Foto: ashyq derekkóz
XIX ǵasyr
Saqqulaq Bapanuly
1) Bıik bolsa tasar-dy,
Kishik bolsa qurt-qumyrsqa basar-dy,
Orta bolsa ómir boıy jasar-dy!
2) Ataqty er – el syny, eki baspaý – er syny.
3) Halqynan shoshynǵan han ońbas.
Dýlat Babataıuly
1) Keı jamannyń tili bar – ashylyǵy ýmen teń.
Aıtqan sózi aqymaqtyń adam ishpes sýmen teń.
2) Bilgenin túzý kim etse – qara basy bımen teń.
3) Ýádesinde turmasa jaqsyǵa ólim sol bolar.
Mahambet О́temisuly
1) Qarada da qara bar – han ulyna bergisiz!
2) Alashtyń baılyǵynan ne paıda qaıyry onyń bolmasa.
3) Halyq qozǵalsa, han taǵynda tura almas.
4) Jaýda qalsa joldasy, maqtanady nesine er?!
5) Kól – darııa bolyp shalqymas.
Shernııaz Jarylǵasuly
1) Hannyń kórki – el.
2) Jalǵyzdyń isi ońalmas, kóptiń isi joǵalmas.
3) Asyl soıdyń balasy tartysqan jerde sóz tabar.
4) Aı – ortaq, qaıyrly bolsa – baı ortaq.
Segiz seri
1) Joldan adassań – úıge qaıtarsyń,
Sózden adassań – neńdi aıtarsyń?!
2) Jamanǵa oq ótse de, sóz ótpeıdi.
3) Tozǵan eski qaıyqtan, jasalǵan jańa sal artyq,
Kórgensiz ósken jigitten, kógende ósken mal artyq.
Shortanbaı Qanaıuly
1) Kóp ishinde az bolsań – árneme túser oıyńa.
Kóp ishinde joq bolsań – min taǵylar moınyńa.
Joldas bolsań jaqsymen – jolyń jeter Qyrymǵa,
Topqa kirseń árkimmen – talasarsyń orynǵa.
2) Qudaıdan qoryqqan musylman qaraýyl qoıar sózine.
3) Ońbasqa bola óshikpe.
Súıinbaı Aronuly
1) Aqymaq jigit belgisi az kúngi – baqqa aldanar.
2) Tozǵan qazdy toptanǵan qarǵa alar.
3) Bul dúnıe biz úshin bir aqsaq elik,
Barady keıde aıańdap, keıde jelip.
Artynan qýyp júrgen biz bir mergen,
Qalamyz keıde adasyp, keıde kórip.
Birjan sal Qojaǵululy
1) Jigitke jaramaıdy yzaqorlyq.
2) Er jigit dúnıeni kórgeni artyq,
Dúnıede ne bar-joǵyn sezgeni artyq.
Túskendeı aspan jerge is bolsa da,
Bel baılap, táýekel dep tózgeni artyq.
Maılyqoja Sultanqojauly
1) О́ńkeı jaman qosylsa – shyǵarady egesti,
Mámilemen is biter, bas qosyp qalsa kóp esti.
2) Kóńil meıman dúnıege.
3) Jigittiń baǵy qaıtady aǵaıyn-jurty aldasa.
4) Baq qonady ul tańdap, qonaq qonar úı tańdap.
Qashaǵan Kúrjimanuly
1) Kórmegen – kúmán.
2) Bul ómirdiń jumaǵy – jigittik shaq.
3) Alla aıdasa, ne sóz bar!
Bazar Ondasuly
1) Alla isinde arman joq, tabylǵan sózde jalǵan joq.
2) Jetimniń qamyn oılasań, jesirdiń kóńili jubanar,
О́nbeıtin daýdyń izinen óspeıtin jigit qýalar.
3) Aıdan zárý nárse joq – túnde bar da, kúndiz joq,
Kúnnen zárý nárse joq, kúndiz bar da, túnde joq.
4) Ár kálláda – bir saýal.
5) Ár zamannyń ózine laıyq sózi bar.
(Erbol Shaımerdenuly qurastyrǵan «Qazaq aforızmderi» kitabynan iriktelip alyndy)
