Halyq • 11 Sáýir, 2024

Júıeli daıyndyq qajet

120 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Soltústik Qazaqstandaǵy qarǵyn sýdyń qaýpi alańdatyp tur. Bul rette Petropavl qalasy men kentterindegi bógetterdi nyǵaıtý jumystary mańyzdy. Qazir Teplıchnaıa, Teri zaýyty, Podgora kentterindegi bógetterdiń uzyndyǵy men bıiktigin arttyrý jumystary júrgizilip jatyr.

Júıeli daıyndyq qajet

Búginde Sergeev sý qoımasyn­daǵy sý kólemi jobadaǵydan 182 paıyzǵa asqan. Bógetten as­qan sýdyń bıiktigi 425 sm deń­geıine jetip, ázirge toqtap tur. «Qazgıdromettiń» habarlaýynsha, Sergeev sýqoı­ma­syn­da­ǵy Esildiń sýy Petro­pavl­ǵa 12–14 sáýir araly­ǵynda jetip, 20 sáýirge deıin qaýip tóndiredi. Al Esil aýdanyndaǵy tasqynnyń álegi 14 sáýirge deıin sozylady. Al Qyzyljar aýdanyndaǵy tasqyn sáýirdiń 20-syna deıin bolady dep kútilip otyr. Kún qyzýymen kúrt erigen daladaǵy qar ózenderge quıylatyn sý kólemin 2 400 tekshe metrden 3 600 tekshe metrge deıin arttyrýy múmkin.

Premer-mınıstrdiń tapsyrmasymen aımaqtyq «Ortalyq» komandovanıesinen jetken 300 áskerı men Ulttyq ulan akademııa­synan kómekke kelgen 400 kýrsant qum men topyraq toltyrylǵan qaptarmen bógetterdi nyǵaıtyp jatyr. Jastardyń jalyndy jige­ri qosylǵannan beri bul ju­mys­tar kúrt jandanyp júre berdi. Al «Amanat» partııasynan saılanǵan oblystyq máslıhat depýtattary olarǵa ystyq shaı, as-sýyn aparyp berip, qoldaý kórsetip júr. «Biz aýyr jumys istep, qap arqalap júrgen jandardy bir mezgil tynyqtyryp, kóńilin demeý úshin keldik», dedi depýtattardyń biri Iýlııa Pronına.

Buǵan qosa qazirgi tańda sý tasqynyna qarsy is-sharalarǵa ákimdiktiń, TJ, PD-nyń 1 432 qyz­met­keri jáne 1 200 erikti qaty­syp jatyr. Barlyǵyn qos­qan­da 3 myńnan asa adam tas­qyn­ǵa qarsy kúreske jumyl­dy­rylǵan. Jedel shtabtar táýlik boıy jumys istep jatyr.

Zarechnyı kenti – Esil tasyǵan saıyn sý astynda qalatyn meken. Bıylǵy sý ondaǵy turǵyndarǵa aıryqsha qater tóndirip tur. Sondyqtan qalanyń ákimi Serik Muhamadıev olardy jáne saıajaıda tura­tyn­dar­dy evakýasııalanýǵa shaqyryp, tynym tappaı úndeý taratyp júr. Mundaǵy 236 aýlanyń 132-si qateri kúshti jerge ornalasqan. Bul jerlerde 240 adam turady. Alaıda jurttyń bári evakýasııanyń qajetti ekenin uǵa qoımaıdy. Mal-dúnıesin ıesiz tastap ketýden qorqady. Jasyratyny joq, bul tóńirekte úıi-kúıi joq qańǵybastar da kóp júredi. Tolyp jatqan saıajaılar da osy mańda. Sondyqtan úı ıeleriniń qorqýyna negiz bar. Oblystyq PD bastyǵy A.Qabduldınov arnaıy úndeý jarııalap, halyqtyń dúnıe-múlkiniń saq­talatynyn, polısııanyń kún­diz-túni kezekshilikte bolatynyn eskertti. Tek osy sózden keıin ǵana birneshe otbasy kóshý­ge bet aldy. Evakýasııalyq pýnkt qalanyń № 13 mektebinde ornalasqan. Sý qaıtqansha on shaqty kún turýǵa barlyq jaǵdaı bar. Petropavlda qarsy alatyn týystary men tanys­tary joqtar sonda aǵylyp jatyr.

Tasqynmen kúreske jumys kúshi men tehnıkalaryn jumyl­dy­ryp, qutqarýshylar men volon­ter­lerdi ystyq aspen qamtamasyz etken kásipkerlerdiń de úlesi zor. Máselen, Amandyq aýlyn sýdan qutqaryp, sol jerdegi avtomobıl jolyn tesip, sýǵa ótkel jasaǵan «Taıynsha Maıy» JShS, «Besqaraǵaı» JShS, «Ilıchevka Astyq» jáne «Arhmontajs JShS kásipkerleri kóp kómegin tıgizdi.

Qaladaǵy qarǵyn sý jıi basatyn aýdannyń biri – Podgora. Aty aıtyp turǵandaı, bul – qalanyń oıyn­da ornalasqan aýdan. Qazaqshasy – Oıqala. Munda sý jınalatyn uzyndyǵy 4 shaqyrymdyq damba bar. Qazir sony kómekke kelgen sarbazdardyń arasynan júz shaqty adam nyqtap jatyr. Olarǵa jergilikti tur­ǵyn­dar arasynan eriktiler kómek qolyn sozdy.

Tasqynnyń qaterinen arylmaı jatyp keıbireýler ótemaqy surap daýryǵyp jatyr. Osyǵan oraı ob­lystyq prokýratýra zardap shek­kender bir aıdyń ishinde aryz ber­ýi kerektigin eskertti. «Zardap shekkender TJ kúninen bastap 30 kún­tizbelik ýaqyt ishinde jergilikti at­qarý organdaryna shyǵynyn aıtyp, aryz-shaǵym berýi kerek», dedi olarǵa oblys prokýrorynyń birinshi orynbasary Ábý-Álı Sattar.

Oblys aýmaǵyndaǵy qarǵyn sýǵa alǵash bolyp tap bolǵan Ýálıhanov, Aqjar, Taıynsha aýdan­darynda jaǵdaı qazir bir­shama turaqtandy. Oblystyq TJD bastyǵynyń orynbasary Murat Qanǵýjınovtiń aıtýyna qaraǵanda, 40 úı sýdyń astynda qalǵan. «Qazir olardyń keıbiri azdap qurǵady. 13 úıdiń turǵyndary úıine oraldy. Búginde oblysta tasqyn qateri joǵary Shal aqyn, Esil jáne Qyzyljar aýdandary men Petropavl qalasynyń shetkergi aımaqtary qaldy», dedi ol.

Qazir Sergeev pen Petropavl arasyndaǵy Pokrovka, Novonı­kol­sk jáne t.b aýyldardaǵy tas­qyn sýdyń kólemi joǵarylap tur. Shetki úılerge sý kirip jatyr. Ob­lystaǵy úlken kólderdiń biri Torańǵuldyń da sýy arnasynan asyp, Kornevka selosynyń shetki úılerine sý kiripti. Negizgi qater Petropavldyń túbindegi Esildiń sýy tasıtyn 12 sáýirde bolýy yq­tı­mal.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy 

Sońǵy jańalyqtar