Tanym • 23 Shilde, 2023

Beldesken balýan

256 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Qazaqtyń kúres tarıhyn zertteýshiler bul jekpe-jek saıys túriniń tarıhy tereńde ekenin aıtady. Máselen, ortaǵasyrlyq oqymystylar – Ibn Sına, Ábdilqasym Fırdaýsı, Mahmýd Qashqarılardyń eńbekterinde belbeý kúresi týraly aıtylsa, Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Shansı provınsııasy Chjýan eldi mekeninen beldesip (kúresip) jatqan eki adamnyń beınesi tabylǵan.

Beldesken balýan

Jádigerde beınelengen kóri­niske nazar aýdarsaq, eki adam oń jaq ıyqtarymen tiresip, qoıan-qoltyq beldesýde. Sol jaq pozısııadaǵy balýan oń qolyn qarsylasynyń qoltyq astynan ótkizip, súbe qabyrǵasy mańynan sheńgeldeı qapsyryp, keýdesimen kelesi balýandy oń ıyǵyn tireı ıterip tursa, oń jaqtaǵy balýan dál qarsylasy sııaqty qaýsyra ustap, qarsylyq tanytýda.

Bul jádigerdi zerttegen mamandar ǵun ımperııasy dáýirinde jasalǵan buıym depti. Demek bul qoldanbaly mura ejelgi baba­larymyzdyń ómir saltyn beıneleıtin derek ekeni anyq. Qazirgi tańda qazaq kúresiniń tarıhyn zerttep júrgen mamandar atalǵan derek arqyly ulttyq jekpe-jek saıysynyń bir túri – kúres óneriniń tarıhy arǵy zamannan tartatynyn bilgeni durys.

Jalpylaı aıtqanda, hal­qy­myzdyń ómir súrý salty kóshpeli turmysqa beıim­delgendik­ten, kúndelikti is-áreketiniń ózi kú­res. Tabıǵattyń taza su­ryptaýynan ót­ken halyqtyń jekpe-jek ónerge degen ynta­sy klassıkalyq túrde jetilgen. Tarıhqa kóz jú­girtsek, kóshpeli taıpalardyń túp atasy saq, ǵun, túrkiler dáýirinde sadaq atý­­dan, at ústinde naızalasýdan, basqa da dástúr­li saıystar ótetini týraly naqty derekter bar.

Sońǵy jańalyqtar