Quqyq • 31 Mamyr, 2023

Áli ádildik izdep júr...

401 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

О́tken jyly gazetimizdiń №96 sanynda «Ádildikti endi kimnen izdeımin?» degen taqyryppen maqala jarııalandy. Ol jerde Aızada esimdi Almaty qalasynyń turǵyny óziniń kúıeýi Erbolat Amanǵalıevtiń Almaly aýdandyq sotynyń úkimimen 8 jylǵa sottalǵanyn, oǵan Qylmystyq kodekstiń 189-ba­by 4-bóliginiń 2-tarmaǵy boıynsha «senip tapsyrylǵan bóten múlikti ıemdenip, talan-tarajǵa saldy, asa iri mólsherde aqsha jymqyrdy» degen aıyp taǵylǵanyn, biraq shyn máninde onyń kinásiz ekendigin dáleldeı almaı júrgenin aıtyp, bas basylymnan kómek suraǵan edi.

Áli ádildik izdep júr...

Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»

Sol maqala jaryq kórgeli beri de­ týra bir jyl ótipti. Biraq osydan 2 jyl­ buryn bastalǵan qylmystyq is áli kúnge bir sheshimin tappaǵan. Jýyr­da Aızada Amanǵalıevadan taǵy da hat kelip túskende, istiń sońy sıyr­quıym­shaq­tanyp sozylyp ketkenine kózimiz jet­ti. Onyń aıtýynsha, oqıǵanyń BAQ-ta jarııa­lanyp, qoǵamdyq dúmpý týdy­rýy­ arqasynda byltyr 1 qarashada kas­sa­sııa­lyq ınstansııa soty 2021 jylǵy 22 qyr­kúıektegi úkimdi jáne 2022 jyl­ǵy 8 aqpandaǵy Apellıasııalyq ınstan­sııa­nyń qaýlysyn joqqa shyǵaryp, kásip­k­erlik sýbektileriniń laýazymdy tul­ǵa­laryna qatysty isti jańa quramdaǵy apellıasııalyq ınstansııa­ so­tyna qaıta jibergen. Alaıda «qosyl­ǵyshtardyń orny aýysqanymen qo­syn­dy ózgermeıdiniń» keri kelip, sot qura­my aýysqanyna qaramastan, is buryn­ǵy­sha birjaqty qaralyp jatyr deıdi Aıza­da. Onyń pikirinshe, bul jerde Kons­­tı­týsııa, Qylmystyq-prosestik ko­deks talaptary óreskel buzylyp, aıyp­­t­alý­shylardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryna nuqsan keltiriledi.

«Kúıeýimdi qamaqqa alý týraly bu­rynǵy úkimniń kúshin joıý týraly qaýly shyqqannan keıin de meniń ony zańsyz túrde bas bostandyǵynan aıyrý ornynda ustap keledi. Jańa quramdaǵy sot bul sheshimdi buǵan deıingi, ıaǵnı 2021 jylǵy 12 aqpandaǵy tergeý sotynyń qaýlysyn qabyldaýda negizge alynǵan dálelderge súıengenin aıtady. Alaıda ol qaýly dálel retinde qoldanýǵa jaramsyz, óıtkeni zań normalary óreskel buzylǵan», deıdi ol.

Sonymen birge Joǵarǵy sot­tyń­ «Bul­­­tartpaý sharalaryn sanksııa­laý­dyń keıbir máseleleri týraly»­ №1 nor­ma­tıvtik qaýlysynyń 9-tarmaǵynda kórse­til­gen talap ta buzylyp, kúdiktilerdiń atal­ǵan qylmysqa qatystylyǵy tek­se­rilmegen. Osyǵan oraı joǵarydaǵy nor­­matıvtik qaýlynyń 10-tarmaǵyna sáıkes jańa quramdaǵy sýdıalar E.Aman­ǵa­lıevke taǵylǵan aıyptyń negizdiligin tek­sermegendigi týraly apellıasııalyq sha­ǵym joldanǵanymen, arada bir aıdan astam ýaqyt ótse de, ol qaralmaǵan jáne másele sheshilmegen.

