Máýlen Áshimbaev búgingideı geosaıası turaqsyzdyq jaǵdaıynda jáne halyqaralyq uıymdardyń jumys tıimdiligi tómendegen kezeńde atalǵan konferensııany ótkizýdiń mańyzdy ekenin aıtty.
«Taıaý Shyǵysta jáne basqa da aımaqtarda qaqtyǵystar ýshyǵyp turǵan kezde rýhanı lıderlerdiń kezdesip, suhbat qurýy ózara túsinistik pen qurmetke negizdelgen dıalogti damytýǵa úlken úles qosady. Qazirgi tańda álem úshin din kóshbasshylarynyń jasampaz róli asa qajet. Osy oraıda búgingi konferensııa barsha halyqtyń ıgiligi úshin jáne ortaq syn-qaterlerdi eńserý jolynda shynaıy yntymaqtastyqty dáripteıdi. Mundaı kezdesýler konfessııaaralyq dıalogti nyǵaıtyp, álemdi alańdatyp otyrǵan ózekti problemalardy sheshýdiń tıimdi joldaryn izdeýge yqpal etedi dep senemin», dedi Senat tóraǵasy.
Sonymen qatar Máýlen Áshimbaev bul forým Qazaqstan ótkizip kele jatqan Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary seziniń mıssııasymen kóptegen aspektiler boıynsha úndesetinin aıtty. Qazaqstan dinaralyq dıalogtiń belsendi qatysýshysy ekenin de tilge tıek etti. Sondaı-aq ol qazan aıynda Astanada ótken Sezd hatshylyǵynyń otyrysynda qabyldanǵan sezdi 2033 jylǵa deıingi damytý tujyrymdamasynyń negizgi tarmaqtaryna keńinen toqtalyp ótti.
«Sezd aldaǵy jyldarda eń ózekti máselelerdi sheshý úshin din lıderleriniń kúsh-jigerin jáne rýhanı dıplomatııanyń jasampaz áleýetin tıimdi paıdalanýdy maqsat tutyp otyr. Álemdik rýhanı kóshbasshylar birlese otyryp, adamzat aldynda turǵan ekzıstensıaldy túıtkilderdi sheshýge aıtarlyqtaı úles qosa alady. Onyń ishinde klımattyq syn-qaterlerdi eńserý, kedeılik pen teńsizdikti tómendetý, ekstremızmge qarsy kúres, qaqtyǵystardy toqtatý sııaqty mańyzdy máseleler bar», dedi Máýlen Áshimbaev.
Aıta keteıik, atalǵan konferensııany Musylman aqsaqaldar keńesi SOR28 Prezıdenttigimen, Qasıetti Taqpen, BUU Qorshaǵan ortany qorǵaý baǵdarlamasymen birlesip uıymdastyryp otyr. Sondaı-aq bul is-shara aldaǵy COR28 Klımattyq konferensııasy aıasynda ótkizilip jatyr. Sondyqtan jahandyq ekologııalyq máselelerdi sheshýge din kóshbasshylaryn jumyldyrý máselesi konferensııada talqylanǵan negizgi taqyryptardyń biri boldy.
Osyǵan oraı Máýlen Áshimbaev klımattyń ózgerýine baılanysty halyqaralyq deńgeıde atqarylyp jatqan jumysqa Qazaqstannyń qosqan úlesi týraly aıtyp berdi. Ol bizdiń elimiz Parıj kelisimin alǵashqylardyń biri bolyp ratıfıkasııalaǵanyn, sondaı-aq 2060 jylǵa qaraı kómirtegi izin azaıtý jáne kómirtegi beıtaraptyǵyn qamtamasyz etý saıasatyn júzege asyryp otyrǵanyn atap ótti. Senat spıkeri Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev BUU Bas Assambleıasynyń 78-sessııasynda osy salada naqty bastamalar usynǵanyna da nazar aýdardy. Olardyń ishinde Almatyda BUU-nyń Klımattyń ózgerýi jáne jasyl energetıka jónindegi óńirlik keńsesin ashý máselesi bar ekeni belgili.
Konferensııaǵa túrli dinı konfessııalardyń lıderleri, sarapshylar qaýymdastyǵynyń ókilderi, ǵalymdar, saıası qaıratkerler jáne belsendi jastar qatysty.
