Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Aýmaǵy men halyq sany jaǵynan óńirdegi eń iri Eńbekshi qazaq aýdanyndaǵy 84 mektepte 53 myńnan asa bala bilim alýda. Bul aýdanda da úsh aýysymdyq mektep máselesi kúrdeli bolsa, sonyń biri Rahat aýyldyq okrýgindegi alty jyl buryn jobalyq qýattylyǵy 600 oryndyq bop salynyp, paıdalanýǵa berilgen №1 orta mektep. Sodan beri oqýshy sany úsh esege artqan.
– Rahat orta mektebinde búgingi kúnge 1660 oqýshy úsh aýysymda bilim alsa, syımaǵan 800 bala Esik qalasyndaǵy mektepterge tasymaldanyp oqytylýda. Osy qıyndyqtyń kúrmeýin tarqatý maqsatynda Prezıdenttiń qoldaýymen júzege asatyn «Jaıly mektep» jobasy aıasynda respýblıka boıynsha eń kóp mektep, ıaǵnı 63 mektep bizdiń Almaty oblysynan boı kótermek. Onyń 28-iniń irgesi bıyl qalaný josparlanǵan. Sonyń ishinde Eńbekshi qazaq aýdanynan osy joba boıynsha 5 mekteptiń qurylysy bastalady. Oǵan qosa «Vernyı kapıtal» kompanııasy Esik qalasy men Shelek aýylynan árqaısysy 900 oryndyq eki úlken mektep salýdy josparlap otyr, –dedi oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Saltanat Bespaeva.
Jalpy, «Jaıly mektep» jobasy boıynsha oblysta úsh aýysymdy mektep sany eń kóp Ile aýdanynda – 14, Talǵar aýdanynda – 11 mekteptiń qurylysy qalanbaq.
Basqarma basshysynyń málimdeýinshe, Almaty oblysynyń mektepterinde kadr tapshylyǵy joq emes, bıylǵy jyldyń ózinde 160 ustaz jetispeıdi. Onyń ishinde negizinen fızıka, matematıka, bastaýysh jáne orys tili pániniń muǵalimderi. Osy máseleni sheshý maqsatynda Almaty qalasyndaǵy pedagogıkalyq joǵary oqý oryndarynyń barlyǵymen kelisimshart jasasyp, suranys berip, muǵalim tapshylyǵyn joıý baǵytyndaǵy jumystardy jandandyrýda. Sonymen qatar eń ózekti máselelerdiń biri – bilim sapasyn kóterýde de naqty qadamdar júzege asa bastaǵan. Atap aıtsaq, oblys ákimi bekitken «Almaty oblysynyń bilim sapasyn arttyrýdyń «Jol kartasy» boıynsha «Bilim-Innovasııa» halyqaralyq qoǵamdyq qory oblystaǵy 50 mektepten 5 myńnan astam ustazdy daralap, biliktiligin arttyrý, oqýshylardyń ynta-zeıinin kóterý baǵytynda ádistemelik jumystardy júzege asyratyn bolady. Nátıjesine qaraı keıindep keńeıtý kózdelgen. О́ıtkeni atalǵan oblysta bilim sapasynyń deńgeıi aıtarlyqtaı tómendep ketkendigin bas ustaz jasyrmady.
– «Jaıly mektep» ulttyq jobasyn iske asyrý arqyly úsh aýysymdyq mektepter máselesin túbegeıli sheshýmen qatar, tozyǵy jetken, apatty ǵımarattardyń bolmaýy qamtamasyz etiledi, – degen Vıse-premer Altaı Kólginov atalǵan joba boıynsha salynatyn jańa mektepterdi muǵalimdermen jetkilikti mólsherde qamtamasyz etýge, bul oraıda ustazdardyń biliktiligine, is-tájirıbesine aıryqsha nazar aýdarýdy tapsyrdy. Sondaı-aq óńirlerge keletin jas ustazdarǵa aldaǵy jyldan bastap 10 mln teńgege deıin kótermeaqy tólenetindigin atap ótti.
