyń bólimsheleri/pýnktteri júzege asyrady. Pochta baılanysy bólimsheleriniń tarmaqtalǵan jelisiniń arqasynda jeke jáne zańdy tulǵalarǵa pochta qyzmetterin, elektrondyq saýdany, kóliktik-logıstıkalyq qyzmetterdi ilgeriletýdiń biregeı múmkindigi jasalýda. Aqparattyq júıelerdiń apparattyq-baǵdarlamalyq quraldarynyń jumys isteý tıimdiligin arttyrý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdaryna hostıng qyzmetin usyný úshin derekterdi óńdeý ortalyǵynyń ınfraqurylymy qurylýda. 2013 jyly 7 derekterdi óńdeý ortalyǵy Taldyqorǵan, Shymkent, Kókshetaý, О́skemen, Aqtóbe, Aqtaý, Atyraý qalalarynda paıdalanýǵa berildi. 2014 jyly Qaraǵandy, Qostanaı, Qyzylorda, Oral, Petropavl, Taraz qalalary boıynsha 6 derekterdi óńdeý ortalyǵyn paıdalanýǵa berý josparlanǵan. Aqparattandyrý jáne álemdik qoǵamdastyqtyń tutastyqqa qozǵalysy jaǵdaıynda eńbek naryǵynda suranysqa ıe biliktiligi joǵary, kásibı mamandardy daıarlaý qajettiligi bar. Zamanaýı qoǵam shet eldermen yntymaqtastyq aıalarynyń keńeıýi jaǵdaılarynda mamandardyń kásiptik daıarlyq deńgeıine joǵary talaptar qoıady, sondaı-aq jańa kommýnıkasııa quraldarynyń paıda bolýyna baılanysty basqa elderdegi áriptestermen ózara is-qımyl jasaý múmkindigi erekshe ózektilikke ıe bola túsýde. Bekitilgen «Aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar» salalyq biliktilik sheńberi eńbek naryǵyn jáne aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar salasynda bilim berý júıesin damytýdyń jalpy strategııasyn qalyptastyrýǵa, tarıftik júıeler qurýǵa, eńbekaqy tóleý júıesiniń ashyqtyǵy men basqarýshylyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Infokommýnıkasııa salasynda bilim berýdi damytý maqsatynda «Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıteti» aksıonerlik qoǵamy AQSh-tyń Carnegie Mellon ýnıversıtetimen tyǵyz yntymaqtastyq jasaıdy. Budan basqa, «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamalyq qamtamasyz etý», «Aqparattyq júıeler», «Jobalardy basqarý», «Matematıkalyq kompıýterlik úlgileý» mamandyqtary boıynsha magıstratýrada oqytý júrgizilýde; «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamalyq qamtamasyz etý» jáne «Aqparattyq júıeler» mamandyqtary boıynsha PhD doktorantýralary ashyldy. Malaızııa, Sıngapýr, Koreıa jáne Reseı joǵary oqý oryndarynyń arasynan Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıteti úshin qosymsha sheteldik áriptesterdiń iriktelýi júrgizilýde. 2011 jyly eki R&D zerthanasy ashyldy. Bireýi – Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıtetiniń bazasynda (open source) jáne ekinshisi – Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetiniń bazasynda (aqparattyq tehnologııalar). Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıtetinde «Radıoelektronıkalar jáne telekommýnıkasııalar zerthanasy», «Microsoft zerthanasy», «CISCO zerthanasy», «3D grafıkteri men anımasııalarynyń mýltımedıalyq zerthanasy», «Ǵylymı zertteý zerthanasy», «Apple Training Centre zerthanasy» qosymsha jumys isteýde, robot tehnıkasy zerthanasyna erekshe kóńil bólinýde. Dál osy robot tehnıkasy óndiriste, aýyl sharýashylyǵynda, kúndelikti ómirde, turmystyq qyzmetterde, medısınada, salaýatty ómirdi uıymdastyrý men basqa aspektilerde óndiristik qýattylyqtardy avtomattandyrýdyń sońǵy úderisterin qamtıdy. Sondaı-aq, «Zerde» UAH» AQ «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ-pen birlese otyryp, Zertteý zerthanasy ortalyǵynyń bazasynda ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystar júrgizýde. 2013 jyly «Bulyńǵyr tehnologııalar», «Mobıldi tehnologııalar», «Elektrondyq úkimet» arhıtektýrasynyń zerthanasy», «Úlken derekter zerthanasy» zerthanalary ashyldy. Qazaqstannyń aqparattyq tehnologııalar naryǵynyń (budan ári – IT) qurylymynda IT-jabdyǵyn ótkizý sektory jalpy kólemde ústem bolyp tabylady, bul qazaqstandyq qoǵamdy aqparattandyrý prosesin súıemeldeıtin kompıýterlerge, jelilik jáne perıferııalyq kompıýterlik jabdyqtarǵa joǵary suranystyń kórinisi bolyp tabylady. 