«Sot aıyptaý tarapynyń dálelderi boıynsha óz mindettemelerin oryndaǵan joq, sondyqtan QPK 320-babynyń 2-tarmaǵyn óreskel túrde buzyp otyr. Eger sol talaptar oryndalǵanda, meniń kúıeýim qylmystyq quqyq buzýshylyq dálelderiniń joqtyǵyna baılanys­ty sot úderisiniń bastapqy kezeńinde aqtalýy kerek bolatyn. Alaıda sýdıalar qorǵaýshylardyń ótinishin qaraýsyz qaldyrdy», deıdi oqyrman.

Aızada Amanǵalıevanyń hatynan túsingenimiz, sot tarapynan jasalynyp jatqan zań buzýshylyq kóp. Tek zań talaptary emes, olar Konstıtýsııa talaptaryn da buza otyryp, kúdiktilerge qatysty birjaqty aıyptaý baǵytynda ǵana jumys júrgizip jatyr. О́ıtkeni aıyp­taý aktisiniń sheshimderi naqty fakti­ler men dálelderge emes, boljam­dar­ǵa ǵana negizdelgen deıdi ol.

«Apellıasııalyq ınstansııa soty esh­­qandaı sebebin túsindirmesten, kúıeýimdi 20 aıdan beri sottalýshy retinde qamaqta ustap keledi. Zań bo­ıynsha buǵan jol berilmeýi kerek. Onyń bas bostandyǵyna degen konstıtýsııalyq quqy buzylyp otyr. Sottyń ózi zańnyń ústemdigi úshin jumys istemeı, ózderi quqyq buzýshylyqqa baryp jatsa,­ basqalardan ne qaıyr?» deıdi almatylyq turǵyn.

Onyń aıtýynsha, sot saraptamasyn júrgizýdiń prosessýaldyq merzimi de saqtalmaǵan. «О́tken jyldyń 26 jeltoqsanynda taǵaıyndalǵan saraptama áli kúnge aıaqtalǵan joq. Zań boıynsha 30 táýlikten asyrylmaı bitýi kerek edi. Ol túgili nysanǵa tekseris te júrgizilmegen. Saraptama júrgizý merzimi sot tarapynan uzartylǵan joq», deıdi.

Sot úderisiniń osylaısha uzaqqa sozylýy tek aıyptaýshy tarapqa ǵana paıdaly. «Bul jaǵdaılar sot tarapynan aıyptaý úkimin shyǵarý arqyly tergeýshi men birin­shi jáne ekinshi ınstansııadaǵy sýdıalardy jaýapkershilikten jaltartýǵa tal­py­nyp jatyr», deıdi Aızada Aman­ǵa­lıeva.

Árıne, biz óz tarapymyzdan oqyr­­ma­­nnyń jazǵan janaıqaıy qansha­lyq­ty shyndyqqa janasymdy eke­nin­ naqty aıta almaımyz. Alaıda maq­sa­tymyz – osy istiń aıaqsyz qalmaı, ádil­ sheshilýine úlesimizdi qosý. Eger shyn­ máninde Erbolat Amanǵalıev eki jyl­dan astam ýaqyttan beri zańsyz qamaq­ta otyrsa, onyń bostandyqqa de­gen konstıtýsııalyq quqy taptalyp jatsa, bul – nazar aýdararlyq jaǵdaı. Jańa quramdaǵy sottyń zańdy jáne negizdi shaǵymdarǵa jaýap qatpaýy, Almaty qalasy prokýratýrasy tarapynan Konstıtýsııa men qylmystyq-prosestik zań talaptarynyń anyq buzylýy, Joǵarǵy sottyń da óz sýdıalarynyń ant buzý jaǵdaılaryna kóz juma qaraýy sekildi zańsyzdyqtardan qajyǵan oqyrman osy isti gazet arqyly kópshilikke jetkizýdi suraıdy.