Bıngemton ýnıversıtetiniń zertteýshileri júrgizgen zertteý nátıjeleri ýltradybystyq sáýlelený adam terisin ózgerte alatynyn kórsetti. Dálirek aıtqanda, ýltradybystyq sáýlelený adam terisi men sińirlerine, shemirshekterine jáne súıekterdi baılanystyratyn talshyqty aqýyzǵa teris áser etip, zalal keltiredi.
«Biz «kúnge shyqpańyz» dep úreı týdyrǵymyz kelmeıdi. Biraq ýltrakúlgin sáýlelenýdiń uzaq ýaqyt áser etýi terińizdiń qataıýyna ákep soǵady, sonymen qatar kanserogendik máselelerdiń joǵary qaýpine de ákelýi múmkin», dep pikir bildirdi ýnıversıttiń bıomedısınalyq ınjenerııa kafedrasynyń dosenti Gaı German.
Bıngemton komandasy ýltrakúlgin sáýlelenýdiń ártúrli deńgeılerine deıingi jáne keıingi teri úlgilerin tolyq qalyńdyǵymen salystyrdy. Zertteýshiler teri ýltrakúlgin sáýlesin kóbirek sińirgen saıyn ondaǵy kollagen talshyqtary bir-birine tyǵyz ornalasatynyn anyqtady, bul teri tinderdiń qattylyǵynyń joǵarylaýyna ákeledi.
Bul rette ǵalymdar júrek pen teri jasýshalarynyń zaqymdanýmen kúresýi arasyndaǵy uqsastyqtardy baıqady, alaıda olardyń fýnksııalary ártúrli. Adam aǵzasyna zaqym kelgen kezde, kez-kelgen ulpada osyndaı tabıǵı reaksııa bolady. Birinshiden, qandaı da bir zaqym bar jerde jaranyń ornyn óteý kerek. Sol sekildi ınfarkt bolǵan kezde júrekte de solaı bolady. Keıde, deneniń reaksııasy sizdiń ómirińizdi saqtap qalýy múmkin, biraq bul keıinirek densaýlyǵyńyzda basqa da ahýaldardy týǵyzýy múmkin.
Dene terisi – aǵzanyń eń úlken múshesi, mıkrobtardan jáne basqa syrtqy faktorlardan qorǵanysh qabaty. Sondyqtan ony qorǵaý jáne nyǵaıtý asa mańyzdy. Teriniń qalypty jumysynyń kez kelgen buzylýy adamnyń kúndelikti ómirine qaýip tóndiredi.
Karıma JUMAǴALI,
Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıtetiniń stýdenti