2012 jyly «Zerde» UAH» AQ pen «Qazaqtelekom» AQ, «Kar-Tel» JShS jáne «Ksell» AQ iri qazaqstandyq kommýnıkasııalyq kompanııalardyń qoldaýymen Infokommýnıkasııalyq tehnologııalardy damytýdyń korporatıvtik qory (budan ári – Qor) quryldy. Qordyń negizgi maqsaty ınnovasııalyq kásipkerlikti qalyptastyrýǵa jáne otandyq AKT salasynyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa negizdeledi. Qor óz qyzmetin 2 baǵytta júrgizedi: bastapqy kezeńinde startap-jobalarǵa ınvestısııalar salý arqyly AKT salasyndaǵy startap-jobalardy meılinshe údetý, sarapshylyq qoldaý kórsetý jáne qajetti ınfraqurylymmen qamtamasyz etý, sondaı-aq Astana ekonomıkalyq forýmynyń sheńberinde jyl saıynǵy «ASTEX» salalyq kórme konferensııasyn ótkizý. Qazaqstan Respýblıkasynda AKT-ni tabysty damytý úshin mańyzdy aspekt memlekettiń salany damytýdyń joǵaryda kórsetilgen ınstıtýttaryn qurýy bolyp tabylady. Barlyq ortalyq memlekettik organdarda jáne olardyń vedomstvolyq komıtetterinde, sondaı-aq oblystar ákimderiniń 16 apparatynda Memlekettik organdardyń ıntranet-portaly aqparattyq júıesi ázirlendi. 40 000 astam memlekettik qyzmetshi tirkeldi. Memlekettik organdardyń ıntranet-portaly zamanaýı tehnologııalardy qoldana, paıdalanýshylardy tolyq, jedel jáne paıdalaný úshin qolaıly aqparatpen qamtamasyz ete otyryp, sondaı-aq memlekettik organdar qyzmetkerleriniń jumysyn tıimdi uıymdastyrý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdary men memlekettik qyzmetshileriniń aqparattyq ózara is-qımyl jasaýynyń tıimdi tetigi retinde quryldy. Elektrondyq qujat aınalymynyń biryńǵaı júıesinde qaıtalaýdy joıa otyryp, elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qoldaný arqyly normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalaryn (Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlylary, Premer-Mınıstriniń ókimderi, zań jobalary) kelisýdi (qol qoıýdy) eskere otyryp, Memlekettik organdar ıntranet-portalynyń «Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi kelisý» modýli pysyqtaldy. Qazaqstan Respýblıkasynyń jeke jáne zańdy tulǵalaryna elektrondyq sıfrlyq qoltańba quraldaryn usyný maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kýálandyrýshy ortalyǵy quryldy. 2013 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kýálandyrýshy ortalyǵynyń 2 134 322 tirkeý kýáligi berildi. Elektrondyq sıfrlyq qoltańba tehnologııalaryn paıdalana otyryp, memlekettik organdardyń arasynda zańdyq mańyzy bar elektrondyq qujat aınalymyn jasaý maqsatynda Memlekettik organdardyń kýálandyrýshy ortalyǵy quryldy. 2013 jyly Memlekettik organdar kýálandyrýshy ortalyǵynyń 31 573 tirkeý kýáligi berildi. Memlekettik organdar kýálandyrýshy ortalyǵynyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasy elektrondyq qujat aınalymynyń biryńǵaı júıesinde, Memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda jáne memlekettik organdar elektrondyq qujat aınalymynyń vedomstvolyq júıelerinde paıdalanylady. Memlekettik organdarda aqparattyq tehnologııalardy qoldanýdyń tıimdiligin arttyrý tetikteriniń biri «bulyńǵyr esepteýlerdi», AKT-aýtsorsıngin paıdalanýǵa kóshýge jáne tapsyrystardy shoǵyrlandyrýǵa negizdelgen aqparattandyrýdyń jańa modelin engizý bolyp tabylady. Qazirgi ýaqytta álemdik praktıka derekterdi óńdeý ortalyqtarynyń bazasynda serverlerdi vırtýaldandyrý jáne «Bulyńǵyr esepteýler» modelderin keńinen qoldanady. Búgingi kúni Qazaqstanda memlekettik sektorda serverlerdi vırtýaldandyrý jáne «bulyńǵyr esepteýler» tehnologııalaryn engizý bastaldy. 2010 jyly memlekettik organdardyń serverlik ortalyǵy paıdalanýǵa berildi, onyń bazasynda 2011 jyldan bastap hostıng qyzmetteri (serverlik jabdyqtar úshin turaq oryndardy jalǵa berý) usynylady, esepteý resýrstaryn ortalyqtandyryp usyný úshin vırtýaldandyrý tehnologııasyn qoldana otyryp, shoǵyrlandyrylǵan esepteý alańy iske qosyldy. 