Juldyzdy aspandy zertteıtin jalǵyz úıirme: Túrkistanda uıymdastyrylyp, jas zertteýshilerdi daıarlaý ústinde

2022 jyldyń qyrkúıek aıynda ashylǵan bul hab – BUU Balalar qorynyń (IýNISEF) Qazaqstandaǵy ókildigi, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti men Oqýshylar saraıynyń birlese atqarǵan jobasy. Jer jáne ǵaryshtaǵy radıohabar taratatyn qurylǵylardan analogtik, sıfrlyq radıosıgnaldardy berýge jáne qabyl­daýǵa múmkindik jasaǵan hab arqyly 30-ǵa jýyq oqýshy STEM kýrstaryna qatysyp, ınjenerlik daǵdylardy ıgerip júr.

Bul úıirmedegi hab ashylǵan­nan keıin kóp uzamaı, ıaǵnı qazan aıynda Túrkistannan 50 shaqyrym jerde atmosferanyń joǵarǵy qaba­tyna ýltrazamanaýı 2 nanospýtnık ushyryldy. Salmaǵy 1-10 kılo aralyǵyndaǵy shaǵyn ǵarysh apparat­tary birneshe kamera jáne sensorlarmen jabdyqtalǵan. Sol nano­­-s­pýtnıkterdiń kómegimen qazir aýa temperatýrasy, qysy­my, ylǵaldylyǵy jáne lastanýy týraly málimetter jınaqtalyp jatyr.

Bul úıirmege 12 jastan asqan, ǵylymǵa, tehnologııaǵa, teh­nı­ka men matematıkaǵa qyzy­ǵa­tyn kez kelgen oqýshy qaty­sa alady. Búginde úıirmede bi­lim alyp júrgen 30-ǵa jýyq ba­la­nyń kópshiligi – qyzdar. Ǵa­rysh­tyq tehnologııaǵa den qoı­ǵan oqýshylarymyz aýyz toltyryp aıtarlyqtaı nátıjege de qol jetkizip úlgerdi. Dálirek aıtsam, bıyl sáýir aıynda Más­keý qalasynda halyqaralyq «Ǵy­lymdy bastańyz» atty baı­qaý ótken bolatyn. 600-den asa jas ǵalym qatysqan saıysta saraıymyzdaǵy «Fızıka» úıirmesiniń oqýshysy Kamıla Baıanbek te baq synap, júldeli III orynǵa ıe boldy. Sonymen qatar onyń jetekshisi, bilikti ustaz Erkin Aqtaevqa «Halyq aǵartý isiniń úzdigi» qurmetti ataǵy berildi. Endi oqýshylarymyz qazan aıynda juldyzdy aspandy zertteýge kómektesetin taǵy bir nanospýtnık qurastyrýdy josparlap otyr. Jalpy, bizdiń basty maqsatymyz – ǵylymmen aınalysýǵa qolaıly jaǵ­daı týǵyzý arqyly úderis barysyn­da oqýshylardyń bilimge degen qyzyǵý­shy­lyǵyn arttyrý, óz betinshe bilim alýǵa qushtarlyǵyn damytý, sonymen qatar kómek kórsetip, baǵyt-baǵdar berý.

Taǵy bir aıta keterlik jaıt – Túr­kistan óńirinde alǵash ret UniSat HUB-tyń ashylýyna sebep­ker bolǵan bizdiń eńbegimizdi baǵala­ǵan Halyqaralyq ǵalym­dar qaýym­dastyǵy maǵan «Ha­lyqtyq bilim berý salasyna eńbek sińirgen qyzmetker» qur­metti ataǵyn berdi.

Atalǵan úıirme oqýshylardyń bilimge qyzyǵýshylyǵyn arttyryp, ǵylymmen aınalysýǵa qolaıly jaǵdaı jasap, baǵyt-baǵdar berip, kómektesedi. Qazirgi tańda úıirmede keleshekte elimizdi órge súıreıtin 12-25 jas aralyǵyndaǵy jas zertteý­shiler tárbıelenip jatyr. 

Indıra IKAPOVA,

Oqýshylar saraıynyń dırektory

TÚRKISTAN