Bıik deńgeıde atap ótiledi

Elbasy Nursultan Nazarbaev «Nurly Jol – bolashaqqa bas­tar jol» atty Joldaýynda bıyl atalyp ótetin merekelerdiń qatarynda Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy týraly aıtqan edi. Bul mereıtoı táýelsiz Qazaq eliniń abyroıyn asyryp, mereıin ósireri aqıqat. Sebebi, osydan 550 jyl buryn Qazaq handyǵy qurylyp, halqymyzdyń arǵy kezeńnen jalǵasqan dástúri qazir nyǵaıdy. Bul ataýly kún qazaqstandyq tarıhshy ǵalymdar Muhammed Haıdar Dýlatıdiń «Tarıh-ı-Rashıdı» eńbegi negizine súıene otyryp, Qazaq handyǵynyń qurylǵan jylyn 1465 jyly degen tujyrymǵa kelgen bolatyn. Osyǵan oraı, Mádenıet jáne sport mınıstri qazir úl­ken daıyndyq jumystaryn bas­tap ketti. Endigi jerde sol týraly aıta ketsem deımin. Bul jumys­tyń bári Prezıdent Nursultan Na­zarbaevtyń tapsyrmasyna oraı atqarylyp jatqanyn da eske sala ketýge tıistimin. Birin­shiden, Qazaq handyǵy me­reı­toıynyń tańdaýly logotı­pine ashyq respýblıkalyq konkýrs jarııalady. Nátıjesinde konkýrsqa qatysqan 50-ge jýyq jumystyń ishinen arnaıy komıssııa tarapynan eń úzdik eskızder tańdalyp alyndy. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń arnaıy qaýlysymen Premer-Mınıstrdiń orynbasary B.Saparbaevtyń tóraǵa­lyǵymen 2015 jyly Qazaq handyǵynyń 550 jyldyq mereıtoıyn daıyndaý  jáne ótkizý jóninde respýblıkalyq komıssııa quryldy. Komıssııanyń quramyna ortalyq, jergilikti atqarýshy jáne ózge organdardyń ókilderi, belgili tarıhshylar, memleket, qoǵam jáne mádenıet qaıratkerleri mereıtoı aıasynda negizgi mádenı-sporttyq jáne buqaralyq is-sharalardy Taraz qalasynda, al saltanatty jınalys pen merekelik konsertti, ǵylymı-praktıkalyq konferensııany Astana qalasynda uıym­dastyrý kózdelgen. Naqtyraq aıtqanda, birinshi, qyrkúıek aıyn­da Taraz qalasynda Respýb­lıkalyq aqyndar aıtysy, ekinshi, «Tekti sózdiń tóresi – terme» respýblıkalyq terme konkýrsy, úshinshi, ulttyq sport oıyndary; tórtinshi, «Qazaq handyǵyna 550 jyl» monýmentiniń ashylýy, besinshi, oblystardyń, Astana jáne Almaty qalalarynyń ákimdikteriniń qatysýymen kıiz úı qalashyǵyn; altynshy – «Kóne Taraz» qalashyǵyn qurý, taǵy basqa sharalar atqaryla­dy. Sondaı-aq, Jambyl oblysyn­da­ǵy Aqyrtas, Balasaǵun saraı keshen­derinde qaıta jańǵyrtý jumystary júrgizilip, «Qazaq handyǵy tý tikken ólke» tarı­hı-tanymdyq ekspedısııasy uıym­dastyrylady. Astana qala­synda qyrkúıek aıynda mereıtoıǵa arnalǵan saltanatty jınalys pen merekelik konsert, ǵylymı-praktıkalyq konferensııa ótkizý josparlanýda. Sondaı-aq, Astana qalasynda «Qazaq handyǵy» baleti, Qazaq­stan Respýblıkasynyń Ulttyq murajaıynda portret janrynda «Uly qazaq handary», Kýnstkamera qorynan «Ortalyq Azııa Neva jaǵasynda» kórmeleri, «Tarıh jáne mádenıet» atty halyqaralyq festıval, shetelderde turatyn otandastar arasynda halyqaralyq óner festıvali, I.Esenberlınniń 100 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan saltanatty is-shara, dóńgelek ústelder, kitap kórmeleri jalǵasyn tabady. Jalpy, mereıtoı aıasynda jospar boıynsha 100-den astam iri sharalardy ótkizý josparlanýda. Jobaǵa sáıkes mereıtoılyq sharalar elimizdiń barlyq aýma­ǵynda, sonyń ishinde shekaralas aımaqtarynda da ótedi. My­saly, Almaty qalasyndaǵy úlken alańdardyń birinde 2015 jyly qyrkúıekte mereıtoı aıasynda teatrlandyrylǵan qoıylymy bar merekelik is-shara, Taldyqorǵan qalasynda «Qazaq handyǵynyń shejiresi» oblystyq sýretshiler konkýrsy, Pavlodar qalasynda Qazaq handyǵynyń 550 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan «Eldiktiń tereń tamyry» oblystyq músháıra ótedi. Qaraǵandy oblysy Ulytaý aýdanynda Bulanty shaıqasy  bolǵan orynda stela saltanatty túrde ashylady, «Ulytaý – ult uıasy» atty ǵylymı-tájirıbelik konferensııa bolady. Alasha han, Joshy han keseneleri qaıta jańǵyrtylady. Aqtóbe oblysynda Ábilhaıyr han memorıaldyq kesheniniń qurylysy aıaqtalyp, saltanatty túrde ashylýy, respýblıkalyq «Jerim meniń» patrıottyq ánder konkýrsyn ótkizý oılastyrylǵan, Shyǵys Qazaqstan oblysynda «Altaı – túrki áleminiń altyn besigi» halyqaralyq forýmy ótedi, Ońtústik Qazaqstan oblysynda Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesinde, Ejelgi Saýran eskertkishterine qaıta jańǵyrtý jumystary júrgiziledi. Otyrar oazısin qalpyna keltirý, jańǵyrtý, konservasııalaý iske asyrylady. Taǵy bir atap aıtarlyǵy, 550 jyldyq mereıtoıdy daıyn­daý jáne ótkizý jóninde res­pýb­lıkalyq komıssııa quryl­­ǵanyn da eske sala ketsem deımin. Aqtoty RAIYMQULOVA, Mádenıet jáne sport mınıstrligi, mádenıet jáne óner isteri departamentiniń dırektory.