2013 jyly memlekettik organdardyń serverlik ortalyǵyndaǵy 145 turaq orynnyń 117-si bos emes. Memlekettik organdardyń serverlik ortalyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi, Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń Salyq komıteti, Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń Qazynashylyq komıteti, Qazaqstan Respýblıkasy Baılanys jáne aqparat agenttigi, Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrligi, Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi sııaqty iri memlekettik organdar men basqa da memlekettik organdardyń serverlik jabdyqtary saqtalýda. Sondaı-aq «bulyńǵyr» esepteýlerdiń bazasynda «Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik organdarynyń biryńǵaı pochtalyq júıesi» jobasy iske asyrylýda. Memlekettik organdardyń biryńǵaı pochtalyq júıesi memlekettik organdar arasynda jedel aqparat almasýdyń qorǵalýyn, uıym ishinde paıdalanýshylarǵa hat-habarlardyń kepildi jetkizilýin, sondaı-aq qaýipsizdik saıasatyna qaıshylyqtar bolmaǵan jaǵdaıda, syrtqy jelilerge habarlamalardyń kepildi jiberilýin qamtamasyz etedi. 2013 jyly Memlekettik organdardyń biryńǵaı pochtalyq júıesine 44300 memlekettik qyzmetshi qosyldy (40 memlekettik organ), 2014 – 2015 jyldary barlyq memlekettik organdardy qosý josparlanýda. Sheshimderdi qabyldaý jedeldiligin arttyrý úshin Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń «Mobıldik keńsesi» jobasy iske asyryldy. Úkimettiń «Mobıldik keńsesi» aqparattyq júıesiniń maqsaty Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Ákimshiligi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Keńsesi, memlekettik organdar men memlekettik holdıngter basshylarynyń birlesken jumysynyń tıimdiligin arttyrý, sondaı-aq biryńǵaı mobıldik aqparattyq ortany qurý bolyp tabylady. Búgingi kúni Úkimettiń «Mobıldik keńsesi» aqparattyq júıesine basshylyq quramnyń, sondaı-aq keńesshiler men kómekshilerdiń shamamen 300 paıdalanýshysy qosylǵan. 2. Negizgi problemalardy taldaý Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵy úlken jáne halqynyń tyǵyzdyǵy tómen, bul rette halyqtyń jartysyna jýyǵy aýyldyq eldi mekenderde turady. Baılanys operatorlary úshin halyq az turaqtanǵan óńirlerge kábil júrgizý qymbatqa túsedi jáne kiris ákelmeıdi, budan basqa kóptegen óńirlerde telefon jelisi Internet jelisine qoljetimdilikti qamtamasyz etý úshin beıimdelmegen. Budan basqa, naryqta AKT-mamandarynyń jetispeýshiligi baıqalýda. Kadrlarǵa qajettilik usynystan 6,1 %-ǵa joǵary. Naryqtyń boljamdy ósýin jáne JOO men arnaıy orta oqý oryndarynyń jas mamandardy daıarlaýdyń qazirgi qarqynyn eskere otyryp, bul jetispeýshilikti kadrlarǵa qajettilik usynystan 16,8 %-ǵa joǵary bolatyn 2017 jyly da joıý múmkin bolmaıdy. Osylaısha, aqparattyq jáne kommýnıkasııalyq tehnologııalar salasyndaǵy negizgi problemalar: úı sharýashylyqtarynyń Internet jelisine KJQ qyzmetterimen tolyq qamtylmaýy; jumys berýshiler men bilim berý mekemeleri arasynda ózara baılanystyń bolmaýynan AT salasynda kadrlar daıarlaý qajettiligi týraly derekterdiń bolmaýy bolyp tabylady. 3. Negizgi syrtqy jáne ishki faktorlardy baǵalaý Ishki faktorlar: 1) Internet jelisine KJQ qyzmetterin qosa alǵanda, telekommýnıkasııa salasyn damytý radıojıilik spektriniń shekteýli resýrstaryn, nómirleý resýrsyn paıdalanýmen tikeleı baılanysty. Aıtalyq, uıaly baılanys (3G, 4G) qyzmetterin usyný úshin operatorlar zańnamada belgilengen tártippen nómirleý resýrsyn jáne radıojıilik spektrin paıdalanýǵa ruqsatty, al tirkelgen telefon baılanysynyń qyzmetterin usyný úshin nómirleý resýrsyn alýy qajet. Tehnologııalyq jaǵynan atalǵan resýrstardy paıdalanbaı, uıaly jáne tirkelgen baılanys jelileriniń jumys isteýi múmkin emes; 2) Qazaqstan Respýblıkasynda sıfrlyq efırlik teleradıo habarlaryn taratýdy damytý ýaqtyly qarjylandyrýǵa tikeleı baılanysty. Qarjylandyrý merzimderi uzartylǵan jaǵdaıda, jobanyń aıaqtalý merzimi de neǵurlym kesh merzimge aýystyrylady. Bıýdjet qarajatyn ýaqtyly bólý Qazaqstan Respýblıkasynda sıfrlyq efırlik teleradıo habarlaryn taratýdy damytýǵa oń áserin tıgizedi. Syrtqy faktorlar: 1) AKT salasynyń ımportqa joǵary táýeldiligi AKT salasyndaǵy otandyq óndirýshilerdiń básekege qabilettiliginiń jetkiliksiz damýyna baılanysty. Qazirgi ýaqytta Qazaqstannyń AKT sektorynyń damýy ımportqa óte joǵary táýeldilikte, bul otandyq óndirýshilerdiń básekege qabilettiligine tikeleı áserin tıgizedi. Keden odaǵyna kirýmen jáne DSU-ǵa josparlanatyn kirýge baılanysty Qazaqstan jýyq arada bulyńǵyr esepteý salasynda menshikti strategııasyn ázirleýge kirispese jáne menshikti perspektıvalyq ázirlemelerdi qarjylandyrýdy bastamasa, qazirgi ımporttaýshy jáne sheteldik AT-ınnovasııalardy paıdalanýshy mártebesiniń odan ári bekitilý táýekeli bar. 2. 