Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Sol maqala jaryq kórgeli beri de týra bir jyl ótipti. Biraq osydan 2 jyl buryn bastalǵan qylmystyq is áli kúnge bir sheshimin tappaǵan. Jýyrda Aızada Amanǵalıevadan taǵy da hat kelip túskende, istiń sońy sıyrquıymshaqtanyp sozylyp ketkenine kózimiz jetti. Onyń aıtýynsha, oqıǵanyń BAQ-ta jarııalanyp, qoǵamdyq dúmpý týdyrýy arqasynda byltyr 1 qarashada kassasııalyq ınstansııa soty 2021 jylǵy 22 qyrkúıektegi úkimdi jáne 2022 jylǵy 8 aqpandaǵy Apellıasııalyq ınstansııanyń qaýlysyn joqqa shyǵaryp, kásipkerlik sýbektileriniń laýazymdy tulǵalaryna qatysty isti jańa quramdaǵy apellıasııalyq ınstansııa sotyna qaıta jibergen. Alaıda «qosylǵyshtardyń orny aýysqanymen qosyndy ózgermeıdiniń» keri kelip, sot quramy aýysqanyna qaramastan, is burynǵysha birjaqty qaralyp jatyr deıdi Aızada. Onyń pikirinshe, bul jerde Konstıtýsııa, Qylmystyq-prosestik kodeks talaptary óreskel buzylyp, aıyptalýshylardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryna nuqsan keltiriledi.
«Kúıeýimdi qamaqqa alý týraly burynǵy úkimniń kúshin joıý týraly qaýly shyqqannan keıin de meniń ony zańsyz túrde bas bostandyǵynan aıyrý ornynda ustap keledi. Jańa quramdaǵy sot bul sheshimdi buǵan deıingi, ıaǵnı 2021 jylǵy 12 aqpandaǵy tergeý sotynyń qaýlysyn qabyldaýda negizge alynǵan dálelderge súıengenin aıtady. Alaıda ol qaýly dálel retinde qoldanýǵa jaramsyz, óıtkeni zań normalary óreskel buzylǵan», deıdi ol.
Sonymen birge Joǵarǵy sottyń «Bultartpaý sharalaryn sanksııalaýdyń keıbir máseleleri týraly» №1 normatıvtik qaýlysynyń 9-tarmaǵynda kórsetilgen talap ta buzylyp, kúdiktilerdiń atalǵan qylmysqa qatystylyǵy tekserilmegen. Osyǵan oraı joǵarydaǵy normatıvtik qaýlynyń 10-tarmaǵyna sáıkes jańa quramdaǵy sýdıalar E.Amanǵalıevke taǵylǵan aıyptyń negizdiligin teksermegendigi týraly apellıasııalyq shaǵym joldanǵanymen, arada bir aıdan astam ýaqyt ótse de, ol qaralmaǵan jáne másele sheshilmegen.
«Sot aıyptaý tarapynyń dálelderi boıynsha óz mindettemelerin oryndaǵan joq, sondyqtan QPK 320-babynyń 2-tarmaǵyn óreskel túrde buzyp otyr. Eger sol talaptar oryndalǵanda, meniń kúıeýim qylmystyq quqyq buzýshylyq dálelderiniń joqtyǵyna baılanysty sot úderisiniń bastapqy kezeńinde aqtalýy kerek bolatyn. Alaıda sýdıalar qorǵaýshylardyń ótinishin qaraýsyz qaldyrdy», deıdi oqyrman.
Aızada Amanǵalıevanyń hatynan túsingenimiz, sot tarapynan jasalynyp jatqan zań buzýshylyq kóp. Tek zań talaptary emes, olar Konstıtýsııa talaptaryn da buza otyryp, kúdiktilerge qatysty birjaqty aıyptaý baǵytynda ǵana jumys júrgizip jatyr. О́ıtkeni aıyptaý aktisiniń sheshimderi naqty faktiler men dálelderge emes, boljamdarǵa ǵana negizdelgen deıdi ol.
«Apellıasııalyq ınstansııa soty eshqandaı sebebin túsindirmesten, kúıeýimdi 20 aıdan beri sottalýshy retinde qamaqta ustap keledi. Zań boıynsha buǵan jol berilmeýi kerek. Onyń bas bostandyǵyna degen konstıtýsııalyq quqy buzylyp otyr. Sottyń ózi zańnyń ústemdigi úshin jumys istemeı, ózderi quqyq buzýshylyqqa baryp jatsa, basqalardan ne qaıyr?» deıdi almatylyq turǵyn.
Onyń aıtýynsha, sot saraptamasyn júrgizýdiń prosessýaldyq merzimi de saqtalmaǵan. «О́tken jyldyń 26 jeltoqsanynda taǵaıyndalǵan saraptama áli kúnge aıaqtalǵan joq. Zań boıynsha 30 táýlikten asyrylmaı bitýi kerek edi. Ol túgili nysanǵa tekseris te júrgizilmegen. Saraptama júrgizý merzimi sot tarapynan uzartylǵan joq», deıdi.
Sot úderisiniń osylaısha uzaqqa sozylýy tek aıyptaýshy tarapqa ǵana paıdaly. «Bul jaǵdaılar sot tarapynan aıyptaý úkimin shyǵarý arqyly tergeýshi men birinshi jáne ekinshi ınstansııadaǵy sýdıalardy jaýapkershilikten jaltartýǵa talpynyp jatyr», deıdi Aızada Amanǵalıeva.
Árıne, biz óz tarapymyzdan oqyrmannyń jazǵan janaıqaıy qanshalyqty shyndyqqa janasymdy ekenin naqty aıta almaımyz. Alaıda maqsatymyz – osy istiń aıaqsyz qalmaı, ádil sheshilýine úlesimizdi qosý. Eger shyn máninde Erbolat Amanǵalıev eki jyldan astam ýaqyttan beri zańsyz qamaqta otyrsa, onyń bostandyqqa degen konstıtýsııalyq quqy taptalyp jatsa, bul – nazar aýdararlyq jaǵdaı. Jańa quramdaǵy sottyń zańdy jáne negizdi shaǵymdarǵa jaýap qatpaýy, Almaty qalasy prokýratýrasy tarapynan Konstıtýsııa men qylmystyq-prosestik zań talaptarynyń anyq buzylýy, Joǵarǵy sottyń da óz sýdıalarynyń ant buzý jaǵdaılaryna kóz juma qaraýy sekildi zańsyzdyqtardan qajyǵan oqyrman osy isti gazet arqyly kópshilikke jetkizýdi suraıdy.