Elbasy Nursultan Nazarbaev Almaty oblysynyń Talǵar aýdanyndaǵy «Baıserke-Agro» JShS-inde boldy.
Negizi 2002 jyly qalanyp, úsh sala – mal sharýashylyǵy, veterınarııa jáne eginshilikpen aınalysatyn bul ujymda 300-den astam adam eńbek etedi. 43 332 ga jeri bar. Seriktestik mal ósirip, egin salyp, sút pen et ónimderin óńdep, jaqsy jetistikterge jetip júr. Aıtalyq, 2013 jyly 698 mln. teńgeniń ónimderin óndirdi. Naqtylaı tússek, salǵan eginniń ár gektarynan 26,2 sentnerden ónim aldy. Búgingi tańda 2218 bas iri qara, 9243 qoı-eshki, 573 jylqy, 149 bas túıe ósirýde.
Iri qaranyń sút baǵytyndaǵy «qara ala sıyr», «golıshtıno-frıs» asyl tuqymdy sıyrlarynan 7500 lıtr sút saýady. Ýaqyt talabyna saı ıtalııalyq «megatex» atty qondyrǵymen saýǵan sútterinen ózderiniń arnaıy sehynda sút ónimderin – aıran, irimshik, kilegeı, ıogýrt, sary maı shyǵarady. Byltyrǵy jyly 8148 tonna ónim óndirip, 18,6 mln. teńgege satty. «Qazaqtyń quıryqty qoıy» jáne «etti-merınos» asyl tuqymdy qoılaryn ósirip, sapa jetistigimen bıikke kóterilgeni óz aldyna.
Al jylqy malyn eki baǵytta baǵady. Asyl tuqymdy sáıgúlikter at jarystaryna jáne at sporty oıyndaryna qosý úshin daıyndalady. Túıe men qus ta tabys kózin eseleýde.
«Baıserke-Agro» JShS elimizdegi eń iri megapolıs – Almaty qalasyna jaqyn ornalasqandyqtan, óndirgen ónimderin birden iri sýpermarketter men arnaıy tapsyrys berip satyp alatyn saýda oryndaryna ótkizedi. Bul – eki jaqqa da tıimdi. Ásirese, ádemi ısi tanaý jaratyn sary ýyz sekildi sút ónimderine suranys kúnnen kúnge arta túsýde. Olaı bolatyny mal azyǵy da ekologııalyq taza aımaqta daıyndalyp beriletindikten, onyń óteýi sapaly sút jáne et ónimderimen qaıtarylýda.
Bul óndiris ornynda san alýan túrli kókónis te ósirilip, saýdaǵa shyǵarylady. Qoryta aıtqanda, halyqtyń suranysy kúnnen kúnge artyp, tipti, «Baıserke-Agro» JShS ónimderin eksportqa shyǵarý joldary da qarastyrylýda.
Memleket basshysy osynda bolǵan kezinde sharýashylyq bazasynda Qazaq ulttyq aýyl sharýashylyǵy ýnıversıtetimen birlesip qurǵan «Baıserke-Agro» ǵylymı-óndiristik oqytý ortalyǵy jumysymen tanysty.
Qazaqstan Prezıdentine dándi daqyldardyń jańa sorttary, pestısıdter men bıotyńaıtqyshtardyń san alýan túri, sondaı-aq, Qazaqstan ǵalymdary «Baıserke-Agro» ǴО́OO bazasynda jasap shyǵarǵan veterınarlyq preparattar kórsetildi. Sonymen qatar, Nursultan Nazarbaev aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń jetildirilgen árqıly túrleri men mal sharýashylyǵy nysandaryn aralap kórdi.
Memleket basshysy otandyq joǵary oqý oryndary oqytý úderisin ǵylymmen jáne óndirispen ushtastyrý tájirıbesin qoldanýy qajettigine nazar aýdardy.
– Barlyq ýnıversıtetter ǵylymmen aınalysýǵa tıis. Olarda zerthanalar ashyp, keıin óndiris uıymdastyrý úshin qajet bolatyn tájirıbelik-ónerkásiptik jumystardy júrgizýge arnalǵan tehnıkalyq baza qurǵan jón, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy eldegi aýyl sharýashylyǵy keshenin tıimdi damytý isi bul salada zamanaýı ǵylymı ádistemeler men ázirlemelerdi qoldanýdy talap etetinin aıtty.
– Azyq-túlik óndirisi elimizdi damytýdyń basty faktoryna aınalyp keledi. 2050 jylǵa qaraı álemde halyq sany 9 mıllıardqa deıin ósedi, ol aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýdi eki esege arttyrýdy qajet etetin bolady. Qazaqstannyń, orasan keń alqaptardy qosa alǵanda, sol oryndy ıelenýge barlyq múmkindigi bar. Bul rette, aýyl sharýashylyǵy jańa tehnologııalardyń kómeginsiz odan ári damı almaıdy. Ǵylymnyń bar kúshin paıdalaný kerek, tek sonda ǵana biz aýyl sharýashylyǵy salasynda ilgerileı alamyz, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
«Baıserke-Agro» óndiristik sharýashylyǵynda aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirý barysynda otandyq ǵalymdar ázirlegen ınnovasııalyq tehnologııalar belsendi túrde qoldanylady. Sharýashylyq quramyna eki veterınarlyq patologııa-anatomııalyq zerthanasy, jem-shópti zootehnıkalyq taldaýdan ótkizetin zerthanasy jáne agrohımııa zerthanasy bar ǵylymı-óndiristik oqytý ortalyǵy kiredi.
Nurbol ÁLDIBAEV,
«Egemen Qazaqstan».
Almaty oblysy,
Talǵar aýdany.
Sýretterdi túsirgen Iýrıı Bekker.