2-strategııalyq baǵyt. Memlekettik qyzmetter kórsetý, tehnıkalyq súıemeldeý prosesterin jetildirý jáne memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerin ıntegrasııalaý, onyń ishinde Keden odaǵynyń aqparattyq ınfraqurylymyn damytý úshin jaǵdaılar men tetikter jasaý 1. Negizgi damý parametrleri Búgingi kúni IT aqparattyq qoǵamdy qalyptastyrýǵa arnalǵan mańyzdy qural bolyp tabylady, al memleket pen halyq qatynastaryndaǵy «jolserik» «elektrondyq úkimet» bolyp otyr. Osyǵan baılanysty memlekettik organdarda IT-ny qoldaný birinshi kezekte halyqqa jáne bızneske elektrondyq nysanda memlekettik qyzmetter kórsetýge, memlekettik organdardyń ashyqtyǵy men eseptiligin arttyrýǵa baǵyttalýy tıis. Qazirgi ýaqytta halyqqa jáne uıymdarǵa elektrondyq nysanda memlekettik qyzmetter kórsetýdiń jaı-kúıi mynadaı derektermen sıpattalady: 1) ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar ınternet-resýrstar arqyly halyqqa jáne bızneske ınteraktıvtik qyzmetter kórsetedi (basshylar blogy, elektrondyq memlekettik satyp alý, ınteraktıvtik saýal salý jáne t.b.) jáne tranzaksııalyq qyzmetter kórsetýge kóshý júzege asyrylýda; 2) «elektrondyq úkimet» ınfraqurylymy quryldy, onyń sheńberinde 20-dan astam IT-joba ónerkásiptik paıdalanýǵa berildi; 3) «elektrondyq úkimet» arhıtektýrasyn qurý jáne etalondyq modelderdi ázirleý boıynsha jumystar júzege asyryldy. Qazirgi ýaqytta qyzmettiń 21 baǵyty (turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, jumysqa ornalastyrý jáne halyqty jumyspen qamtý, halyqty áleýmettik qamsyzdandyrý, densaýlyq saqtaý, BAQ, halyqaralyq qatynastar, qorshaǵan ortany qorǵaý, tabıǵı resýrstar, baılanys jáne pochta qyzmetteri, kólik jáne kommýnıkasııa, bilim berý, azamattyq, kóshi-qon jáne kóship kelý, ónerkásip, ádilet, aýyl sharýashylyǵy, qaýipsizdik, ǵylym men ınnovasııalar, qarjy jáne ekonomıkalyq damý, saýda, sport jáne týrızm, energetıka jáne otyn) boıynsha etalondyq modelderdi toltyrý júrgizildi; 4) múddeli memlekettik organdardyń túgeldeı «aqparattyq qoǵam» qalyptastyrý úshin «elektrondyq úkimetti» qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan birlesken jumystardy júrgizýi nátıjesinde «elektrondyq úkimet» ınfraqurylymy arqyly elektrondyq nysanda 570 ınteraktıvtik jáne tranzaksııalyq qyzmetter, olardyń qatarynda «elektrondyq úkimet» portalynyń 195-ten astam memlekettik qyzmeti, elektrondyq lısenzııanyń 81 túri men 294 ruqsat berý qujaty kórsetiledi. 2012 jyly Qazaqstannyń qalalary men aýdandarynda «elektrondyq úkimet» jáne «elektrondyq nysandaǵy memlekettik kórsetiletin qyzmetter» taqyryby boıynsha oqytý semınarlary ótkizildi. Aıtalyq, 2012 jyly – 67 000 adam, 2013 jyly – 61 500 adam oqytyldy. 2013 jyly elektrondyq qujat aınalymynyń kólemi jalpy qujat aınalymynyń 67,3 %-yn (3 200 331 qujattyń 2 153 768-i) qurady. Elektrondyq qujat aınalymynyń kólemi boıynsha toqsan saıynǵy aqparatty 38 ortalyq memlekettik organ men 16 jergilikti atqarýshy organnyń qyzmetkerleri Memlekettik organdardyń ıntranet-portalyna ornalastyrady. Memlekettik qyzmetter kórsetý sapasyn arttyrý jáne memlekettik qyzmetter kórsetý salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteý maqsatynda «Memlekettik kórsetiletin qyzmetter týraly» 2013 jylǵy 15 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy qabyldandy, ony iske asyrý úshin memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi avtomattandyrý men ońtaılandyrýdy jáne