Mıras Muqashtyń bul áńgimesi alǵash jarııalanǵan 2007 jyldary kitapsúıer qaýymnyń japa-tarmaǵaı súısine oqyǵany kúni keshegideı áli este. О́mirde túý shalǵaıǵa alystasa da, kóńilde máńgi saqtalǵan sol bir alǵaýsyz balalyq shaq kimniń de bolsyn saǵynyshqa toly eń aıaýly esteligi. Qaıta oralmas sol ýaqyttarda bireýdiń qýanyshy, bireýdiń qaıǵysy, bireýdiń móldir sezimi, endi bireýdiń saǵynyshy qaldy. Bálkı osy úshin de myna jurt tunyq shaqtyń bir úzigin «Merýertten» kóre qalyp, saǵynysa qaýyshqandaı bolatyny. Tipti alǵashynda-aq oqyǵandar avtor týraly sóz qozǵaı qalsań, burynǵy «Ashy alma», bertindegi «Shyrǵalań» men «Aýlany» aýyzǵa almastan, «Merýertti» oılap, eski bir jyldardaǵy yp-ystyq esteligi esine mezet túse qalǵandaı, kóńili tebirene bosap, bir sumdyq kúı keshedi. Dástúrli baıandaýǵa qurylǵan áńgime sondaı bir klassıkalyq shyǵarma atanbasa da, «Merýertti» oqyǵannyń barlyǵy Merýertti umytpaıdy. Jazýshynyń sózimen aıtsaq, jymıǵanda betinde sál ǵana shuńqyr paıda bola qalatyn nárkes kózdi qyzdardy keziktirseń, Merýert emes pe eken dep eleńdeısiń. Shynynda, avtor sol bir beıneni kezdestirdi me eken?..
Ár shyǵarma sol ýaqyttyń, sol qoǵamnyń kelbetin beredi. Munda da toqsanynshy jyldardyń toqyraýy anyq hám maqsatty túrde sýrettelmese de bala-keıipkerdiń oı-qııaly, bastan keshken muńdy hıkaıasymen astasyp jatyr.
Kóńilindegi eń názik, eń móldir, eń jaryq beınege aınalǵan Merýerttiń kenetten iz-túzsiz joǵalýy bala-keıipkerdiń bar arman-qııalyn jaıpap ótti. «Áke-sheshesiniń Merýertti izdemegen jeri qalmaǵan. Urlaǵan adam jas qyzdy kópten baqylap, qyzyǵyp júrgen sekildi. Áldekimderdiń boljaýynsha, ony asyrap alý maqsatynda áketken. Ǵumyr boıy bir perzentke ǵana zar óte dáýletti neme balany alyp, shetel asyp ketýi de ǵajap emes dep sáýegeılik jasaıdy. Beıshara qaıtsin, ózi asa jaman da adam emes sııaqty degender de tabyldy».
Kórkem shyǵarmada ýaqyt pen keńistik qatar órilip otyratyny anyq. Áńgimeniń sharyqtaý shegine ulasqan Merýerttiń joǵalýy sol ýaqyttaǵy úlken tarıhı ózgerispen qatar keldi. Merýert joǵaldy – Keńes ókimeti qulady. Aıaýly beıneni qylaýdaı jamandyqqa qımaǵan bala júrek bul ólkedegi endigi sátsizdiktiń bárin osydan dep bildi.
«Merýert joǵalǵannan bastap-aq bizdiń ata-mekennen de bereke qashqan. Baǵaly ken óndiretin shahta-fabrıka jabylǵan soń turǵyndar kórshiles qalalarǵa jappaı kóshe bastady. Sóıtip aınalasy tórt-bes jyldyń ishinde ataǵy dúrildegen úlken kenishtiń onnan toǵyzy jermen-jeksen boldy. Qazir álgi eki araǵa kezek júgirip, biz oınap júretin úılerdiń irgetasy da joq. Elge úsh-tórt jyl aralatyp oralǵan saıyn aldymen baıaǵyda Merýert ekeýmiz gúl teretin qyrǵa shyǵamyn. Senseńiz, sol alqapta gúl de óspeıdi búginde. Jel azynap, qulazıdy da jatady».
О́tken bir joly Astanadan Shýǵa qaraı kólikpen shyǵyp, jolaı Aqshataýǵa toqtadyq. Qý dala buryn bul jerde eshkim baqytty bolmaǵandaı, eshbir jan shattanbaǵandaı qulazyp jatyr. Azynaǵan jel de surqaı mekendi odan ári suryqsyzdandyra túsedi eken.
Jalpy, kez kelgen oqyrmannyń júrek-kitaphanasynda saqtalǵan, áńgimeden týǵan muńdy da móldir sezimdi sýytyp baryp, qaıtalap oqyp turatyn shyǵarmalary bolady. «Merýert» te sondaı. Shaǵyn hıkaıany ár bastaǵan saıyn sol balamen birge aýylǵa baryp, taý-tasty aralap, Merýert keletin kólikti kútip eleńdep, ishimiz jylyp otyrady. Arasynda «Bıik shoqylardyń basyna shyǵyp, sonaý kókjıekte oınaǵan saǵymmen birge buldyrap, mańyp bara jatatyn kıikterdi kórý nemese kókoraı shalǵynda mıdaı aralasyp, jaıylyp jatqan tabyn men qoı-eshkini tamashalaý da bir ǵanıbet eken» desemiz. Bizge de «... sýsamyr men ıtsıgegi, saryshatyr men sulybasy syńsyǵan osy kórikti alqapta jan-jaǵyna mańǵaz qarap, mań-mań basqan bizdiń úıdiń ala sıyryn kezdestirý keremet kórinis boldy». Ár oqyǵan saıyn oqıǵanyń sońynda eshqandaı tragedııa bolmaıtyndaı tebirene bastaıtynymyz da qyzyq.
Sol Aqshataýǵa tabanymyz tıgende alystan munartqan tóbelerge qarap, Merýertin joǵaltqan balany izdeısiń. Sol qyrda Merýert ekeýi gúl tergen bolar. Sol qyrda quldyrańdap jarysa júgirip, kúlkileri saı-salaǵa jetip, máz bolysqan bolar. Ýildeı soqqan jel sol daýystardy anaý bir qyrdyń arǵy jaǵynan talmaýryta estirtetindeı. Al mynaý úlken jolmen kúni-túni ersili-qarsyly yzǵytyp ótip jatqan mashınalar bul mekende ne bolǵanyn tipti bilmeıdi ǵoı.
