Baılanys basshylarynyń keńesi

Keshe Astanada Baılanys salasyndaǵy óńirlik yntymaqtastyq (BО́Y) basshylarynyń keńesi jumysyn bastady. Oǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń birinshi  Vıse-premeri Baqytjan Saǵyntaev, Baılanys jáne aqparat agenttiginiń tóraǵasy Asqar Jumaǵalıev, Reseı Federasııasynyń Baılanys jáne buqaralyq kommýnıkasııa mınıstri Nıkolaı Nıkıforov, Qytaı, Koreıa, Ulybrıtanııa, Polsha, Túrkııa jáne TMD elderiniń baılanys uıymdarynyń basshylary men ókilderi qatysýda.  Baılanys ákimshiligi basshylary keńesiniń 49-shy birlesken otyrysy men BО́Y janyndaǵy aqparattandyrý boıynsha TMD-ǵa qatysýshy elderdiń Úılestirý keńesiniń 20-shy birlesken otyrysy Qazaqstanda alǵash ret ótip otyr. Keńes jumysyn B.Saǵyntaev ashty. Ol sharaǵa kelgen qonaqtarǵa alǵysyn jetkize otyryp, Qazaqstandaǵy baı­lanys salasynyń jaıyna toqtaldy. «Qazaqstan úshin tıimdi aqparattyq-kommýnı­ka­sııa­lyq salany damytý, jahan­dyq jelige birte-birte yqpal­dasý ekonomıkalyq ósimdi aıqyndaıtyn faktor bolyp tabylady. Baılanys salasynyń IJО́-degi úlesi shamamen 2,5 paıyzdy quraıdy. 2013 jyly kórsetilgen baılanys qyzmeti 4,7 mlrd. AQSh dollaryna deıin ósti», dedi ol. Birinshi Vıse-premerdiń aıtýynsha, aq­parattyq-kommýnıkasııalyq teh­nologııalar salasyn damytý ba­ǵytynda júrgizilgen júıeli sharalar álemdik reıtıngtegi Qazaqstan ustanymynyń jaqsara túsýine septigin tıgizgen. Atap aıtqanda, BUU-nyń «elektrondy úkimet adamzat úshin» reıtıngisinde Qazaqstan 2013 jyly 190 eldiń  ishinde 28-orynǵa turaqtaǵan. Al 2012 jyly elimiz 38-orynda bolǵan eken. Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmnyń aqparattyq tehnologııalar reıtıngisinde «jelilik daıyndyq» ındeksi boıynsha Qazaqstan álemniń 140 eli ishinen 38-orynǵa kóterildi. «Eger uıaly baılanys tarıfine qatysty aıtsam, biz qazir  17-oryndamyz. 2012 jyly  42-orynda edik. Al belgilengen ınternet jóninen 8-oryndamyz», dedi B.Saǵyntaev. Onyń aıtýynsha, «Aqparattyq Qazaqstan» memlekettik baǵ­darlamasy aıasynda elimizde ınno­vasııalyq kommýnıkasııalyq ınfraqurylymnyń qol­je­tim­diligin qamtamasyz etý, aqparattyq orta qurý, otandyq aqparat keńistigin damytý  maqsatynda jumystar júrgizilýde. Uıaly baılanys rynogyndaǵy básekelestikti kúsheıtý maqsatynda nómirdi aýystyrmaı-aq uıaly baılanys jelilerin aýystyrý múm­kin­digi boıynsha jumystar atqa­rylýda eken. Bul múmkindikti qazaq­standyq abonentter 2015 jyldan bastap qoldana almaq. Elimizdegi ár ekinshi turǵyn sandyq telearnamen qamtylyp,  qamtylý 51 paıyzdy qurap otyr. Baǵdarlamany 2015 jyly aıaqtap, 95 paıyzǵa deıin qamtý josparlanýda eken. A.Jumaǵalıev birinshi Vıse-premerdiń sózderin qýattaı kele, elimizdegi ınternettenýdiń 70%-ǵa jetkendigin, al uıaly baılanyspen qamtý 160 paıyzdyq