olardy Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna aýystyrýdy retteıtin mynadaı normatıvtik quqyqtyq aktiler bekitildi: 1) «Bir ótinish negizinde elektrondyq nysanda kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń tizbesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 19 maýsymdaǵy № 624 qaýlysy; 2) «Memlekettik qyzmetter kórsetý máseleleri jónindegi biryńǵaı baılanys ortalyǵynyń ortalyq memlekettik organdarmen, oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń, aýdandardyń, oblystyq mańyzy bar qalalardyń jergilikti atqarýshy organdarymen, qaladaǵy aýdandardyń, aýdandyq mańyzy bar qalalardyń, kentterdiń, aýyldardyń, aýyldyq okrýgterdiń ákimderimen, sondaı-aq kórsetiletin qyzmetti berýshilermen ózara is-qımyl qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 6 tamyzdaǵy № 797 qaýlysy; 3) «Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary arqyly kórsetilýge jatatyn memlekettik qyzmetterdi irikteý qaǵıdalaryn bekitý jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń keıbir sheshimderiniń kúshi joıyldy dep taný týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 6 tamyzdaǵy №799 qaýlysy; 4) «Memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi ońtaılandyrý jáne avtomattandyrý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 26 tamyzdaǵy № 845 qaýlysy; 5) «Ońtaılandyrýǵa jáne avtomattandyrýǵa jatatyn memlekettik kórsetiletin qyzmetter tizbesin jáne olardy elektrondyq nysanǵa aýystyrý merzimderin bekitý jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń keıbir sheshimderiniń kúshi joıyldy dep taný týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 23 qyrkúıektegi № 991 qaýlysy; 6) «Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary qyzmetiniń qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń 2013 jylǵy 19 maýsymdaǵy № 463 buıryǵy; 7) «Memlekettik kórsetiletin qyzmetter máseleleri boıynsha biryńǵaı baılanys-ortalyǵy qyzmetiniń qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń 2013 jylǵy 26 maýsymdaǵy № 487 buıryǵy. Búgingi kúni halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynyń (budan ári – HQO) jumysyn jaqsartý boıynsha úlken jumys júrgizildi. HQO-da 171 memlekettik qyzmet kórsetiledi. Búgingi kúni HQO-ǵa qujattardy usyný kezinde qujattardyń 19 túri alynyp tastaldy. Sondaı-aq halyqtyń kompıýterlik saýattylyǵyn arttyrý jáne «elektrondyq úkimet» portalyn tanymal etý maqsatynda HQO barlyq oblystyq fılıaldarynda, Almaty, Qaraǵandy, Aqtaý, Astana jáne Taraz qalalarynyń Mamandandyrylǵan HQO-larynda «Connection point» ózine-ózi qyzmet kórsetý pýnktteri jumys isteıdi. 2013 jyly 1 mln. astam konsýltasııa kórsetilgen, 413 myńnan astam elektrondyq sıfrlyq qoltańba berilgen. Memlekettik kórsetiletin qyzmetter sapasy jáne halyqpen keri baılanysty qamtamasyz etý bóliginde HQO-nyń qyzmetin monıtorıngteý maqsatynda on-line rejıminde HQO qyzmetine beınemonıtorıngti qamtamasyz etetin Ahýal ortalyǵy (budan ári – Ortalyq) qurylyp, sátti jumys isteýde. Budan basqa, ortalyqtyń jumys isteýi ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdar basshylarynyń azamattardy qabyldaýdy júrgizýin, vedomstvolyq baǵynysty mekemelermen beınekonferensııalar men keńester ótkizýge, barlyq óńirlerdiń HQO qyzmetkerlerin qashyqtyqtan oqytýdy júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Ortalyq jumysynyń arqasynda HQO kinási boıynsha 20 mınýttan astam kútý ýaqyty 92 %-ǵa qysqartyldy, HQO kinási boıynsha 20 mınýttan astam resimdeý ýaqyty 17 %-ǵa qysqartyldy, «nashar» degen baǵa 44 %-ǵa qysqartyldy. Búgingi kúni 259 HQO jańǵyrtylǵan. Elimiz boıynsha barlyq HQO-da qazirdiń ózinde azamattarǵa kedergisiz qyzmet kórsetý qaǵıdaty engizilgen. HQO-ny jańǵyrtý sheńberinde jańa bıznes-prosester, monıtorıng jáne memlekettik qyzmetter kórsetý sapasyn baǵalaý iske asyryldy, biryńǵaı elektrondyq kezek engizilip, balalar alańdary jabdyqtaldy. Elektrondyq úkimet buryshtary ashylǵan, onda azamattar egov.kz portalynyń qyzmetterimen tanysyp, elektrondyq