Ádebıet • 03 Qyrkúıek, 2023

Mahabbattyń máýeli báıteregi

314 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Abaıdyń «Sen meni ne etesiń?» dep bastalatyn óleńi bar. Bul týraly nebir synshy, aqyn-jazýshylar qalam terbedi. Solardyń arasynan bizge unaıtyny – Talasbek Ásemqulovtyń «Abaıdyń uly jumbaǵy» maqalasy. Onda hakimniń óleńin «tápsirlegen» avtor súıe almaǵan júrektiń jan azabyn aıtady.

Mahabbattyń máýeli báıteregi

Iаǵnı mahabbatqa jetpegen, qu­marlyq deńgeıinde qalǵan men­men jannyń egosy. Al súıgen júrek ekinshi jartysy qaıyrylmasa da, eshqashan qun suramaıdy, alǵys pen razylyqtan basqa. Tipti máńgilikke kóz jazsa da. Mahabbatqa jetken shyn júrektiń azabynyń ózi ǵajapqa aınalaryn áıgileıdi. Iá, súıgen júrektiń azabynyń ózi ǵajap. Muny biz mahabbat jyrshysy Ázilhan Nurshaıyqovtyń shyǵarmalary­nan ǵana emes, ónegeli ómirinen de kóremiz. Onyń jary Halımamen ótkergen súıispenshilikke toly, eki jartydan bir bútinge aınalǵan tutas ǵumyry – mahabbattyń máýesi.

Qolymyzǵa jazýshy Qaısar Álimniń Almatydaǵy «Mereke» baspasynan 2022 jyly shyq­qan «Mahabbat jyrshysy» atty ke­zekti kitaby tústi. Bul avtordyń Ázil­han Nurshaıyqovqa arnaǵan ekin­shi kitaby eken. Jazýshy men jazýshynyń jazysqan hattary, ádebıet, ómir, zaman týraly oılar men paıymdar legi bir bólim. Onda Nurshaıyqovtyń oqyr­man­dary týraly jazǵandary da beıjaı qaldyrmaıdy. Áz-aǵańdy tanýda, ol kisiniń ómirine úńilem deý­shilerge taptyrmas muralar bir­­­neshe bólimge júıelenip, jeke taqy­ryptarǵa bólingen. Ásirese biz bas­tan-aıaq kóz qydyrtyp, oı jú­gir­tip paraqtaǵanymyz «Ázil­han Ha­lı­madan soń» hıkaıaty jo­ǵary­daǵydaı sóıleýimizge túrtki boldy.

«О́lmeı qaldym men áreń,

Bolǵannan soń jan bólek.

Kúnde eńirep jylaımyn,

Kózdiń jasyn sebelep.

Qaraly oı darııasyna endi batqaly turǵanda Halımasynyń «tursańshy, tiktel» degen qatqyl úni estilip...», dep tarqatyp áketedi avtor shyǵarmasyn. Elý tórt jyl otasqan Halımasynan aıyrylǵan jazýshynyń jaı-kúıi, júrek tebirenisi, kózi ketse de endigi ǵumyrynda kóńiline medet bolǵan mahabbat sáýlesi qamyryqty janǵa qanshama qýat berip, shýaǵyna bólegen. Bireýler oılaýy da múmkin, qaıtken kúnde jarty ǵasyrdan astam ýaqyt birge otasyp, sáýleli ǵumyr súrgen júrekke egizinen kóz jazǵannan aýyr qasiret joq, kóp­ke barmaıdy dep. Árıne, ondaı jaǵdaılarda oryn alyp jata­dy. Alaıda shyn súıgen, mahabbat atty baqytqa bólengen jannyń aza­by­nyń ózi ǵajap ekenin joǵaryda tek­ke aıtpadyq. Halımadan soń Ázilhannyń kúıi ańsaýly júrektiń alǵysty súıispenshiligin áıgileıdi Qaısar Álimniń jazýynda. Qusa­dan góri arylýǵa keledi. Ekeýara ke­shirgen mahabbatty ómirdiń shýaǵy­na shomylyp, sáýlesine jylyný kóri­nis beredi. Barlyq bel-belesterin adaqtap shyǵady. Adam ólse de, shyn júrektiń súıispenshilikke toly serti jyldar boıy ómir súre bere­ti­nin baıqaımyz.

«Soǵys bitken soń óziń bilesiń, men elge qaıta almaı bir jarym jyl zaryǵyp, Máskeýdegi ınstıtýt aýrýhanasynda jattym ǵoı. Jastaıǵy sol aýrý qaıta asqynǵan. Oılaıtynym, seni qalaı jetimsiretpeýdiń qamy. Aýrýdan qulan-taza jazylyp, saǵan qosylsam dep tiledim. Tilegim qabyl boldy. Máskeý dárigerleri meni birjola jazyp, saýyqtyryp shyǵardy. Eger jazylmasam, men saǵan turmysqa shyqpaıtyn edim, jandaı súıgen súıiktime aýrýymdy qalaı juqtyramyn? Týberkýlez – juqpaly aýrý. Sondyqtan men seniń janyńa jolaýǵa tıis emes bolatynmyn. Surapyl soǵystan áreń jany qalǵan sen syrqattan aman bolsyn dedim. Osy tilekpen áli jazylar-jazylmasymdy bilmeı, qınalyp júrgen kúnderimniń birinde Almatyda, ýnıversıtette oqyp júrgen saǵan: «Bir jaqsy qyz taýyp úılenip alsańshy», dep hat ta jazdym, bilesiń. Jazýyn jazsam da, hat ketip qalǵannan keıin aǵyl-tegil jyladym. Seni ózimnen ózge eshkimge qımadym. Seniń janyńdy mendeı túsinetin bul dúnıede eshkim joq dep eseptedim. Meniń baǵyma qaraı sen eshkimge úılenbepsiń. Men jazylyp, Máskeýden Qazaqstanǵa qaıttym. Saǵan qosylyp, osynshama baqytqa ıe boldym. Sol kezde meni aýrý meńdep, o dúnıege ketip qalýym da múmkin edi. Meni bala kúnimnen jabysyp, uzaqqa sozylǵan sol aýrýdan sen jazdyń – seniń maǵan degen mahabbatyń jazdy. Ol ras shyǵar. О́z basym ómirdiń eń kúshti dárisi mahabbat dep uqtym».

Bul Halımanyń Ázilhanǵa aıtqan syry, mahabbattyń sózi. Osyndaı adaldyq pen súıispenshilikten qýat alǵan jan ıesi dúnıeden qaıtsa da, onyń ómirsheń rýhy ekinshi jartysyn qalǵan ǵumyrda jebep ótkenine shyǵarma sendiredi. Mahabbatqa ılandyrady.