Bul usynysty AQSh-tyń Kembrıdj qalasyndaǵy Smıtson ınstıtýtynda ornalasqan Halyqaralyq planeta ortalyǵy da maquldaǵan. Astrofızıkterdiń anyqtaýynsha, bul Mars pen Iýpıterdiń aralyǵynda «Asteroıd beldeýinde» qozǵalady. Iаǵnı Kúndi úsh jyl, tórt aı merziminde tolyq aınalyp shyǵady. Aspan denesiniń kólemi shaǵyn. Dıametri – 11 shaqyrym. Syrtqy sulbasy – oıly-qyrly, buryshty, túsi – qara sur. «Danyshpannyń talaıy tasqa aınalsa, Bizdiń aǵaı ushyp júr Kúndi aınalyp», dep aqyn Hamıt Erǵalıev jyrlaǵandaı, rasymen Qanysh Imantaıulynyń juldyzy qashanda joǵary.
Qanyshtyń án ańsary
Segiz qyrly, bir syrly Qanysh Imantaıulynyń án ónerine de qosqan úlesi zor. Qazaqtyń án-jyryn jastaıynan qulaǵyna sińirip ósken ol Jaıaý Musa men Estaılardyń ózinen tikeleı sabaq alǵan.
Medeý Sárseke qazaqtyń Qanyshy týraly zertteý eńbeginde akademıktiń án qorynda «Qanapııa», «Yrǵaqty», «Búrkitbaı» syqyldy ánder bolǵanyn jazady. Osylardyń ishindegi eń shoqtyqty ári bala jastan súıip aıtatyny «Búrkitbaı» eken. Odan bólek, 20-jyldardyń aıaq sheninde áıgili mýzykatanýshy A.V.Zataevıch Máskeý qalasynda qyzmet istep júrgen geolog Qanysh Sátbaevtyń aıtýymen 25 án jazyp alady. Jınaýshy «Jas qazaq ınjeneri Qanysh Sátbaev Baıanaýyl ánderiniń tamasha bilgiri jáne olardy táýir oryndaýshy, ol osy jınaqqa áýen boıynsha ǵana emes, án mátini boıynsha da birqatar qundy derek berip, olardy orys tiline aýdardy» degen sıpattama bergen.
Qanyshtyń qalamsaby
Qanyshtyń halqyna qaldyrǵan qazba baılyǵy da, jazba baılyǵy da az emes. Onyń qalamynan týǵan «Algebra» oqýlyǵynan bastap, birneshe zertteý eńbegi men maqalasyn sóz etsek, birazǵa ketemiz. Al búgingi aıtpaǵymyz – Qanysh syılaǵan qalamsap jóninde.
Ǵylym jolyna shyndap berilgen Ermuhan Bekmahanov 1946 jyly «Qazaqstan HIH ǵasyrdyń 20-40 jyldarynda» degen taqyrypta doktorlyq dıssertasııasyn qorǵaýǵa Máskeýge barady. Ǵalymnyń jubaıy Halıma Adambekqyzy óziniń esteliginde dıssertasııa qorǵalatyn zalǵa ataqty ǵalym Qanysh Sátbaev kirip kelgende, orys ǵalymdary oryndarynan atyp turyp sálem bergenin aıtady. Osy sát Satybaldy Narymbetovtiń «Amanat» fılminde kórinis tapqan. Sonda Qanysh Halımaǵa yrymdap, «Mynaý Ermuhanǵa menen» dep óziniń qalamsabyn syılaıdy. Keıin Ermuhan Bekmahanov ta tarıh ǵylymynda ózindik qoltańbasyn qaldyrǵan tulǵaǵa aınaldy.