sıfrlyq qoltańba ala alady. Uıymdastyrýshylyq mindetterdi sheshý maqsatynda ótkiziletin «Mystery shopping» zertteý ádisin paıdalana otyryp, turaqty negizde tekserýler, mysaly uıymdaǵy qyzmetkerlerdiń klıentterge qyzmet kórsetý standarttaryn saqtaýynyń deńgeıin ólsheý júrgiziledi. Júrgizilgen zertteýler qorytyndylary boıynsha halyqtyń HQO qyzmetterine qanaǵattanýshylyq deńgeıi 2010 jyly – 65%-dy; 2011 jyly – 76%-dy; 2012 jyly – 81,6 %-dy, 2013 jyly – 82%-dy qurady. Avtokólikti tirkeý men júrgizýshi kýálikterin berý máselelerin halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynyń qaraýyna berý, sondaı-aq 2012 jyly Almaty, Astana, Aqtaý jáne Qaraǵandy qalalarynda pılottyq jobalardy iske asyrý kózdelgen Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2012 jylǵy 30 qańtardaǵy № 261 Jarlyǵymen bekitilgen Memleket basshysynyń 2012 jylǵy 27 qańtardaǵy «Áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtý – Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn iske asyrý jónindegi jalpyulttyq is-sharalar josparyn iske asyrý maqsatynda mamandandyrylǵan HQO ashý jóninde jumys júzege asyrylýda. Búgingi kúni Qaraǵandy, Almaty, Aqtaý, Astana jáne Taraz qalalarynda mamandandyrylǵan HQO-lar jumys isteıdi. Sondaı-aq 2015 jylǵa deıin júrgizýshi kýálikterin berý jáne avtokólik quraldaryn qaıta tirkeý boıynsha mamandandyrylǵan HQO-lardy respýblıkanyń qalǵan qalalarynda da ashý josparlanýda: 2014 jyly – Qyzylorda, Pavlodar, Petropavl jáne Taldyqorǵan, 2015 jyly – Aqtóbe, Atyraý, Kókshetaý, Qostanaı, Oral, О́skemen jáne Shymkent qalalarynda. Memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi avtomattandyrý esebinen halyq usynatyn qujattar tizbesi qysqartyldy, qajetti málimetter tartylǵan memlekettik organdardyń derekter qorlarynan elektrondyq nysanda alynatyn bolady. Agenttik 16 memlekettik qyzmetti, onyń ishinde 5 memlekettik qyzmetti balamasyz elektrondyq nysanda, 6-yn – elektrondyq/qaǵaz jáne 5-in – qaǵaz júzinde kórsetedi. Qazirgi ýaqytta 3 memlekettik qyzmet HQO-da kórsetiledi. 2014 jyly HQO arqyly kórsetilýge jatatyn memlekettik qyzmetterdi irikteý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń talqylaýyna Agenttiktiń taǵy 12 memlekettik qyzmetin shyǵarý josparlanýda. Budan basqa, aqparattandyrý salasyndaǵy memlekettik saıasatty iske asyrý sheńberinde Agenttik memlekettik deńgeıde kompıýterlik ınsıdentterge qarsy is-qımyl máselelerin, atap aıtqanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń aqparattyq ınfraqurylymyna ıntegrasııalanatyn ulttyq elektrondyq aqparattyq resýrstardy jáne aqparattyq júıelerdi tehnıkalyq súıemeldeýge qatysý esebinen retteýde. Qazirgi ýaqytta veb-hostıng qyzmetterine suranysty, derekterdi bastapqy jáne rezervtik saqtaýdy jáne syrtqy naryqtarǵa kezeń-kezeńmen shyǵýdy qamtamasyz etý maqsatynda esepteý ortalyqtaryn (budan ári – data-ortalyqtar) damytýdy jandandyrý qajet. Data-ortalyqtary ınfraqurylymynyń bolýy «Qaznetti», elektrondyq kommersııany, elektrondyq nysandaǵy memlekettik qyzmetterdi jáne «elektrondyq úkimetti» damytý úshin negizgi shart bolyp tabylady. Memleketaralyq jáne vedomstvoaralyq aqparattyq júıelerdiń ózara is-qımylyn qamtamasyz etý úshin Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq shlıýzi (budan ári – QR USh) men Qazaqstan Respýblıkasynyń Senim bildirilgen úshinshi tarapy (budan ári – QR SÚT) qurylyp, tájirıbelik paıdalanýǵa berildi. QR USh pen QR SÚT odan ári damytý jáne ónerkásiptik paıdalanýǵa berý sheńberinde Belarýs Respýblıkasynyń, Reseı Federasııasy men Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń (budan ári – EEK) Ulttyq shlıýzderimen jáne Senim bildirilgen úshinshi taraptarymen ıntegrasııalaný qajet. 