mejeden asqandyǵyn atap ótti. Qazaqstan aýyl turǵyndaryn telefonmen qamtý boıynsha, alys eldi mekenderdi ınternetke qosý úshin talshyqty-optıkalyq ınfraqurylymdy odan ári damytýdy qolǵa aldy. Bul aldaǵy 3 jyl boıy jalǵasyp, júzege asyrylady, deı kele, ótkizilip otyrǵan sharanyń aýqymy keń, mańyzy joǵary ekendigine toqtaldy. «Qamtylatyn, aıtylatyn taqyryp aýqymy keń»,  degen Baılanys jáne aqparat agenttiginiń tóraǵasy Qazaqstanda jańa telekommýnıkasııalyq tehnologııalar men qyzmetterdi engizý boıynsha atqarylyp jatqan is-sharalarmen jáne odan ári damý josparymen bólisti. Sonymen qatar, keńes qonaqtaryn bıylǵy jyldyń 6-7 qazanynda Astanada ótetin «Elektrondy úkimettiń ǵalamdyq forýmy-2014» sharasyna qatysýǵa shaqyrdy. Keńes otyrysy barysynda Halyqaralyq elektrbaılanys odaǵynyń elektrbaılanysty damytý jónindegi búkilálemdik konferensııasynyń jumysyndaǵy BО́Y baılanys basshylarynyń qyzmeti qorytyndylanyp, TMD-ǵa múshe-memleketterdiń 2015 jylǵa deıingi aqparattyq qoǵamdy qurý jáne damytýdaǵy yntymaqtastyq strategııasynyń oryndalý barysy talqylandy. Budan ózge, radıojıilik spektrin tıimdi paıdalaný jáne ózara kedergilerdi joıýǵa qatysty qujattar qaraldy. Keńeste taǵy bir mańyzdy kelisim jobasy, atap aıtqanda, halyqaralyq elektrbaılanys qyzmetterin kórsetý barysynda, ásirese, roýmıng qyzmetin usynýda operatoraralyq esep aıyrysý qaǵıdalary týraly kelisim jobasy talqylandy. Kelisim júzege assa, BО́Y qatysýshy elder arasynda roýmıng qyzmetine baǵa tómendemek. Keńes otyrysynyń ashylýynan keıin A.Jumaǵalıev pen N.Nıkıforov brıfıng ótkizdi. Olar jýrnalısterdiń Keden odaǵy aıasynda roýmıng máselesi qalaı sheshilmek degen suraǵyna jaýap berdi. A.Jumaǵalıev TMD memleketteriniń arasynda roý­mıng tarıfterin tómendetý máseleleri qaralatyn kelisimniń barlyǵyn, onyń jobasy talqylanatyndyǵyn alǵa tartty. «Baılanys operatorlarynyń bir-birimen jumys jasaýy jónindegi kelisim talqylanady. Bul kelisimde roýmıng máselesine arnalǵan bólim bar. Bul tutynýshylarǵa óte mańyzdy bolǵandyqtan, bolashaqta onyń durys sheshilýine kúsh-jiger jumsaımyz», dedi ol. О́z kezeginde N. Nıkıforov: «Men áriptesimmen atalǵan terrıtorııada roýmıngtiń múldem alynyp tastalǵandyǵyn qalaıty­ny­myzǵa senimdimin. О́ıtkeni, bul kórshi elder arasyn­daǵy ekonomıkalyq qarym-qaty­nastardyń damýyna tıimdi áser etetini sózsiz. Biz bul úshin qoldan kelgenniń barlyǵyn isteýge daıarmyz. Alaıda roýmıngti joıý tikeleı baılanys operatorlaryna baılanysty, bizdiń jumysymyz saıası turǵydan bolǵandyqtan, qolymyzdan baılanys operatorlarynyń bir-birimen kelisip, kedergilerdi joıý­yna kómektesý ǵana keledi», dedi N.Nıkıforov. Bul talqylaýlardyń nátıjesi jyl sońynda nemese kelesi jyldyń basynda belgili bolady. Venera TÚGELBAI, «Egemen Qazaqstan».