«Janymdy uǵar basqa kim?»

Shyǵarmanyń qaıyr­masynan úzindi usynaıyq.

«Jabyqqan sátte qas-qaǵym,

Janymdy uǵar basqa kim?

Jańa bir áýen bastadym,

Senderge arnap, dostarym». Endi esińizge túskenine shúbám joq.

Kishkentaı qońyr radıony qosqanda syzylǵan názik daýsymen ánshi Janar Aıjanova qaıta-qaıta osy ándi oryndap jatady. Biz de tyńdaýdan jalyqpaımyz. Quımaqulaq sodan umytsyn ba? Qonaqqa bara qalsaq, jastarmen jıyla qalsaq, tipti toıda úlkender ortaǵa alǵanda osy dos týraly tamasha jyr qutqaryp qa­lady. Áýeni jeńil, saqaýdyń ózi notasyna dál túsetin táp-tát­ti týyndy árbir merekeniń sá­nine aınaldy. Asyq oınap, láńgi tepken aýyl balasynyń berekesin kórkeıte túsken de osy án bolsa kerek, qolymyzdy bir-birimizdiń ıyǵymyzǵa asyp alyp, álemdi jalpaǵynan basa shyrqap bara jatqan aıaýly sátter áride qal­ǵanda, yrǵaǵy oıǵa oralady.

Bul móldir shyǵarmanyń túý basynda kúrshimdik qos talant Oralhan Kósherov pen aqyn, jýrnalıst Hasen Zákárııa turǵanyn keıin bildik. Bildik te «eee» dep elemedik. Sóıtsek, bizdiki et pen teriniń arasyndaǵy jelikten týǵan, bardyń baǵasyn bilmeıtin jastyq maksımalızm eken ǵoı. Onymyz ońbastyń isi bolypty. Búgin túısinip qaıran qalyp otyr­myz.

«1995 jyldyń qańtar aıy. О́skemende óner saıysy ótip, artynan Oralhan Kósherov, Esen Májenov, Murat Tastaǵanov syn­dy ánshi-jyrshy, aqyndar bar kileń shyǵarmashyl qaýym bas qosyp otyrady. Kenet otyrys ústinde Oralhan aǵamyzdyń ty­nysy tarylyp, jaǵdaıy nasharlaıdy. Onyń burynnan syrqattanyp júrgeninen beıhabar jurt qatty abyrjyp, dereý jedel járdem shaqyrtady. Aýrýhanaǵa jetkizilgen sazgerdi tekserýden ótkizgen dárigerler jaǵdaıdyń qıyndap ketkenin, tez arada kúrdeli ota jasamasa, naýqastyń hali nasharlap ketetinin eskertedi. Al ota jasaý úshin 20 myń teńge aqsha tabý qajet. Mun­daı qomaqty qarjy qarapaıym shyǵarmashylyq adamdarynyń qaısybiriniń qaltasynan tabyla qoısyn. Shyn nıettes, janashyr azamattar aqyldasa kele, sazgerdiń ónerin erekshe qurmetteıtin Kúr­shim aýdanynyń týmasy, ká­sipker Janarbek Bilimbaevqa kelip, jaǵdaıdy aıtady. Kásipker kóp oılanbastan bar qarjysyn jıys­tyryp, qajetti somany taýyp beredi. Soǵan oraı operasııa da sátti ótken eken. Sóıtip, Oshan (kóp­shiligi solaı atap ketken) ob­lys­tyq aýrýhanada tabany kúrek­teı eki aı, jıyrma kún jatady». Muny Hasen Zákárııa án týraly esteliginde jazǵan.

Emhanaǵa kompozıtordyń syr­qatynan qulaqtanǵan О́ske­mendegi kóńili jaqyn dos-jaran, tileýles zamandas ataýly tegis kelip, kóńilin suraýmen bolady. Bel­gili jýrnalıster Ýálıhan Toq­pataev, Suńǵat Álipbaı, Murat Tastaǵanov jubaılarymen birge kelip, naýqastyń as-sýyn ákelip berip, biraz súıeý-demeý kórsetken.

Aýrýhanadan aman-esen shy­ǵysymen Oraǵań týra aýylyna tartady. Bul habardy estigen boıda Qoıtastan sazgerdiń burynnan bergi jaqyn dosy Hasen Zákárııa avtobýsqa minip, arasynda jaıaý júrip, áıteýir ymyrt úıirile sazgerdiń týǵan aýyly Topterekke áreń jetedi. Esikti ashyp kirgeni sol edi, qarsy aldynan ádettegi eńgezerdeı «sary aıý» (denesiniń iriligine qaraı dostarynyń ázildep qoıǵan aty) emes, júzi bop-boz bolyp qýarǵan, jaǵy sýalǵan jigit aǵasy qalqaıyp tur. О́z kózine ózi senbegen Hasen aǵamyz dosynyń mun­shalyqty aıanyshty jaǵdaıyn kór­gende júregi eljirep, janaryna eriksiz jas irkilgenin aıtady.

Sodan jaqyn dostar bir-birinen amandyq-saýlyq surasyp, kópten jınalyp qalǵan syrlaryn aqtaryp, tún ortasy aýǵansha áńgimelesedi. Erteńinde Hasen aǵamyzdy úıine shyǵaryp salyp turyp Oralhan Kósherov: «– Ha­se­ke, meniń osy dertten aman qal­ǵanym, birinshi Qudaıdyń, ekinshi dostarymnyń arqasy. Bir án arnasam deımin solarǵa, «Dostarǵa» degen óleń jazshy!» – dep ótinish bildiredi. Ýádesin berip attanǵan aqyn aǵamyz qat-qabat tirliktiń qa­mymen júrip, muny esinen shy­ǵaryp alsa kerek. Biraz ýaqyt ótkizip baryp «Dostarǵa» degen óleńniń sózin jazyp, Kúrshimge ketip bara jatqan aýyldasynan «sazgerdiń qolyna tabys et» dep ánniń mátinin berip jiberedi.

Moıyndaý kerek, áserli ándi jurtqa áıgilegen – Janar Aı­janova. Kóp uzamaı qunarly til, qulaqqa jyly tıer sazdy áýenmen úılesim tapqan jańa shyǵarma jıyn-toılarda shyrqala bastaıdy. Al 1999 jyldyń qarasha aıynda kómeıine bulbul uıalaǵan qazaqtyń aıaýly ánshisi Janar Aıjanova ánniń tusaýyn úlken sahnada qıǵan sátten bastap-aq  tyńdarman júregine jol taýy­p, joǵary suranysqa ıe bolady. Ánshi men ánniń birin-biri tabýy da – qyzyq áńgime. Sol 1999 jyldyń tamyz aıynda Zaısan kóliniń Kúrshim aýdanyna qaraıtyn jaǵasynda Aqsýat aýylynyń týmasy, marqum Ýáıis Sultanǵazın elý jasqa tol­ǵan mereıtoıyn keń aýqymda atap ótken-di. Aıtýly merekege almatylyq ártistermen birge Janar Aıjanova qonaq bolyp qatysady.

Osy jıynda jergilikti óner­pazdar atynan mereıtoı ıe­sine tartý retinde sazger Oralhan Kó­sherov júrek túkpirinen shymyrlap shyqqan óziniń ánderin oryndap berse kerek. Olardyń ishinde kópshiliktiń, sonyń ishinde, ásirese, Janar Aıjanovanyń erek­she yqylasyn aýdarǵan «Dos­tarǵa» áni bolady. Bul án ánshiniń baǵyn jandyrdy, mereıi ósip, kópshiliktiń kózaıymyna aınaldy.