2. Negizgi problemalardy taldaý Búgingi kúni taıaýdaǵy perspektıvada sheshýdi talap etetin birqatar negizgi problemalar bar. Birinshi kezekte memlekettik derekqorlarda olardyń qurylǵan kezeńine deıin tarıhı derekterdiń joq ekenin, sondaı-aq qate/ózekti emes málimetterdiń bolýyn atap ótý qajet. Bul rette, kórsetilgen derekqorlardyń aqparattyq qaýipsizdigi tıisti deńgeıde qamtamasyz etilmegen nemese múldem joq. Ekinshiden, memlekettik organdar tarapynan memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi elektrondyq nysanǵa aýystyrýǵa bastamanyń bolmaýy. Bul rette memlekettik qyzmetshiler memlekettik organdarda avtomattandyrylǵan júıelerdi engizý nátıjesine qyzyǵýshylyq tanytpaıdy. Bul ýákiletti adamdar memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi avtomattandyrý men ony «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha kórsetýdiń artyqshylyqtaryn túpkilikti túsinbeýine jáne baǵalamaýyna baılanysty. Úshinshiden, memlekettik mekemelerde jáne halyqta kompıýterlerdiń jetispeýshiligi, bul óz kezeginde ázirlengen aqparattyq júıelerdi tıimsiz paıdalanýǵa, halyqtyń elektrondyq kórsetiletin qyzmettermen jáne servıstermen tómen qamtylýynan jańa júıelerdi ázirleý rentabeldiliginiń tómendeýine ákep soǵady. Osylaısha, elektrondyq nysandaǵy memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi damytýdy tejeıtin negizgi problemalar: 1) memlekettik organdardyń aqparattyq-kommýnıkasııalyq jelileriniń, aqparattyq júıeleri men resýrstarynyń qorǵalý deńgeıiniń tómen bolýy; 2) memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi elektrondyq nysanda kórsetýge baǵyttalǵan memlekettik organdardyń bıznes-prosesterin avtomattandyrýdyń tómen qarqyny; 3) hostıng qyzmetterin kórsetý úshin data-ortalyqtar ınfraqurylymynyń damymaǵandyǵy; 4) memlekettik organdardyń osy baǵyttaǵy jumysynyń nasharlyǵynan týyndaǵan memlekettik organdardyń aqparattyq júıeleri men memlekettik derekqorlarda tarıhı derekterdiń bolmaýy jáne/nemese ózekti emes derekterdiń bolýy; 5) memlekettik qyzmetterdi elektrondyq nysanda kórsetý prosesine tartylǵan aqparattyq júıeler men aqparattyq-tehnıkalyq quraldary jumys isteýiniń tómen sapasy bolyp tabylady; 6) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq shlıýzin Reseı Federasııasy men Belarýs Respýblıkasynyń Ulttyq shlıýzderimen ıntegrasııalaýsyz óndiristik paıdalanýǵa engizý múmkin bolmaı otyr, óıtkeni Reseı Federasııasynyń, Belarýs Respýblıkasy men EEK-tiń Ulttyq shlıýzderi men Senim bildirilgen úshinshi taraptary ıntegrasııaǵa daıyn emes. 3. Negizgi syrtqy jáne ishki faktorlardy baǵalaý Ishki faktorlar: 1) halyqtan talap etiletin qujattardyń tizbesin jáne kórsetý merzimderin qysqartý, memlekettik organdar qyzmetiniń ashyqtyǵyn, sondaı-aq halyq tarapynan Úkimetke degen senimdi arttyrý maqsatynda memlekettik qyzmetterdi elektrondyq nysanda kórsetý úshin memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerin damytý; 2) ınfokommýnıkasııa salasynda oqytý qyzmetine suranysty turaqty arttyrý – IT-salasyndaǵy bilikti kadrlardy qalyptastyrý. Bul kadrlyq áleýetti jáne otandyq AT – naryǵynyń baǵdarlamalyq ónimderin damytýǵa, sondaı-aq tutastaı alǵanda AT salasynyń ózin damytýǵa áser etedi; 3) elektrondyq nysandaǵy memlekettik kórsetiletin qyzmetter men «elektrondyq úkimetti» ilgeriletý, nátıjesi – halyq arasynda elektrondyq nysandaǵy memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi tanymal etý. Halyq tarapynan memlekettik kórsetiletin qyzmetterge suranystyń artýyna, portaldy paıdalanýshylar sanynyń ulǵaıýyna, sondaı-aq «elektrondyq úkimet» kórsetetin memlekettik qyzmetterdiń tanymaldylyq deńgeıiniń artýyna yqpal etedi; 4) memlekettik qyzmetterdi kórsetý sapasy men merzimine áser etetin aqparattyq júıelerdiń tehnıkalyq isten shyǵýlarynyń bolýy, sondaı-aq elektr energııanyń berilýine, baılanys arnalarymen qamtamasyz etilýine, HQO jumysyn turalatýǵa qabiletti ózge de faktorlarǵa táýeldiligi; 5) HQO kadrlarynyń turaqsyzdyǵy – biliktilik deńgeıiniń tómendeýi, bul óz kezeginde memlekettik qyzmetterdi kórsetý sapasyna keri áser etedi. Syrtqy faktorlar: 1) aqparattyq qoǵamǵa jáne ınnovasııalyq ekonomıkaǵa ilgerileý, «elektrondyq úkimettiń» damýyna oń áser etedi; 2) óńirlerdegi jergilikti atqarýshy organdardyń elektrondyq nysandaǵy memlekettik qyzmetterdi kórsetý aqparattyq júıeleriniń hostıngi úshin serverlik tuǵyrnamalardy damytý serverlik tuǵyrnamalardyń damýyna oń áser etedi; 3) «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha ótinishterdi qabyldaý jáne daıyn qujattardy berý boıynsha barlyq fýnksııalardy HQO-ǵa berý jumysynyń aıaqtalmaýy jáne atalǵan mán-jaıdan týyndaǵan memlekettik qyzmetterdi elektrondyq nysanda kórsetý kezinde ýákiletti organdar úshin jekelegen aımaqtar qurýdyń qajettiligi HQO-lar jumysyna teris áser etedi. 