Tanym • 14 Qarasha, 2023

Qaıyrsyz adam – jemissiz aǵash – Ahmet Iúginekı

880 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Aforızm – bir úzik oı, oqys pikir, oqshaý sóz. Aforızm alǵash dúnıe qubylystary jóninde jınaqtalǵan bilimderin túıindep, pikir bildirýdiń bir túri retinde dúnıege kelgen. Qazaq aforızmderiniń asyl arnasy da saq-skıf dáýirindegi oıshyldar sózderinen, kóne túrki jazbalarynan bastaý alady. «Aforızmder» aıdarynda búgin Ahmet Iúginekı, Maıqy oılaryn usyndyq.

Qaıyrsyz adam – jemissiz aǵash – Ahmet Iúginekı

( VIII – VIV ǵǵ. )

Ahmet Iúginekı

Búgin baryń erteń joq.

Kóp sóılegen sóz arzan.

Qaıyrsyz adam – jemissiz aǵash.

Jazyqtynyń kúnásin keshken saýap.

Bilmesti «bilemin» deý – aıyp.

Qýanysh – birlep, renish – ondap keler.

О́zińe sińbegen syr ózgege de sińbeıdi.

Japa qylǵanǵa opa qyl.

Tiken egip, júzim kútpes bolar.

Jamandyq jasasań da, jaqsylyq jasasań da jaýapsyz qalmaıdy.

Aıla oılama, adal is jasa.

Jaman minez janǵa opa bermes.

Ádildiksiz qaıyr joq.

Shyńdyq – shıpa, ótirik – dert.

Sabyr – saýap.

Qulamas qamal joq.

Teńiz «az-kóp» demeı, tósine tamǵannyń bárin juta beredi.

Biliksizge bári jón.

Qarańǵynyń basyna haqtyń sózi kirmeıdi.

Ádeptiń basy baıqap sóıleý.

Til bireýdi kóteredi, bireýdiń túbine jetedi.

Asyl sóz – az, qaljyń sóz – kóp.

Aǵysty móldir bulaq ortaımaıdy,

Sózderi bilimdardyń qartaımaıdy.

Oıly sóz – utqyr, oısyz sóz – jutqyr.

Qazasy jetken elik tuzaqqa ózi baryp túsedi.

Jylannyń syrty – sulý, ishi – ý.

Bal qaıda bolsa, ara sonda.

Shadyman shaq shapqan jeldeı tez óter.

Úmit sońy – ajal.

О́mir tátti, búgin qolyń jetkende,

Ýdaı ashy, erteń tastap ketkende.

 

Maıqy

Asyldan asyl týady,

Jalqaýdan masyl týady.

Myljyńnan ezbe týady,

Qydyrmadan kezbe týady.

Jetesiz jigit el qadirin bilmes,

Nekesiz áıel er qadirin bilmes.

Estige aıtqan aqyl sóz – shyńǵa bitken týmen teń,

Essizge aıtqan aqyl sóz – qumǵa sińgen sýmen teń.

Han qasynda aqyldy bı bolsa, qara jerden keme júrgizedi.

Han ádil bolsa, halyq yntymaqty bolady.

Han – halyqtyń qazyǵy.

 

(Erbol Shaımerdenuly qurastyrǵan «Qazaq aforızmderi» kitabynan iriktelip alyndy).