Adam kapıtalynyń sapasyn arttyrýda densaýlyq saqtaý júıesiniń ınfraqurylymy aıryqsha mańyzǵa ıe. Almaty oblysynda 398 medısınalyq uıym halyqqa qyzmet kórsetedi. Onyń 58-i jekemenshik. Bul salada da kúrmeýi kúrdeli máseleler az emestigi Esik qalasyndaǵy kópsalaly aýdandyq aýrýhana dárigerlerimen kezdesýde málim boldy. Aýdan turǵyndaryna 300-ge jýyq dáriger qyzmet kórsetetin densaýlyq saqtaý mekemesinde kadr tapshylyǵy baryn aýrýhananyń bas dárigeri Jámıla Ábeýova baıandady. Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy bul olqylyqtyń ornyn toltyrý úshin Almatydaǵy Qazaq ulttyq medısınalyq ýnıversıtetimen kelisimshart jasalyp, ortaq memorandýmǵa qol qoıǵan.
Aýrýhanaǵa arnaıy kelgen A.Kólginov medısınalyq mekemeniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyna, dárigerlerdiń áleýmettik jaǵdaıyna kóńil aýdaryp, pikir almasty. «Densaýlyq pen bilim eń ózekti sala sanalady. Elimizdiń ósip-órkendeýiniń qos qanaty ispetti. Alaıda aýyldarda dáriger mamandar jetispeıdi. Medısınalyq qurylǵylardyń tozyǵy jetken. «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda aldaǵy úsh jyldyń ishinde óńirlerde 600-den astam nysan salý kózdelgen. Sonyń ishinde 38 nysan osy oblysqa tıesili, oǵan qosa 2 aýdanaralyq aýrýhana salynatyn bolady», degen sózi dárigerlerdiń kóńilin jadyratty.
Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, halyqqa qyzmet kórsetý jáne ónim ótkizý úshin qurylatyn aýyl sharýashylyǵy kooperatıvterin qoldaý maqsatynda «Aýyl amanaty» jobasy aıasynda aýyl turǵyndaryna 5-7 jylǵa jyldyq ósimi 2,5 paıyz bolatyn shaǵyn nesıe beriletindiginen habardar eńbekkerler eki bilekterin sybana iske kirisýge daıyn. Úkimet basshysynyń orynbasary Eńbekshi qazaq aýdanyndaǵy issapary barysynda Jańashar aýyldyq okrýgindegi «Adal» agroónerkásip kesheninde oblystaǵy sharýa qojalyqtarynyń basshylarymen kezdesti. Onda «Aýyl amanaty» jobasynyń tıimdiligin túsindire kelip:
– Respýblıka turǵyndarynyń jartysyna jýyǵy aýyldyq aımaqtarda turady. Olardyń kásipterin ashyp, keńeıtýine osy baǵdarlama arqyly memleket tarapynan jeńildikter jasalyp, qoldaý kórsetiledi. Aýyl sharýashylyǵyna qajet qural-jabdyqtar men tehnıka satyp alý úshin sýbsıdııa beriledi. Osy maqsatqa 1 trıllıonǵa jýyq teńge bólinse, onyń 8 mlrd 300 mln teńgesi Almaty oblysynyń azamattaryna tıesili. Qarjyǵa qol jetkizýdiń zańdylyqtary túsindirilip, ony alǵannan keıin, durys ıgerilýin jiti nazarda ustańyzdar. «Kóktemniń bir kúni – jylǵa azyq» demekshi, naýqandyq jumys qyzatyn shaqta bul máseleni kesheýildetýge bolmaıdy. Aýyl sharýashylyǵyna qoldaý kórsetý arqyly otandyq ónim kólemin arttyrar bolsa, búgingideı baǵanyń sharyqtaýyna jol bermeıtin bolamyz, – degen Altaı Kólginov kóptegen sharýagerlerdiń tolǵaqty saýaldaryna tushymdy jaýap qaıyrdy.
Tús aýa Qonaev qalasynyń Bas josparymen tanysqan Premer-mınıstrdiń orynbasary A.Kólginov issapar sońynda ákimdik qyzmetkerlerimen kezdesip, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynda aıryqsha mańyzǵa ıe jobalar jaıyn talqylap, basqarma basshylarynyń usynys-pikirlerin tyńdady.
Almaty oblysy
