Shalǵaı aýyldyń shamshyraqtary

О́tken jyly atalǵan oblystyń 117 túlegi oqý bitirip, aýyldarǵa 86 dáriger bólingen eken. Dárigerlerdiń qa­jettiligin qamtamasyz etý úshin Almaty oblysyna 32 rezı­dentýra granty da bólingen. Sondaı-aq 2023 jyly «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jo­ba­syn iske asyrý aıasynda mı­nıstr­lik ákimdikpen birlesip, Almaty oblysynyń densaýlyq saqtaý júıesin damytýdyń 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan ke­shen­di josparyn ázirlegen. Jos­par ınfra­qurylymdy damytý, me­dı­sınalyq uıymdardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý, óńirdiń kadrlyq áleýetin arttyrý sharalaryn qarastyrady.

Kadr jetispeýshiligi men medı­sınalyq qurylǵylardyń tapshy­ly­ǵyn shalǵaıdaǵy shekaraly Raıymbek aýdanynyń dárigerleri aı­qyn sezinip otyr.

«Kadr jetispeýshiligi eshýaqytta sheshimin tappaıtyn tárizdi. Sebebi medısınalyq ınstıtýtqa báriniń qoly jete bermeıdi. Oqý bitirgender kóp jaǵdaıda qalada qalýǵa tyrysady. Aýylǵa ata-ana jaǵdaıyna qarap keletin birli-jarymy bolmasa, ózdiginen kelýi óte sırek. Aýdan ákiminiń kvotasy turmys jaǵdaıy tómen otbasynyń balalaryna bó­li­nedi. Biraq olardyń aýylǵa qaıtyp kelýine talap qoıylmaıdy. Sondyqtan bólingen kvota boıynsha oqý bitirgen maman aýylǵa kelip, jumys isteýin mindettese ǵana kadr máselesi sheshim tabýy múmkin. Buǵan qosa osy ýaqytta onlaın oqytýlar kóbeıip ketti. Dárigerlerge odan keler paıda shamaly, sebebi aýdanda sapaly ınternet joq. Ekinshiden, maman tapshylyǵyna baılanys­ty dárigerlerdiń ýaqyty da jete bermeıdi. Sondyqtan formaldy oqytýdy doǵarý kerek. Dá­ri­gerlerdiń biliktiligin arttyrý úshin oflaın oqytyp, is-tá­jirı­be almasýdyń artyqshylyǵy ana­ǵur­lym tıimdi bolar edi», deıdi perzenthana bóliminiń meńgerýshisi, joǵary sanatty dáriger Nazgúl Botbaeva.

Búginde shekaraly aımaqtaǵy Raıymbek aýdanyndaǵy aýrýhanada 30 myńdaı halyq tirkeýde. Olardyń ishinde týyt jasyndaǵy áıelder sany – 5 260, bıylǵy bes aıda 159 sábı ómirge kelgen. О́tken jyly aýdanda 403 náreste dúnıege keldi. Perzenthanada 1 neonatolog, 3 gınekolog-dáriger, 4 akýsher men 5 meıirbıke jáne 7 sanıtar eńbek etedi.

«Aýdanymyzda týý kórsetkishi ar­typ keledi. Júktilik kezinde áıel­derdiń densaýlyǵyn qadaǵalap, de­ni saý balanyń ómirge kelýin bas­ty nazarǵa alyp, barynsha kómek kórsetemiz. Qazirgi kezde júkti áıel­­­der arasynda ekstragenıtaldy aýrý­­lar bar. Ásirese arterııalyq qan qysymynyń kóterilýi, qant dıabeti, búırek pen qalqansha bez aýrýlary jıi kezdesedi. Perzenthanada týyt qabyldaıtyn tósek (transformer), tósek janyndaǵy monıtor, jańa týylǵan nárestelerdiń estý qabiletin tekserýge arnalǵan aýdıoskrınıng apparaty jetis­peı­di. Sondaı-aq shalǵaı aýdan bol­ǵandyqtan, shala týǵan náres­te­­lerdi tasymaldaýǵa arnalǵan trans­porttyq kývez bolsa, artyq et­pes edi», deıdi akýsher-gınekolog Baǵdagúl Baıǵaraeva.

«Bir qozy týsa, bir túp jýsan artyq shyǵady» deıtin keń peıil sal­tymyzǵa saı ulttyq demog­ra­fııanyń ósimine ólsheýsiz úles qo­syp kele jatqan áıelderdiń den­saý­lyǵyn qadaǵalap, aman-esen bosanýyna tilekshi dárigerlerdiń eń­begine el rıza. О́z isin jetik meń­ger­gen aq halatty abzal jan­dar­dyń biliktiligi men meıirimi júkti áıel­derdiń kóńilin jaılandyryp, jú­zine qýanysh syılaıdy.

Jalpy, 120 tósekke arnalǵan aýdandyq aýrýhanaǵa kóp jyldan beri kúrdeli jóndeý jasalmaǵan. Ýaqytpen sanaspaı qyzmet etetin shetkeri aýdandaǵy medısına mamandary úshin eńbek­aqynyń azdyǵy áli de ózekti másele ekenin aıtý artyq etpes.