Sondaı-aq sapar kezinde Máýlen Áshimbaev áriptesi – Birikken Arab Ámirlikteri Federaldy ulttyq keńesiniń tóraǵasy Sakr Ál-Gobashpen kezdesti. Suhbat barysynda taraptar Qazaqstan men BAÁ arasyndaǵy parlamentaralyq yntymaqtastyqty odan ári damytý perspektıvasyn talqylady. Senat spıkeri eki eldiń baılanysy tatý jáne strategııalyq seriktestik qaǵıdattaryna negizdelgenin, memleket basshylarynyń turaqty jáne dostyq qarym-qatynasynyń arqasynda joǵary deńgeıdegi yntymaqtastyqqa qol jetkizilgenin atap ótti.
Odan bólek, Máýlen Áshimbaev Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen Qazaqstanda iske asyrylyp jatqan aýqymdy ózgeristerge toqtaldy. Bul rette ekonomıkalyq damýdyń jańa úlgisin qalyptastyrýǵa erekshe nazar aýdarylyp otyrǵanyna basa mán berildi. Osyǵan baılanysty Senat tóraǵasy aldaǵy kezeńde eki eldiń Parlamentteri arasynda zań shyǵarý salasyndaǵy ózara is-qımyldy odan ári damytýǵa múddeli ekenin bildirdi.
«Qazaqstannyń jańa ekonomıkalyq modelin qalyptastyrý jolyndaǵy mańyzdy qadam – qajetti zańnamalyq baza qurý. Osy rette biz Birikken Arab Ámirlikteriniń sıfrlandyrý, ınnovasııany engizý, jasandy ıntellekt sııaqty salalardy damytýǵa baǵyttalǵan zań shyǵarý tájirıbesin zertteýge múddelimiz. Investısııalardy tartýǵa, ınnovasııalyq ınfraqurylymdar qurýǵa qatysty ozyq tájirıbelerińizdi de ıgerý elimiz úshin paıdaly bolar edi», – dedi Palata spıkeri.
О́z kezeginde, BAÁ Federaldy ulttyq keńesiniń tóraǵasy Qazaqstanda júrgizilip jatqan qoǵamdyq-saıası ózgeristerdi joǵary baǵalady jáne barlyq baǵyt boıynsha yntymaqtastyqty odan ári keńeıtýge múddeli ekenin jetkizdi.
Sonymen birge Máýlen Áshimbaev halyqaralyq Forým alańynda Qasıetti Taqtyń Memlekettik hatshysy Kardınal Petro Parolınmen kezdesti. Onda rýhanı dıplomatııany damytýdyń mańyzdylyǵy talqylandy. Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary Sezi hatshylyǵynyń basshysy Máýlen Áshimbaev Rım Papasy Fransısk pen Qasıetti Taqqa VII sezge arnaıy qatysqany jáne qazaqstandyq dinı forýmnyń bastamalaryn belsendi qoldap, dáriptep kele jatqany úshin alǵys bildirdi.
«Biz Qasıetti Taqpen qarym-qatynasymyzdy joǵary baǵalaımyz. Byltyr Qazaqstan men Vatıkan arasyndaǵy dıplomatııalyq qatynastardyń ornaǵanyna 30 jyl tolǵanyn atap óttik. Osy jyldar ishinde biz ózara túsinistik pen senimge negizdelgen syndarly dıalog ornattyq. Rım Papasy Fransısktiń bizdiń elge Apostoldyq sapary Qazaqstan úshin ǵana emes, búkil óńir úshin mańyzdy oqıǵa boldy. Biz beıbitshilik, senim jáne dıalog mádenıetin dáripteý jolynda ózara yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa árdaıym daıynbyz», dedi Máýlen Áshimbaev.
Budan basqa, Máýlen Áshimbaev Dúnıejúzilik shirkeýler keńesiniń bas hatshysy Djerrı Pılleımen kezdesti. Taraptar 2023-2033 jyldarǵa arnalǵan Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezin damytý tujyrymdamasyn talqylady. Qazaqstan Senatynyń spıkeri dinaralyq dıalogti damytý jáne adamgershilik qundylyqtardy nyǵaıtý boıynsha birlesken kúsh-jigerdi ári qaraı jandandyrýdyń mańyzdy ekenine erekshe nazar aýdardy. Sondaı-aq Máýlen Áshimbaev túrli halyqaralyq jáne dinı uıymdardyń ókilderimen de birqatar ekijaqty kezdesý ótkizdi.
Kezdesýge qatysýshylar etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisimniń qazaqstandyq modelin joǵary baǵalady. Olar osy baǵyttaǵy júıeli jumysy úshin Qazaqstan basshylyǵyna alǵystaryn bildirdi.