3. 3-strategııalyq baǵyt. Otandyq aqparattyq keńistiktiń básekege qabilettiligin arttyrý 1. Negizgi damý parametrleri. Aqparattyq sala ınfraqurylymynyń jaı-kúıi. Aqparattyq alańda 2 202 buqaralyq aqparat quraly (budan ári – BAQ) qyzmet etedi, onyń ishinde: memlekettik – 439 (20 %), memlekettik emes – 1 763 (80 %). Jalpy qurylymda basym kópshilikti baspa BAQ – 87 %, elektrondyq BAQ – 10 %, aqparattyq agenttikter – 3 % quraıdy. Onyń ishinde qazaq tilinde – 352 (16 %), orys tilinde 776 (35 %), qazaq jáne orys tilderinde 786 (36 %), qazaq, orys jáne basqa tilderde – 288 (13 %). Astana qalasynda ashylǵan «Qazmedıa ortalyǵy» (budan ári – Keshen) biregeı teleradıokesheni habar taratý kompanııalary úshin sapaly jáne básekege qabiletti medıakontent óndirisindegi aǵymdaǵy jáne perspektıvaly barlyq qajettilikterdi qanaǵattandyrýǵa qabiletti basty tehnologııalyq alańǵa aınaldy. Keshenniń ǵımaratynan 9 telearna men 3 radıoarnanyń translıasııasy qamtamasyz etilgen. Sonymen qatar Keshenniń 20 telearna men 10 radıoarnany taratýdy qamtamasyz etý múmkindigi bar. 2011 – 2013 jyldary jańa taýasha arnalar qurýdy jáne telearnalardyń baǵdarlamalyq kestesin keńeıtýdi qamtıtyn birqatar jobalar iske asyryldy. Memlekettik telearnalardyń efıri basym túrde ózindik qazaqstandyq kontent negizinde qurylady. Olardyń efırdegi úlesi «Habarda» – 80 %, «Qazaqstan» telearnasynda – 71 %, «QazaqTV»-de – 95 %, «Qaz.Sportta» – 98 %, «24.KZ»-te – 100 %-dy quraıdy. Memlekettik arnalar reıtıngteriniń ósýi baıqalady. «Qazaqstan» 2013 jyly qazaq jáne orys tilderinde adam sany 100 myńnan kem eldi mekenderde absolıýtti kóshbasshy boldy. Qazaq tilinde 100 myń plıýs panelinde «Qazaqstan» úshinshi oryndy ıelenedi. О́z serıaldarymyzdy shyǵarý prosesi jolǵa qoıyldy. 2013 jyly jalpy alǵanda 345 serııadan turatyn 21 serıal túsirildi. Álemdegi jetekshi sheteldik jańalyqtar telearnalarynyń tájirıbesin eskere otyryp, 2014 jyly «24KZ» telearnasynyń 15 sheteldik tilshiler pýnktterin ashý josparlanýda. Olardyń geografııalyq ornalasý orny Qazaqstan Respýblıkasynyń syrtqy saıasatynyń basymdyqtaryn eskere otyryp, jahandyq aqparattyq kórinisti barynsha qamtıtyndaı aıqyndalǵan. Keshenniń bazasynda Medıa-mektep quryldy, onda 2013 jyldan bastap BAQ-tyń 300 mamany úshin 20-dan astam semınar ótkizildi. «Bolashaq» baǵdarlamasynyń sheńberinde 2013 jyly «Habardyń», «Qazaqstannyń» jáne «Keshenniń» 20 qyzmetkeri Reseı men Ulybrıtanııaǵa taǵylymdamaǵa jiberildi. BAQ salasyndaǵy magıstrlerdi oqytý múmkindigi jasaldy. Memlekettik aqparattyq tapsyrys jetkilikti tıimdiligin kórsetedi. Ol otandyq aqparattyq keńistikti damytýǵa, memlekettik tildegi ónimderdiń shyǵýyn yntalandyrýǵa múmkindik beredi jáne qazaqstandyq BAQ úshin aıtarlyqtaı tartymdy bolyp tabylady. Memlekettik BAQ-tyń (teleradıoarnalar men gazetter) ınternet jelisindegi jumysy boıynsha olarǵa erekshe kóńil bólinedi. 2014 jyldyń sońyna deıin tanymal operasııalyq júıelerde respýblıkalyq memlekettik BAQ-tyń mobıldik qosymshalaryn ázirleý josparlanýda. Qazaqstandyq BAQ-tyń básekege qabilettiligin otandyq kontent óndirisin yntalandyrý, sondaı-aq baspa BAQ-ty basý, betteý men taratýdyń jańa tehnologııalaryn taldaý jáne Qazaqstan jaǵdaıyna beıimdeý, otandyq gazetter men jýrnaldardyń jedeldilik, mýltımedıalylyq, aýdıtorııamen baılanys bóliginde básekege qabilettiliktiń zamanaýı krıterıılerine saı keletin deńgeıge qol jetkizýi arqyly arttyrýdyń boljanatyny «Aqparatty Qazaqstan – 2020» memlekettik baǵdarlamasyndaǵy baǵyttardyń biri bolyp aıqy